Hải Phòng quyết liệt chống lãng phí nguồn lực đất đai - Bài 1: Thu hồi dự án vi phạm

Xót ruột đất "vàng" bị bỏ hoang

Những dự án chậm triển khai trên địa bàn thành phố là vấn đề được dư luận quan tâm. Quyết tâm khắc phục khó khăn, thành phố Hải Phòng đã tháo gỡ từng vướng mắc và đứng tốp đầu cả nước trong công tác thu hồi đất vi phạm.

Theo Quyết định số 1410/QĐ-UBND ban hành ngày 28/8/2008, sửa đổi, điều chỉnh Quyết định số 2214/QĐ-UBND ban hành ngày 22/12/2008, khu đất diện tích 9.165 m² thửa số 4/10A khu đô thị mới ngã 5 - sân bay Cát Bi, quận Hải An (nay là phường Hải An) được UBND thành phố đồng ý cho Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Duy Hưng thuê để thực hiện Dự án xây dựng Trung tâm thương mại và khách sạn cao cấp. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm được giao đất, công ty không hoàn thiện thủ tục đầu tư, dự án không được triển khai, khu "đất vàng" trên đường Lê Hồng Phong - trục đường đẹp nhất, nhì thành phố Hải Phòng trở thành nơi đổ trộm rác thải, cỏ dại mọc um tùm, nhếch nhác, mất mỹ quan đô thị.

Khu đất diện tích 1.500 m2 tại phường Ngọc Hải, quận Đồ Sơn (nay là phường Đồ Sơn) được UBND thành phố Hải Phòng giao cho Công ty Phát triển nuôi trồng thủy sản Đông Á để sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh. Khu đất có vị trí đẹp, gần khu vực cảng cá lớn của Đồ Sơn, thuận lợi cho hoạt động sản xuất, chế biến thủy, hải sản. Qua nhiều năm, khu đất tiềm năng được giao cho doanh nghiệp nhưng vẫn không được đưa vào sử dụng. UBND thành phố ban hành Quyết định số 1357/QĐ-UBND ngày 21/8/2012 thu hồi khu đất trên.

Một trường hợp khác tại khu vực Tây Hải Phòng, khu đất hơn 20.000 m2 tại cụm công nghiệp Hoàng Diệu, huyện Gia Lộc (nay là xã Gia Lộc) được UBND tỉnh Hải Dương cũ (nay là thành phố Hải Phòng) giao cho Công ty TNHH Thực phẩm Tin Tin thuê đất từ tháng 12/2006 để thực hiện Dự án Sản xuất nước uống từ sản phẩm nông nghiệp, nước có ga, tổng mức đầu tư gần 200 tỷ đồng. Tại thời điểm đó, đây là một trong những dự án lớn, được kỳ vọng sẽ tạo nhiều việc làm cho người dân, động lực thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Thế nhưng sau khi đầu tư một số hạng mục, từ năm 2015 đến nay, công ty để hoang hóa diện tích đất còn lại. Các công trình đã đầu tư xây dang dở trên đất xuống cấp nghiêm trọng. Ngày 26/3/2025, UBND tỉnh Hải Dương cũ yêu cầu công ty khẩn trương xử lý tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật, chấp hành việc thu hồi đất, bàn giao đất cho Nhà nước.

Trên đây chỉ là một số trong những dự án trên địa bàn thành phố Hải Phòng được UBND thành phố giao đất, cho tổ chức, doanh nghiệp thuê đất nhưng chậm đưa đất vào sử dụng, vi phạm quy định quản lý, sử dụng đất và đã được xử lý.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời điểm những năm 2016 trở về trước, trên địa bàn thành phố có nhiều dự án với hàng trăm ha đất được giao ở vị trí “đất vàng” bị bỏ hoang, rất lãng phí. Có dự án kéo dài vài năm, có dự án tới hơn chục năm sau khi được giao đất nhưng chủ đầu tư vẫn không thực hiện dự án. Ngoài lãng phí nguồn lực đất đai, thực trạng này dẫn tới nhiều hệ lụy về môi trường, cảnh quan đô thị, ảnh hưởng môi trường đầu tư, thành phố không thu được ngân sách, gây bức xúc trong nhân dân

Không nhân nhượng với lãng phí

Xót ruột trước những khu đất “vàng” bị bỏ hoang, song việc xử lý, thu hồi đất đối với các dự án chậm thực hiện gặp nhiều khó khăn. Theo đồng chí Phạm Văn Thuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, số lượng dự án chậm triển khai lớn, trong đó nhiều dự án trải qua nhiều giai đoạn, chính sách, quy định của pháp luật về đất đai có nhiều thay đổi. Các thủ tục liên quan nhiều cấp, nhiều ngành và chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản quy phạm pháp luật.

Tại khu vực Đông Hải Phòng, từ năm 2016, HĐND thành phố Hải Phòng ban hành Nghị quyết số 06/2016/NQ-HĐND về nhiệm vụ, giải pháp thu hồi diện tích đất đã giao, cho thuê không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền, chậm đưa đất vào sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích gây lãng phí tài nguyên đất. Việc ban hành và triển khai nghị quyết khẳng định tinh thần “không nhân nhượng” với lãng phí tài nguyên đất đai, nhằm tăng cường kỷ cương, trách nhiệm của doanh nghiệp trong sử dụng đất, đồng thời tăng cường trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về đất đai.

Vượt qua những khó khăn, cùng với triển khai nghị quyết, công tác thu hồi, xử lý các dự án chậm thực hiện tại khu vực Đông Hải Phòng có chuyển biến quan trọng. Từ năm 2016 đến năm 2024, địa phương thu hồi đất đối với 31 trường hợp vi phạm Luật Đất đai. Trong đó, có 17 trường hợp không đưa đất vào sử dụng; 5 trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng; 5 trường hợp hết thời gian thuê đất, không còn phù hợp quy hoạch; 2 trường hợp nợ nghĩa vụ tài chính với nhà nước... Thành phố thực hiện gia hạn sử dụng đất cho 72 trường hợp khả thi. Với những trường hợp này, nếu quá 24 tháng kể từ ngày được gia hạn, chủ đầu tư không đưa đất vào sử dụng sẽ bị thu hồi. Các sở, ngành, địa phương kiểm tra, rà soát, xử lý hơn 254 dự án với tổng diện tích gần 2.300 ha...

Tại khu vực Tây Hải Phòng, thời gian qua, chính quyền các cấp ban hành nhiều văn bản, tổ chức nhiều hội nghị, cuộc họp quán triệt, triển khai việc rà soát, xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra các trường hợp vi phạm. Nhiều trường hợp có quyết định thu hồi đất, 68 trường hợp cho phép gia hạn thời hạn sử dụng, điều chỉnh dự án đầu tư phù hợp quy hoạch và bảo đảm khả thi.

-----------

Kỳ sau: Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa lãng phí đất đai

THU THỦY - NGỌC LAN