Ô nhiễm nguồn nước nuôi cá

Nông nghiệp - Nông thôn - Ngày đăng : 05:38, 08/03/2010

Theo Chi cục Thủy sản, trong năm 2009, diện tích cá nhiễm bệnh toàn tỉnh là 737 ha, lượng cá chết lên tới 1.296 tấn, thiệt hại hàng chục tỷ đồng.


Anh Trương Công Ích, ở thôn Hữu Chung, xã Hồng Quang (Thanh Miện) bơm nước sục khí cung cấp ô-xy cho ao nuôi cá
Anh Nguyễn Thanh Tuyền, ở thôn Long Động, xã Nam Tân (Nam Sách) vẫn còn bàng hoàng khi nhớ lại thời điểm tháng 9-2009. Đó là một ngày khó quên đối với anh khi toàn bộ cá trong hai ao nuôi của gia đình nhiễm bệnh và chết hàng loạt. Là người nuôi cá chuyên nghiệp, anh rất cẩn thận trong việc lựa chọn giống, vệ sinh ao nuôi. Thời điểm đó anh đang bơm nước bổ sung nhưng do nguồn nước ô nhiễm nên hơn 9 tấn cá nuôi trong ao bị chết, tổng thiệt hại ước tính gần 200 triệu đồng. Không chỉ gia đình anh Tuyền, mà hầu hết các hộ nuôi thuỷ sản trên vùng chuyển đổi của thôn đều bị thiệt hại. Nhiều gia đình mất hàng chục tấn, người ít cũng 5-6 tạ. Xã Nam Tân có 83 ha, ao nuôi bị nhiễm bệnh, chiếm tới 82% diện tích nuôi cá. Khối lượng cá chết là 39 tấn, thiệt hại ước tính trên 700 triệu đồng. Sau khi thấy hiện tượng cá chết hàng loạt, HTX dịch vụ nông nghiệp đã mời các cán bộ của Chi cục Thủy sản tỉnh về lấy mẫu kiểm tra. Kết quả: cá nhiễm vi khuẩn Streptococcus, Sp, hàm lượng H2S vượt ngưỡng cho phép.

Anh Trương Công Ích, ở thôn Hữu Chung, xã Hồng Quang (Thanh Miện) cũng rút ra được nhiều bài học sau vụ cá năm 2009. Vụ vừa qua, anh thả 8.000 con cá Từ Điêu Hồng. Đây là giống cá mới, cho năng suất và chất lượng cao, được thị trường ưa chuộng. Tuy nhiên, khi cá được khoảng 0,5kg, anh nhận thấy cá có biểu hiện bỏ ăn, bơi chậm. Do nước trong ao quá cạn, mật độ cá dầy, anh quyết định bổ sung nước vào ao nhưng không kiếm đâu ra nguồn nước sạch. Lúc này, bà con trong thôn đang phun thuốc trừ sâu cho lúa. Anh không dám mạo hiểm dùng nước trong hệ thống kênh mương nội đồng. Con sông nhỏ của thôn lại ở xa và từ lâu đã bị ô nhiễm. Cuối cùng anh đành gọi thương lái đến bán bớt cá, chấp nhận giá thấp.Anh Đàm Hải Hà, chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp Thạch Khôi (TP Hải Dương), vừa chỉ tay xuống con kênh Thạch Khôi nước đen sì và dày đặc rác, vừa cho biết: Gia đình anh có 7 sào ao. Mặc dù gần con kênh này, nhưng từ mấy năm nay, anh không dám dùng nước ở đây để cấp cho ao cá nữa. Không có nước bổ sung thường xuyên, nên cá của anh rất chậm lớn. Không những thế, mỗi vụ anh thường tốn nhiều tiền mua thuốc về vệ sinh nước và xử lý đáy ao. Anh muốn thả tăng vụ cũng không được, vì sau mỗi lần thu hoạch lại phải loay hoay lấy nước cho vụ kế tiếp. Như vậy, hiệu quả kinh tế từ ao cá không được như mong muốn.

Theo Chi cục Thủy sản tỉnh, trong năm 2009, diện tích cá nhiễm bệnh toàn tỉnh là 737 ha, lượng cá chết là 1.296 tấn, thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Hiện nay, tỉnh Hải Dương có khoảng 10 nghìn ha nuôi thuỷ sản; trong đó có 3.000 ha thuận lợi về nguồn nước, tập trung chủ yếu ở những vùng mới chuyển đổi như các xã Đoàn Kết, Tân Trào (Thanh Miện), Kim Động, Quang Trung, Nguyên Giáp (Tứ Kỳ), Tam Kỳ, Đại Đức (Kim Thành), Minh Hoà (Kinh Môn)... Những vùng chuyển đổi này được quy hoạch gần sông, có hệ thống cấp, thoát nước riêng biệt. Vì thế, chất lượng nước bảo đảm. Còn lại là những diện tích chuyển đổi tự phát từ trước năm 2005 và các ao gần khu dân cư hoặc sâu trong nội đồng, thường gặp khó khăn về cấp thoát nước, chất lượng nước thấp, nước ao không được lưu thông dẫn đến tình trạng ô nhiễm. Theo đánh giá của Chi cục Thuỷ sản tỉnh, hiện nước ở một số kênh mương trên địa bàn tỉnh không bảo đảm cho nuôi thủy sản như: kênh Thạch Khôi (TP Hải Dương), kênh Cẩm Định-Cẩm Sơn, kênh nội đồng xã Tân Trường (đều thuộc Cẩm Giàng)...

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm nguồn nước: Một lượng lớn nước và rác thải sinh hoạt của dân cùng với nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa triệt để của nhiều nhà máy, xí nghiệp, xưởng sản xuất tiểu, thủ công nghiệp xả thẳng ra môi trường; tập quán dùng thuốc bảo vệ thực vật không đúng cách cũng khiến một lượng lớn thuốc còn tồn dư trong nguồn nước; hệ thống kênh mương bị ứ đọng, không được khơi thông thường xuyên. Bên cạnh đó, ở một số trang trại tổng hợp, người dân vẫn giữ thói quen dùng chất thải trong chăn nuôi làm thức ăn cho cá. Lượng thức ăn này không được kiểm soát, dẫn đến một lượng lớn chất thải không sử dụng hết. Những nguyên nhân này khiến nguồn nước bị nhiễm độc, thiếu ô-xy, khiến việc nuôi thủy sản của người dân gặp nhiều khó khăn. Trong những tháng mùa khô, nước cấp cho nhiều diện tích nuôi thủy sản cũng thiếu khiến cá yếu, dễ nhiễm bệnh.

Trong thời gian tới, Chi cục Thủy sản tỉnh lựa chọn những vùng trọng điểm, rà soát, lập quy hoạch vùng tập trung, thuận lợi về nguồn nước, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm những vùng nuôi thủy sản tập trung phải có hệ thống cấp, thoát nước riêng biệt. Đối với những hộ nuôi đơn lẻ hoặc những ao cá nằm trong khu dân cư hay nằm sâu trong nội đồng, cần giảm mật độ nuôi, tăng cường xử lý nước và đáy ao bằng các chế phẩm sinh học. Đồng thời chọn các loại cá nuôi có sức chịu đựng tốt và có giá trị kinh tế cao như: Rô đồng, rô phi, trê lai, cá quả...

VỊ THỦY