Quyết định cấm lò gạch thủ công đi về đâu?

Một thời gian dài, các lò gạch thủ công, thủ công cải tiến, lò đứng liên tục, lò vòng (gọi chung là lò gạch thủ công) đã gây nên nhiều tác hại, nhân dân rất bức xúc. Chính vì vậy, UBND tỉnh đã quyết định chấm dứt hoạt động của các lò gạch này từ ngày 1-1-2016. Cũng cần nói thêm là việc cấm lò gạch thủ công đã qua nhiều lần dự định thực hiện, nhưng sau đó lại có những lò mới được mở ra và lò vi phạm vẫn hoạt động.

Lệnh cấm lần này đã được chuẩn bị kỹ và triển khai sớm, kiên quyết. Nhưng kết quả thì đang ngược lại. Ngay trong ngày cấm đầu tiên nhiều lò gạch vẫn ngang nhiên nhả khói mà không hề bị xử lý. Đã có những nơi ngưng đốt lò, chấp hành nghiêm quy định của tỉnh. Tuy vậy, đa số người đốt lò và người ngưng đốt lò đều trong tâm trạng "tiếp tục nghe ngóng". Không chỉ các chủ lò gạch nghe ngóng mà lãnh đạo nhiều địa phương cũng... nghe ngóng. Họ ngóng xem quyết tâm của tỉnh đến đâu.

Sau một thời gian nghe ngóng, nhiều chủ lò bắt đầu viện dẫn các căn cứ để được đốt tiếp. Quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng của Chính phủ được hiểu và diễn đạt chưa đầy đủ cho mục đích này. Ở các kênh không chính thức, một số lãnh đạo địa phương tỏ thái độ phớt lờ để các chủ lò tự hành động. Trong khi đó tỉnh chỉ đạo Chủ tịch UBND cấp huyện phải chịu trách nhiệm nếu lò gạch thủ công đốt trái phép. Tâm lý nhờn luật lây lan. Điển hình là cặp lò gạch “úp vung” thuộc xã Bình Dân (Kim Thành) đã ngang nhiên nổi lửa trong dịp Tết Nguyên đán. Trước đó, cặp lò gạch này đã gây thiệt hại nhiều cho người dân xã Thanh Xuân (Thanh Hà) và chủ lò chưa bồi thường. Chủ lò đã bất chấp một loạt các văn bản yêu cầu dừng, cấm của UBND tỉnh. Ngay tại TP Hải Dương, sau hơn một tháng thực hiện lệnh cấm, đa số các lò gạch thủ công vẫn hoạt động ngay trong thời hạn kiểm tra của các đoàn liên ngành do UBND tỉnh lập ra. Ở Tứ Kỳ, địa phương triển khai giai đoạn đầu thực hiện lệnh cấm của tỉnh khá tốt, thì sau đó nhiều lò cũng đã hoạt động trở lại.

Không lẽ một chủ trương lớn của tỉnh góp phần làm giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành sản xuất vật liệu xây dựng ngay sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đã sớm rơi vào cảnh "đầu voi, đuôi chuột"? Phải chăng quyết định của tỉnh chưa đủ sức thuyết phục, chưa lường hết những vướng mắc, khó khăn khi triển khai thực hiện hay cấp dưới đã bỏ ngoài tai chỉ đạo của tỉnh? Nếu không nghiêm túc trả lời các câu hỏi trên thì quyết định chấm dứt hoạt động của các lò gạch thủ công sẽ không biết đi về đâu.

NGUYỄN LƯU THANH XUÂN