Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Câu nói ấy đã được diễn tả bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau trên thế giới. Điều đó nói lên rằng: ở bất kỳ đâu, thế hệ trẻ bao giờ cũng có một vị trí và vai trò rất quan trọng trong xã hội. Với tư cách là những người của thế hệ đi trước, chúng ta phải làm gì để góp phần giáo dục, đào tạo lớp người trẻ tuổi có khả năng kế tục xứng đáng sự nghiệp của ông cha để lại. Đây là một công việc hết sức phức tạp và nặng nề mà hiệu quả của nó phụ thuộc đáng kể vào sự phối hợp đồng bộ của gia đình, nhà trường và các tổ chức trong xã hội, đặc biệt là sự đầu tư công sức, trí tuệ của tập thể đội ngũ cán bộ đoàn các cấp trong sự tìm kiếm, lựa chọn những nội dung và phương thức hoạt động sao cho phù hợp với những đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi thanh niên, đồng thời phản ánh được tính đặc trưng của thời đại.

Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy “thanh niên thì tất yếu phải đi tới chủ nghĩa xã hội bằng cách khác, bằng con đường khác, dưới hình thức khác, trong những hoàn cảnh khác so với ông cha họ”. Thực vậy, hoàn cảnh lịch sử của quê hương, đất nước ta hiện nay đang có nhiều thời cơ thuận lợi, nhưng không ít thách thức khó khăn. Những thành tựu đạt được trên các lĩnh vực hoạt động qua hơn 25 năm đổi mới đang tạo đà mạnh mẽ cho sự vươn tới xã hội công nghiệp của những thập kỷ tới. Tuy nhiên, xã hội còn không ít hiện tượng tiêu cực, thậm chí có vấn đề kéo dài trong nhiều năm vẫn chưa khắc phục được; một nền văn hóa đang đà phát triển nhưng chưa được ổn định... Tất cả những cái đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến sự lựa chọn hướng đi của thanh niên. Bởi vì, thanh niên là lứa tuổi thích cái đẹp, ham chuộng cái mới, nhạy cảm với cuộc sống và mong muốn có sự độc lập. Trong hoàn cảnh đó, nếu chúng ta không làm cho thanh niên nhận thức được một cách sâu sắc vị trí của việc xác định lý tưởng cách mạng theo phương châm “điều quan trọng không phải vị trí ta đang đứng mà là hướng ta đang đi” thì khó có thể đòi hỏi ở thanh niên những sự cống hiến lớn lao. Bởi thế, có thể nói vấn đề then chốt trong công tác giáo dục thanh niên hiện nay là việc giáo dục lý tưởng cách mạng. Chúng ta phải bằng mọi cách làm cho thanh niên nhận thức được một cách đầy đủ về sứ mệnh lịch sử mà họ phải gánh vác, về trách nhiệm và nghĩa vụ của họ đối với dân tộc.

Đặt vấn đề giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên lúc này là một việc làm cần thiết. Nó chẳng những đáp ứng được yêu cầu của tình hình cách mạng trong giai đoạn hiện nay mà còn phù hợp với nguyện vọng của đông đảo thanh niên.  Bởi lẽ, thanh niên là lớp người rất say sưa với lý tưởng, giàu lòng yêu nước, có tinh thần dũng cảm, dám nghĩ, dám làm, dám hy sinh vì sự nghiệp cao cả. Nhưng điều quan trọng là ở chỗ, chúng ta phải làm như thế nào để cho thanh niên được bộc lộ những phẩm chất tốt đẹp đó.

Giáo dục lý tưởng cho thanh niên không phải chỉ là việc giáo huấn, động viên, hô hào mà điều quyết định là phải tổ chức được cho thanh niên hoạt động; phải nhanh chóng đưa toàn bộ thanh niên từ những người tích cực nhất đến những người còn đứng ngoài lề chưa nhận rõ hướng đi, hòa nhập vào dòng chảy chung của sự nghiệp cách mạng theo những đội hình lớn với phương châm “quyết tâm không phải ở hội trường, ở lời nói mà phải quyết tâm trong công tác, trong hành động”.

Kết quả của những công trình nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học giáo dục hiện đại cho thấy: tất cả những gì có được trong tâm trí của một con người đang trưởng thành đều bắt đầu từ những điều kiện bên ngoài. Điều đó có nghĩa là, muốn làm cho thanh niên có được những phẩm chất đạo đức, lối sống tốt đẹp, cái trước hết là phải tổ chức được cho thanh niên thực hiện những việc làm cụ thể trong thực tiễn cách mạng. Vì không phải ai được sinh ra là đã có lý tưởng. Lý tưởng chỉ có thể được hình thành và phát triển mạnh mẽ trong quá trình tham gia đấu tranh cách mạng, trong lao động sản xuất, trong chiến đấu và trong quá trình rèn luyện, tu dưỡng.

 TS PHẠM TRUNG THANH