Côn Sơn - vùng đất thiêng
Di tích - Ngày đăng : 14:39, 09/03/2015
Ở độ cao khoảng 200m so với mặt đất, đứng ở đỉnh Côn Sơn có thể bao quát được khá rõ phong cảnh của toàn vùng.

Hồ Côn Sơn, một điểm nhấn khiến cả khu di tích thêm hữu tình
Chạy dọc hai bên sân chùa, từ tiền đường ra đến tận tam quan ngoại sát gần hồ bán nguyệt là những hàng thông cổ thụ. Cùng với thông là hương bài, sứ, đại…, những dáng cổ mộc ở sân chùa này đều có tuổi thọ vài trăm năm, thân rễ đã gồ ghề những uốn lượn cổ quái. Dưới những tán cây, rải rác khắp sân chùa là bia đá và đặc biệt chú ý đến hai tấm có giá trị quý hiếm cả về niên đại lịch sử lẫn ý nghĩa văn hóa: Thanh Hư bi và Côn Sơn Tư Phúc tự bi.
Thanh Hư bi là tấm bia có niên đại cổ nhất trong số các bia đá hiện còn ở Côn Sơn, được dựng từ những năm Long Khánh thời Trần (1373 - 1377), trên còn lưu ba chữ “Thanh Hư động”, là ngự bút của vua Trần Duệ Tông.

Chùa Côn Sơn tục gọi là chùa Hun

Vượt qua gần 700 bậc đá, du khách sẽ lên tới Bàn Cờ Tiên
Cách đây năm, sáu thế kỷ, Côn Sơn đã là vùng đất lành chim đậu, gió thơm mây tía tụ về. Núi Phượng Hoàng nằm phía trước núi Kỳ Lân là nơi Chu Văn An lui về ở ẩn, dạy học cho đến lúc mất, hiện trên núi vẫn còn bia mộ và đền thờ ông. Động Thanh Hư và rừng thông, bãi rễ thanh hao là quê ngoại gắn bó với tuổi thơ Nguyễn Trãi. Và cũng chính tại Côn Sơn, Nguyễn Trãi đã sống những tháng ngày cuối đời, ẩn dật giữa thanh nhàn mà vẫn đau đáu ưu thời mẫn thế trước khi vướng phải định mệnh bi phẫn, oan khiên nhất lịch sử trong thảm án “Lệ Chi viên” vào tháng 9 - 1442…
Với sự kính phục vương chút ngậm ngùi khi nghĩ về tiền nhân, chúng tôi rời tiền đường, tiếp tục hành trình mà đích đến là đỉnh Côn Sơn, nơi có Bàn Cờ Tiên và am Bạch Vân. Trên đường lên núi, men theo dãy hành lang bên trái Tam Bảo, một gian nhà mái dài chạy suốt tới cuối hậu viên, bên trên là 18 bức tranh tường chạm khắc hình La Hán, chúng tôi thắp hương tại Tổ đường và dừng chân ở hậu viên, trước Ao Rùa, nơi còn lưu lại phế tích của một Cửu phẩm liên hoa đài bằng đá.
Tiếp tục băng qua khu vườn tháp, sau phút thảnh thơi nếm ngụm nước trong vắt, mát lành của Giếng Ngọc nằm ngang sườn núi, chúng tôi bắt đầu thượng sơn trong vi vút tiếng thông reo. Lối lên khá dốc, gập ghềnh đá và rễ cây cổ thụ… Vượt qua gần 700 bậc đá, chúng tôi lên đến một khoảng đất tương đối bằng phẳng, đỉnh Côn Sơn đây rồi. Ở chính giữa là Bạch Vân am, nhỏ bé và mờ trong mây dù nắng đã hửng vàng. Ở độ cao khoảng 200m so với mặt đất, đứng ở đỉnh Côn Sơn có thể bao quát được khá rõ phong cảnh của toàn vùng. Mạn trái là hồ Côn Sơn. Mạn phải là núi Ngũ Nhạc…
Thanh sạch và tịnh tâm gần như tuyệt đối là cảm giác của tôi lúc này, khi được đắm mình giữa bao la, khoáng hoạt đất trời, lặng ngắm mảnh giang sơn kỳ vỹ nằm giữa một thung lũng trù phú, được bao bọc xung quanh bởi trập trùng các dãy núi Rồng, Phượng và cuồn cuộn sóng nước Lục Đầu giang. Giữa âm âm khí núi, dường như lại nghe được mơ hồ tiếng mõ, tưởng chừng thời gian đang gõ nhịp hành trình vạn kiếp nhân gian, tôi bất chợt hiểu được vì sao hàng mấy trăm năm trước, nơi này đã in dấu hài của biết bao hiền nhân trí sĩ lánh đời, vứt bỏ mọi ô tạp chốn hồng trần, phồn hoa đô hội…
LAM BÌNH