Máy cấy thủ công: Nét mới trên đồng ruộng
Nông nghiệp - Nông thôn - Ngày đăng : 09:09, 21/02/2016
Với nhiều đặc tính nổi trội, máy cấy thủ công (MCTC) đang được nông dân trong tỉnh sử dụng rộng rãi trong vụ chiêm xuân năm nay.
Máy cấy thủ công giúp nông dân tiết kiệm thời gian, chi phí sản xuất
Người sáng chế ra chiếc MCTC này là anh Phạm Văn Hoan ở thôn Đông La, xã Hồng Quang (Thanh Miện). Không ai nghĩ rằng chiếc máy nhỏ gọn, có trọng lượng 23 kg, được thiết kế đơn giản chỉ bằng các thanh kẽm mạ sắt, 2 tấm tôn và vài chiếc lò xo lại có thể cấy xong 1 sào ruộng trong chưa đầy 40 phút. Đây là thành quả, tâm huyết của anh Hoan trong suốt 2 tháng trời mày mò, nghiên cứu. Nói về "đứa con tinh thần" của mình, anh Hoan cho biết: "Gia đình tôi mấy đời làm nông nghiệp nên tôi hiểu nỗi vất vả của nông dân. Trong các công đoạn để có được hạt gạo thì cấy là khâu mất nhiều thời gian, công sức nhất. Năm 2014, bà con khắp nơi phấn khởi, hào hứng khi máy cấy đã về làng nhưng sau đó chiếc máy đã bộc lộ một số hạn chế. Vì vậy, tôi quyết tâm tìm hiểu quy trình, cơ chế hoạt động của máy cấy công nghiệp để chế tạo ra một loại mà nông dân nào cũng có thể sở hữu và sử dụng”. Có kiến thức trong tay cùng với kinh nghiệm làm nông nghiệp, tháng 4-2015, anh bắt tay vào chế tạo máy. Lúc đầu, anh gặp nhiều khó khăn trong điều chỉnh các giẻ mạ, mạ xuống không đều, sau khi cấy cây không được thẳng. Tuy nhiên, anh vẫn không nản lòng, mà từng bước khắc phục những khuyết điểm của máy. Vụ mùa 2015, chiếc MCTC đã hoàn chỉnh, được anh mang đi cấy thí điểm ở nhiều địa phương. Vụ xuân năm nay, nó đã trở thành công cụ hữu dụng của bà con nông dân.
So với dòng máy cấy HAMCO đang thịnh hành trên thị trường có giá bán hơn 70 triệu đồng/chiếc hoặc máy nhập khẩu từ Nhật là 200 triệu đồng/chiếc thì MCTC của anh Hoan chỉ có giá 3,5 triệu đồng. Nó có thể khắc phục được nhiều nhược điểm của loại máy cấy khác. Máy cấy công nghiệp không thể điều chỉnh được các hàng sông, hàng con khi cấy thì với MCTC nông dân có thể tự điều chỉnh hàng con theo từng chân ruộng. Trong quá trình cấy, máy cấy công nghiệp tạo rãnh, nhiều khi dồn đất lên diện tích mạ đã cấy, còn với MCTC anh Hoan thiết kế một tấm tôn phẳng ở phía dưới, kéo máy tới đâu đất sẽ được san phẳng tới đó. Nếu như máy cấy công nghiệp "kén" đất, chỉ có thể sử dụng ở ruộng chân vàn cao thì MCTC phù hợp với tất cả chân ruộng.
Với nhiều ưu điểm nên MCTC do anh Hoan sáng chế được nhiều người tìm mua. Từ đầu vụ đến nay, anh đã bán được hơn 500 chiếc máy cấy cho nông dân trong và ngoài tỉnh
Nhân rộng nếu phù hợp
Hài lòng với chiếc MCTC vừa mới đặt mua, ông Phạm Xuân Mến ở thôn Tiên Lữ, xã Ngô Quyền (Thanh Miện) cho biết nhà ông có 2,5 mẫu ruộng trước đây cấy tay rất vất vả, thời gian cấy có khi kéo dài tới 10 ngày. Khi có máy cấy công nghiệp, việc cấy lúa đã nhàn hơn nhưng ông vẫn chưa ưng ý vì máy cấy tạo ra hàng lúa rất thưa lại khó cấy ở khu ruộng trũng. Bên cạnh đó, tiền công và mạ cấy từ 250.000 - 300.000 đồng/sào, tính cả các khoản khác thì lãi không nhiều. Khi dùng chiếc MCTC này, một mình ông cấy từ sáng tới trưa cũng được gần 5 sào. Mặt khác, máy sử dụng mạ sân nên thuận tiện hơn nhiều vì ông có thể tự chuẩn bị mạ mà không cần thuê người gieo mạ khay. "Tôi có thể chủ động gieo cấy, không phải thấp thỏm đợi mạ, đặt lịch để cấy máy công nghiệp như trước. Ở đây, gia đình nào có nhiều ruộng cũng tìm đến anh Hoan mua máy. Có nhà mua về để cấy thuê bởi công thuê người cấy là 250.000 đồng/người/sào, còn dùng MCTC giá chỉ 100.000-150.000 đồng/sào”, ông Mến nói.
MCTC không phải gieo mạ khay nên phù hợp hơn so với máy cấy công nghiệp. Vì vậy, nhiều HTX Dịch vụ nông nghiệp cũng tìm hiểu, mua về sử dụng tại địa phương. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Kinh Môn đã mua 10 chiếc MCTC trình diễn thử tại các xã Duy Tân, Hiệp An, Quang Trung cho kết quả khả quan. Ông Nguyễn Xuân Nậm, Chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp xã Duy Tân cho biết: “Sau khi cấy thử, chúng tôi thấy MCTC đơn giản nhưng nhiều tiện ích, nhất là ai cũng có thể sử dụng được nên rất tiện lợi, giúp bà con tiết kiệm thời gian, chi phí. Chúng tôi vẫn đang cho cấy thử ở vài điểm và theo dõi quá trình sinh trưởng của cây sau khi cấy. Nếu đạt kết quả tốt, chúng tôi sẽ khuyến khích bà con nhân rộng”.
Huyện Tứ Kỳ cũng hỗ trợ hơn 200 triệu đồng cho các địa phương mua 81 MCTC, giúp nông dân canh tác thuận lợi sau khi dồn điền, đổi thửa, tránh tình trạng bỏ ruộng ở một số nơi. Theo ông Nguyễn Văn Khuông, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, sau khi mua máy, huyện triển khai cấy thí điểm tại xã Tây Kỳ. MCTC thích hợp với điều kiện canh tác của địa phương. Tuy nhiên, đây là vụ đầu tiên sử dụng nên vẫn còn một số nhược điểm cần khắc phục. Việc sử dụng máy cấy hiệu quả còn liên quan đến chất lượng mạ. Năm nay, do thời tiết bất thuận nên diện tích mạ sân bị ảnh hưởng, mạ bị chết, chột nhiều, do đó khi dùng máy cấy sẽ không thể chọn lọc được mạ đủ điều kiện cấy. Hơn nữa, mạ sân do bà con nông dân gieo vẫn chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, do sử dụng bùn còn lẫn nhiều tạp chất khiến máy khó tách khóm để cấy. Năm tới, huyện sẽ chỉ đạo cơ sở hướng dẫn kỹ thuật gieo mạ sân cho nông dân. Nếu làm tốt, MCTC sẽ là công cụ hữu ích giúp bà con giảm thời gian, sức lao động và bảo đảm thực hiện khung thời vụ.
MCTC đã đáp ứng được yêu cầu cũng như nhu cầu của nông dân trong điều kiện sản xuất mới. Tuy nhiên, bà con cần tuân thủ mọi quy trình về gieo mạ, kỹ thuật cấy để đạt được hiệu quả cao nhất.
DŨNG CƯỜNG