Chung quanh tin đồn “mực khô bằng cao su”

Chiều9-4, tại một số sạp kinh doanh hải sản khô, những túi mực khô xé sẵnkhông rõ nguồn gốc được bày bán công khai. Trong vai người đi mua hàng,chúng tôi hỏi mua thì bà L. nói nhỏ đây là “mực khô Trung Quốc”, giáchỉ 150.000 đồng/kg. Khi chúng tôi đặt vấn đề mua số lượng lớn thì bàL. nói: “Sạp tôi chỉ bán lẻ thôi”, rồi giới thiệu qua sạp H.S ở phíađối diện. Chị chủ sạp này cho biết, nếu mua số lượng nhiều thì giá140.000 đồng/kg, bao nhiêu cũng có, xe giao hàng tận nơi. Đi sâu vàotrong chợ, chúng tôi tiếp xúc với chủ sạp tên H. và được người này chobiết: loại mực xé khô ăn liền “là hàng Trung Quốc” giá rất thấp, chỉbằng một nửa so với mực xé khô chế biến tại Nha Trang.

Chúng tôi mua thử một túi “mực khô Trung Quốc” để tìm hiểu. Nhìn bênngoài, “mực khô Trung Quốc” màu trắng pha nâu nhạt, được xé thànhmiếng, trông xốp, có mùi mực khô, giống mô tả về loại "mực khô bằng caosu" như tin đồn. Khi xé miếng “mực khô Trung Quốc” thì thấy bên trongcó nhiều sợi nhỏ, tay dính bột màu trắng. Đốt thử, “mực khô Trung Quốc”có mùi khét như mực khô thông thường bị nướng cháy. Ngâm loại “mực khôTrung Quốc” trong nước thì nước đục do bột trắng từ mực khô tan ra. Saukhi ngâm nước và rửa sạch loại mực khô này, chúng tôi xé thử thì thấycó thớ nhỏ, hơi đàn hồi như sợi bánh phở ngâm nước nhưng không đàn hồiđến mức như cao su. Đánh liều ăn thử thì thấy hương vị hơi giống mựckhô nướng, không dai mà sừn sựt. Một tiểu thương cho rằng, loại mực nàycó thể được chế biến từ mực tươi luộc, tẩm gia vị, rồi sấy khô. Chưa rõ“mực khô Trung Quốc” được làm từ nguyên liệu gì và bột trắng trong mựckhô này là chất gì? Do ngày cuối tuần nên chúng tôi chưa chuyển đượcmẫu “mực khô Trung Quốc” này cho cơ quan chức năng để xét nghiệm.

Sáng 10-4, chúng tôi đến một số sạp bán hải sản khô ở chợ Xóm Mới,TP Nha Trang, hỏi mua “mực khô xé loại trắng”, thì bà con tiểu thươngnói ngay: “Mực khô Trung Quốc đó, đừng mua”. Một tiểu thương cho biết:“Dịp Tết vừa qua, ở Nha Trang xuất hiện loại “mực khô xé một nắng”,trông trắng đẹp, từ ngoài Bắc đem vô. Chúng tôi nghe nói đây là hàngTrung Quốc, ăn độc hại nên không mua”. Về nguồn gốc “mực khô TrungQuốc”, có ý kiến cho rằng, cần lưu ý lời chủ sạp H.S (chợ Đầm): “Muabao nhiêu cũng có, xe giao hàng tận nơi”.

Ông Nguyễn Văn Hội, Phó ban quản lý chợ Đầm, cho biết: “Ở đây, chúngtôi thường xuyên tổ chức kiểm tra nguồn gốc các mặt hàng hải sản. Tuynhiên, đến nay chưa phát hiện được mặt hàng mực khô xé sẵn có xuất xứtừ Trung Quốc được bày bán tại chợ. Còn lãnh đạo Chi cục Quản lý thịtrường Khánh Hòa cho hay chưa nhận được tin “mực khô bằng cao su” cóbán ở địa phương.

Mù mịt nguồn gốc xuất xứ Khô mực xé bán rất nhiều tại các chợ (ảnh chụp sáng ngày 10.4 tại chợ Bình Tây) Tại một số chợ lớn trên địa bàn Hà Nội, mực khô nguyên con được trưngbày ở vị trí bắt mắt nhất và những ngày gần đây vẫn được khách hàng hỏimua bình thường. Tại chợ Đồng Xuân, nơi đổ buôn đi các chợ, mực đượcxếp ngay ngắn chục con một trên sạp, với đủ loại to nhỏ. Ngoại trừnhững lời quảng cáo “có cánh” của chủ sạp, người mua gần như không cócơ hội để nhìn thấy thông tin về sản phẩm cũng như nơi xuất xứ. Mộtngười phụ nữ trung niên mua mực khô tại chợ Đồng Xuân sáng 10.4 chobiết: “Đã từ lâu, không ai hỏi nhãn mác. Nếu có hỏi họ lại trả lời:“Mực khô làm gì lấy đâu ra nhãn với mác, không mua thì đi chỗ khác”.Tương tự, khảo sát tại các chợ như chợ Hôm, Hòe Nhai, Hàng Bè, NguyễnCông Trứ…, chúng tôi đã tìm đỏ mắt nhưng vẫn không thấy loại mực nàoghi rõ tem hay nhãn mác đi kèm. Mực được gói trong túi ni-lông màutrắng, bên ngoài cũng không có bất cứ dòng chữ nào. Loại mực xé sẵn “ăn liền” cũng được bày bán rất nhiều tại những chợnhỏ, chợ tạm. Điều đáng ngờ là giá loại mực đã được cất công chế biến,tẩm ướp chỉ khoảng 250.000 đồng/kg; nếu mua tại chợ Đồng Xuân giá chỉ125.000 đồng/kg, trong khi giá mực nguyên con lại đắt gấp rưỡi khoảng300.000 - 400.000 đồng/kg. Nhãn mác duy nhất cho các túi mực dạng nàylà dòng chữ “Mực xé sẵn ăn liền” và không có bất cứ chú dẫn nào vềnguồn gốc. Trước thông tin về loại mực xé ăn liền này được làm bằng caosu, hôm qua, PV Thanh Niên đãtrực tiếp mua mực xé sợi tại chợ Trại Găng (Thanh Nhàn) về ăn thử. Cảmnhận đầu tiên là loại mực này được tẩm ướp quá nhiều các loại gia vị,khiến có vị ngọt lợ. Khi tiến hành đốt thử, chúng tôi không ngửi thấymùi thơm thông thường của mực khô mà nhận thấy giống mùi thơm của…khoai nướng. Mặt hàng khô mực xé cũng đã có mặtở rất nhiều chợ tại TP.HCM, riêng các siêu thị chưa thấy xuất hiện loạihàng này. Ghi nhận sáng ngày 10.4, tại chợ Bình Tây (Q.6) cho thấy: có rất nhiềuloại khô mực xé tẩm được bày bán. Các sạp phía bên ngoài để giá mực xétừ 170.000 - 180.000 đồng/kg, các sạp bên trong khoảng 150.000 -160.000 đồng/kg. Khi nghe chúng tôi nói cần mua mực khô xé về để bánquán, một tiểu thương hạ giá 130.000 đồng/kg mực xé. Một số sạp ghi là“Mực xé một nắng”, không thấy ghi nguồn gốc, xuất xứ mặt hàng. Có duynhất một sạp có ghi xuất xứ khô mực xé là từ Nha Trang. Người bán sạphàng này chỉ tay vào hai túi ni-lông khô mực xé, cho biết: “Khô mực nàyxuất xứ từ Nha Trang, 170.000 đồng/kg, khô mực loại kia cay hơn, rẻhơn, càng cay càng rẻ vì có nhiều gia vị, đó là hàng TP.HCM”. Các tiểuthương khác đều nói chung chung là khô mực của họ có xuất xứ từ trongnước. Điều đáng chú ý là, khi nhai, khô mực xé rất bở, có vị ngọt đậm,không dai, mằn mặn, ít nghe mùi mực, chỉ nghe mùi gia vị, không như khômực bình thường. Một tiểu thương cho biết, loại khô mực này mấy quánnhậu rất hay mua về bán. Tại chợ Phạm Văn Hai (Q.Tân Bình) các loại khô mực xé, khô mực tẩm đựngtrong túi ni-lông, trong hộp nhựa, không ghi tên hàng, không ghi nguồngốc, xuất xứ, không niêm yết giá. Có hai loại khô mực xé, giá khoảng200.000 đồng/kg. Cũng như khô mực tại chợ Bình Tây, nhai khô mực xé tạichợ này rất bở, vị ngọt đậm, có loại chỉ nghe vị cay, ít nghe mùi mực.Khi hỏi về nguồn gốc, tiểu thương trả lời chung chung “hàng trongnước”! Tại chợ Bến Thành (Q.1), cũng loại mực xé như vậy, cũng mùi vị như vậynhưng giá cả được “nâng cấp” lên, từ 240.000 - 300.000 đồng/kg. Mộttiểu thương cam đoan là hàng nhập từ Vũng Tàu (!?). Tại chợ Nguyễn TriPhương (Q.10), giá khô mực xé từ 170.000 - 180.000 đồng/kg. Một tiểuthương cho biết: "Trước tết vừa rồi, mặt hàng khô mực xé này bán rấtchạy, khoảng 240.000 đồng/kg. Giờ do hàng về nhiều nên giá giảm còn150.000 đồng/kg". Tiểu thương này khẳng định: "Khô mực xé này là củaTrung Quốc". Tại chợ Tân Định (Q.1), các sạp đều khẳng định là mặt hàngkhô này sản xuất trong nước. Tuy nhiên, một tiểu thương khác tại chợlại khẳng định, tất cả mặt hàng khô mực xé tại chợ này đều là hàngTrung Quốc. Tương tự, một tiểu thương chợ Hoàng Hoa Thám (Q.Tân Bình)cũng khẳng định: Khô mực xé đều là hàng Trung Quốc. Đại diện Ban quản lý chợ Nguyễn Tri Phương thì cho biết: "Mặt hàng nàychúng tôi thấy chỉ bán từ trước tết đến nay. Trước tết, chúng tôi cóhỏi các tiểu thương, họ nói có hai loại, một loại khô mực Nha Trang,một loại khô mực nhập từ Trung Quốc. Khô mực Nha Trang dai hơn, sợi tohơn, khô mực Trung Quốc xé sợi nhỏ hơn. Chúng tôi sẽ gấp rút kiểm tramặt hàng này”. Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM cũng cho biết đang nắm thông tin về loại hàng này và sẽ tiến hành kiểm tra ngay. Thanh Thanh Lan - Hoàng Việt