Mỹ áp thuế 30% với EU: Quốc gia nào 'lĩnh đòn' nặng nhất?
Mỹ áp thuế 30% với hàng hóa EU khiến Ireland, Đức, Pháp và Italy trở thành những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi các ngành dược phẩm, ô tô, rượu vang đứng trước nguy cơ thất thu hàng tỷ USD.
Ngày 12/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo quyết định áp thuế nhập khẩu 30% đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu (EU), bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/8. Quyết định này được giới quan sát nhận định sẽ tác động sâu rộng đến quan hệ thương mại giữa Mỹ và các nước thành viên EU, đồng thời gây ra những hệ lụy đáng kể về kinh tế, nhất là với những quốc gia có mối quan hệ thương mại mật thiết với Mỹ.
Các chuyên gia đánh giá Ireland và Đức sẽ là hai nước chịu tác động lớn nhất từ mức thuế mới. Ireland hiện có ngành dược phẩm phát triển mạnh mẽ, với nhiều tập đoàn lớn của Mỹ như Pfizer, Eli Lilly và Johnson & Johnson đặt trụ sở tại Dublin để tận dụng mức thuế doanh nghiệp 15%, thấp hơn so với mức 21% áp dụng ở Mỹ. Nhờ chính sách thuế hấp dẫn này, nhiều công ty cũng đăng ký bằng sáng chế tại Ireland và xuất khẩu sản phẩm vào thị trường Mỹ, nơi giá thuốc thường cao hơn nhiều so với các nước khác. Không chỉ vậy, Ireland còn là nơi đặt trụ sở của hầu hết các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ như Apple, Google và Meta, điều này khiến Ireland dễ bị tổn thương trước các quyết định thuế nhập khẩu từ Washington. Số liệu của Eurostat cho thấy dược phẩm chiếm 22,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của EU sang Mỹ, phản ánh mức độ quan trọng của ngành này trong thương mại song phương.
Đức cũng phải chịu sức ép không kém, bởi phần lớn nền kinh tế của nước này dựa vào xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt là các sản phẩm ôtô, thép, hóa chất và máy móc hạng nặng. Thặng dư thương mại của Đức với Mỹ đạt khoảng 84,8 tỷ USD, trong đó riêng ngành công nghiệp ôtô đóng góp một phần đáng kể. Chỉ riêng hãng Mercedes-Benz, thị trường Mỹ chiếm tới 23% doanh thu toàn cầu. Điều này cho thấy mức thuế 30% sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các tập đoàn lớn và có khả năng tạo ra hiệu ứng dây chuyền đến các nhà cung cấp và ngành công nghiệp liên quan.
Ngoài Ireland và Đức, Pháp và Italy cũng được dự đoán sẽ chịu tác động nghiêm trọng. Pháp hiện có mức thặng dư thương mại với Mỹ khoảng 44 tỷ USD, chủ yếu từ các ngành thực phẩm, rượu vang, hàng không và hàng xa xỉ. Mức thuế nhập khẩu 30% được đánh giá là “thảm họa” đối với ngành rượu vang và rượu mạnh, đồng thời ảnh hưởng đến các sản phẩm hàng xa xỉ, trong đó LVMH – tập đoàn sở hữu nhiều thương hiệu hàng đầu – tạo ra 25% doanh số từ thị trường Mỹ. Ngành hàng không vũ trụ của Pháp, chủ yếu từ Airbus, cũng chiếm khoảng 20% xuất khẩu sang Mỹ, khiến các công ty liên quan đứng trước nguy cơ thiệt hại đáng kể.
Italy với mức thặng dư thương mại khoảng 16,4 tỷ USD cũng sẽ chịu áp lực nặng nề, đặc biệt từ ngành thực phẩm và ôtô. Hiệp hội Nông nghiệp Italy Coldiretti ước tính thuế quan mới sẽ khiến các nhà sản xuất thực phẩm mất khoảng 2,3 tỷ USD, đồng thời tác động xấu đến người tiêu dùng Mỹ. Ngành ôtô cũng chịu ảnh hưởng, khi Liên doanh Pháp-Italy Stellantis, sở hữu Fiat và Peugeot, đã phải hoãn đưa ra dự báo doanh thu cả năm vì những bất ổn liên quan đến thuế quan.
Quyết định của Tổng thống Trump không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia EU, mà còn bao gồm Mexico, mở rộng phạm vi thuế quan sang các đối tác thương mại truyền thống của Mỹ. Đây là bước đi tiếp theo trong chuỗi hành động thương mại cứng rắn mà chính quyền Trump thực hiện, nhằm bảo vệ lợi ích thương mại Mỹ, nhưng cũng gây ra phản ứng mạnh mẽ từ các nước bị ảnh hưởng.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen, đã chỉ trích mức thuế mới, nhấn mạnh rằng EU coi đây là động thái không thân thiện với thương mại song phương. Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ thiện chí hợp tác, khẳng định EU vẫn mong muốn tiếp tục đàm phán để đi tới một thỏa thuận thương mại toàn diện, nhằm giảm thiểu căng thẳng và bảo vệ lợi ích kinh tế của cả hai bên.
Các chuyên gia nhận định rằng mức thuế nhập khẩu 30% sẽ làm tăng chi phí cho các công ty xuất khẩu châu Âu, từ đó đẩy giá hàng hóa lên cao khi đến tay người tiêu dùng Mỹ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu các doanh nghiệp mà còn có thể tác động ngược trở lại nền kinh tế Mỹ thông qua lạm phát chi phí hàng hóa nhập khẩu. Thời gian tới, các nước EU được dự báo sẽ tăng cường các cuộc đàm phán khẩn trương với Mỹ, tìm kiếm các cơ chế giảm thiểu tác động, đồng thời đánh giá khả năng áp dụng các biện pháp trả đũa phù hợp để bảo vệ lợi ích kinh tế trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng.
Nhìn chung, quyết định áp thuế nhập khẩu 30% của Tổng thống Trump sẽ gây ra những tác động đa chiều, không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị, khiến các nước EU phải tái cơ cấu chiến lược thương mại với Mỹ. Trong bối cảnh này, khả năng đạt được thỏa thuận thương mại cân bằng vẫn phụ thuộc nhiều vào nỗ lực ngoại giao và khả năng thích ứng của các doanh nghiệp châu Âu, trong khi Mỹ tiếp tục duy trì chính sách thương mại cứng rắn để bảo vệ lợi ích nội địa.