Trình Quốc hội một số Dự thảo Luật

Các vụ vi phạm quyền lợi người tiêu dùng ngày càng gia tăng

Báo cáo về Dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêudùng cho thấy: Hàng loạt các vụ vi phạm nghiêm trọng quyền và lợi íchcủa người tiêu dùng được phát hiện như vụ xăng pha aceton, vụ nướctương nhiễm chất 3-MCPD, vụ gian lận xăng dầu, hay gần đây nhất là việcphát hiện hàng loạt các cơ sở kinh doanh mỡ động vật không rõ nguồn gốcxuất xứ… Những vụ việc này đã gây thiệt hại không chỉ về tài sản mà cònảnh hưởng đến sức khỏe thậm chí là tính mạng của người tiêu dùng.

Theo thống kê của Bệnh viện K cho thấy, mỗi năm ViệtNam có khoảng 77.457 ca mới mắc bệnh ung thư trong đó 80% là do môitrường sống và chỉ có khoảng 5% là do gen di truyền. Một thống kê kháccũng rất đáng chú ý là, từ năm 2004 đến năm 2008 cả nước có 1.634 vụngộ độc thực phẩm với 23.894 người bị mắc và 321 người tử vong.

Bảo vệ quyền và lợi ích người tiêu dùng là trách nhiệm của toàn xã hội

Theo khảo sát của Hội tiêu chuẩn và bảo vệ ngườitiêu dùng Việt Nam, tại một số điểm bán xăng dầu, sai số đo lường bìnhquân khoảng 5%. Với mức tiêu thụ xăng dầu hiện nay số tiền mà ngườitiêu dùng bị thiệt hại lên tới hàng ngàn tỷ đồng. Theo kết quả tổngkiểm tra mới đây của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy khoảng 28% cơ sởkinh doanh sai phạm về đo lường (có nơi sai số gần 10%), 17% vi phạm vềchất lượng.

Những con số trên chỉ là sự thống kê một phần nhỏ vàmới chỉ phản ánh được phần nào thực trạng xâm hại quyền và lợi ích hợppháp của người tiêu dùng. Do vậy, có thể nói rằng người tiêu dùng ViệtNam hiện đang phải sống trong một môi trường mà mức độ không an toàn cóxu hướng ngày càng gia tăng, quyền và lợi ích hợp pháp bị vi phạm ngàycàng nhiều.

Cần quy định rõ cơ quan chịu trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng

Trình bày về các nguyên nhân dẫn đến thực trạngtrên, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng nhấn mạnh: Hiện nay, cácquy định về bảo vệ người tiêu dùng còn mang tính tuyên ngôn, khó thựchiện.

Pháp lệnh Bảo vệ người tiêu dùng mới chỉ dừng lại ởviệc ghi nhận các quyền của người tiêu dùng một cách chung chung màchưa có những cơ chế cụ thể để thực thi các quyền này. Chính vì vậy, màcông tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng còn gặp nhiều khó khăn. Bêncạnh đó, Quy định của pháp luật hiện hành chưa xây dựng được một cơ chếgiải quyết các khiếu nại, tranh chấp hữu hiệu để người tiêu dùng có thểtự bảo vệ mình.

Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy banKhoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCNMT) của Quốc hội Đặng Vũ Minhcho rằng: Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng là trách nhiệm của toànxã hội, nhưng phải định rõ trách nhiệm trực tiếp, trong đó nhấn mạnhvai trò trung tâm của Nhà nước, bên cạnh đó cũng phải bảo vệ quyền vàlợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh. Quyền củangười tiêu dùng phù hợp với các chuẩn mực pháp lý quốc tế. Nghiêm cấmviệc lợi dụng các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để xâmhại quyền và lợi ích chính đáng của Nhà nước và các tổ chức, cá nhânkhác.

Về các biện pháp giải quyết tranh chấp giữangười tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh, Ủy ban KHCNMT nhấttrí với việc dự thảo Luật đã đề xuất nhiều biện pháp để giải quyếttranh chấp giữa người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh làthương lượng, hòa giải, trọng tài, giải quyết khiếu nại bằng biện pháphành chính.

Tuy nhiên, trong dự thảo Luật cần tiếp tục nghiêncứu quy định rõ hơn cơ chế để cơ quan nhà nước có thể tham gia bảo vệquyền lợi người tiêu dùng; quy định rõ loại khiếu nại được giải quyếttại cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại địa phương, phân biệt“khiếu nại” được thực hiện theo quy định của Luật này với khiếu nạitheo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo; quy định rõ “cơ quanquản lý nhà nước có thẩm quyền ở địa phương” với “cơ quan quản lýchuyên ngành” là những cơ quan nào.

Về thủ tục xét xử các vụ việc liên quan đến bảo vệquyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban KHCNMT nhận thấy: Giải quyết tranhchấp tại Tòa án luôn được xem là một phương thức hữu hiệu để người tiêudùng sử dụng nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Nhà nước phải có trách nhiệm trong việc bảo vệ quyềnvà lợi ích của người tiêu dùng. Vì vậy, việc bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng là lĩnh vực cần có sự tham gia của nhiều Bộ, ngành, cơ quanphát thanh, truyền hình, cơ quan tư pháp… Do đó, dự thảo Luật cần quyđịnh rõ hơn, cụ thể hơn trách nhiệm của từng cơ quan trong các hoạtđộng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; việc phân công, phân cấp củaChính phủ, cho cơ quan nhà nước quản lý về bảo vệ quyền lợi người tiêudùng, cho Uỷ ban nhân dân các cấp trong việc bảo vệ quyền lợi ngườitiêu dùng tại địa phương.

* Trong phiên họp sáng nay, Quốc hội cũng nghe vềDự thảo Luật Tố tụng hành chính. Theo đó, Dự thảo Luật gồm 13 chương và163 điều, quy định những nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hành chính;trình tự, thủ tục khởi kiện và giải quyết các vụ án hành chính; thihành án hành chính; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan tiếnhành tố tụng, người tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người thamgia tố tụng, của cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Theo Báo cáo thẩm tra dự thảo Luật Tố tụng hànhchính của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, có 5 vấn đề còn ý kiến khác nhaugồm: Các khiếu kiện hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết Toà án; điềukiện khởi kiện hành chính; thời hiệu khởi kiện; quyết định của Hội đồngxét xử sơ thẩm; thủ tục thoả thuận trong tố tụng hành chính. Đồng thờikiến nghị cần mở rộng khái niệm quyết định hành chính và quy định cụthể các hình thức quyết định để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của cánhân, cơ quan, tổ chức để áp dụng phù hợp thực tế.

Về điều kiện khởi kiện vụ án hành chính đuợc quyđịnh trong dự thảo Luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp của Quốc hội Lê ThịThu Ba cho rằng: Đa số ý kiến thành viên Ủy ban Tư pháp đề nghị cần quyđịnh trong dự thảo Luật theo hướng dành quyền lựa chọn việc khiếu nạitại cơ quan hành chính hay khởi kiện vụ án tại Tòa án cho người dân màkhông bắt buộc phải qua thủ tục khiếu nại trước khi khởi kiện. Đây đượccoi là bước đổi mới căn bản về điều kiện, cơ chế giải quyết khiếu kiệnhành chính ở nước ta theo tinh thần Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chínhtrị.

* Về dự thảo Luật Viên chức, Báo cáo thẩm tra củaUỷ ban Pháp luật của Quốc hội khẳng định, đây là một dự thảo Luật quantrọng, tác động trực tiếp đến hơn 1,6 triệu viên chức đang làm việctrong hầu hết các lĩnh vực xã hội trong nước. Báo cáo thẩm tra dự thảoLuật Viên chức cũng đề nghị có những quy định mang tính định hướng choviệc tổ chức, phương hướng sắp xếp, quản lý đối với toàn bộ hệ thốngcác đơn vị sự nghiệp công lập nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựngcũng như phát triển đội ngũ viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệpcông lập, xây dựng cơ chế tuyển dụng, quản lý, sử dụng viên chức phùhợp với điều kiện của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa.

Buổi chiều, các đại biểu thảo luận ở tổ về Đồ án quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn 2050.

Ngày mai (4-6), QH thảo luận ở tổ.

(Theo VOV)