Những điều cần biết về virus chikungunya

Theo Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC), từ đầu năm 2025 đến nay, thế giới đã ghi nhận khoảng 240.000 ca nhiễm virus chikungunya và 90 ca tử vong tại 16 quốc gia.

Virus chikungunya là gì?

Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus chikungunya gây ra, lây lan qua vết đốt của muỗi Aedes aegypti, cũng là tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết, sốt vàng da và Zika.

Tên gọi “chikungunya” bắt nguồn từ ngôn ngữ Kimakonde của người Tanzania và Mozambique, mang nghĩa “cong người lại” - mô tả triệu chứng đau khớp nghiêm trọng mà người bệnh thường gặp.

Thông thường, bệnh nhân có thể hồi phục trong vòng một tuần. Tuy nhiên, các cơn đau khớp có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, song tỷ lệ tử vong nhìn chung ở mức thấp, ngoại trừ các nhóm nguy cơ cao như trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người mắc bệnh nền (tim mạch, tiểu đường...).

Mức độ lây lan toàn cầu

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đợt bùng phát hiện tại bắt đầu từ đầu năm 2025, với các ổ dịch lớn ghi nhận tại các đảo ở Ấn Độ Dương như La Réunion, Mayotte và Mauritius.

Tại La Réunion, tính đến tháng 5/2025, đã có hơn 47.500 ca nhiễm và 12 ca tử vong. ECDC cho biết, đến ngày 18/7, số ca mắc đã vượt mốc 54.000, biến đây thành đợt dịch nghiêm trọng nhất kể từ năm 2005 - 2006, khi có từ 244.000 đến 300.000 ca nhiễm.

Virus hiện cũng lan rộng đến nhiều quốc gia khác như Madagascar, Somalia, Kenya và các khu vực Đông Nam Á, trong đó có Ấn Độ. Riêng tại thành phố Mumbai - trung tâm tài chính của Ấn Độ, số ca nhiễm đang tăng mạnh từ tháng 7-2025.

Tại châu Âu, WHO bày tỏ lo ngại trước tình trạng "nhập khẩu" ca bệnh từ các nước có dịch. Chỉ riêng Pháp đã ghi nhận khoảng 800 ca nhiễm kiểu này kể từ ngày 1/5.

Theo ECDC, châu Mỹ hiện là khu vực ghi nhận số ca nhiễm chikungunya cao nhất toàn cầu tính đến giữa tháng 7/2025, trong đó: Brazil có 185.553 ca, Bolivia 4.721 ca, Argentina 2.836 ca và Peru 55 ca.

Tại Trung Quốc, ca bệnh đã xuất hiện ở ít nhất 12 thành phố thuộc tỉnh Quảng Đông, ngoài Phật Sơn. Nhà chức trách cho biết một ca nhiễm “nhập khẩu” đã khởi phát chuỗi lây nhiễm trong nước, nhưng không nêu rõ nguồn gốc cụ thể.

Các biện pháp phòng ngừa và điều trị chikungunya

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là tránh bị muỗi đốt.

Giới chức y tế khuyến cáo người dân nên mặc quần áo dài tay, sử dụng thuốc xua muỗi, loại bỏ nơi muỗi sinh sản (nước đọng), ở trong môi trường có điều hòa hoặc sử dụng màn chống muỗi.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho chikungunya. Việc điều trị chủ yếu nhằm giảm nhẹ triệu chứng thông qua nghỉ ngơi, uống nhiều nước và dùng thuốc giảm đau.