Từ tiếng trống Kim Sơn vang vọng đến khát vọng vươn lên

Mở màn cho phong trào cách mạng

Trong không khí những ngày tháng Tám lịch sử, chúng tôi về thăm đình làng Kim Sơn, di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia, nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng của cách mạng tháng Tám 1945. Giữa không gian thành kính, câu chuyện về một thời hào hùng lại được người dân nơi đây kể lại, trân trọng gìn giữ và truyền lại qua bao thế hệ.

Trên mảnh đất Kim Sơn anh hùng những năm tháng ấy, nhân dân Kim Sơn cùng với lãnh đạo Xứ ủy Bắc Kỳ củng cố phong trào cách mạng, giác ngộ lý tưởng cộng sản, thành lập các tổ chức cách mạng tự vệ cứu quốc hoạt động, đấu tranh vũ trang cùng phong trào Cách mạng Việt Minh các địa phương.

Một trong những dấu mốc đáng nhớ diễn ra sáng 11-7-1945, khi 36 tự vệ, trong đó có lực lượng tự vệ Kim Sơn, bí mật chia thành nhiều mũi tấn công đồn Đoan ở Tiểu Bàng. Cuộc tập kích bất ngờ đã bắt giữ 20 lính bảo an, thu nhiều vũ khí, cắm cờ cách mạng và phá kho muối chia cho dân nghèo.

Chiến công vang dội gây tiếng vang lớn, tạo đà quan trọng để Kim Sơn lật đổ chế độ cũ, giành chính quyền thắng lợi và thành lập Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Kim Sơn vào ngày 12-7-1945. Cụ Đặng Nam (102 tuổi, xã Kiến Thụy), nguyên tự vệ làng Kim Sơn, một trong các nhân chứng lịch sử cuối cùng từng trực tiếp tham gia sự kiện dù ở tuổi xưa nay hiếm và sức khỏe đã giảm, song vẫn nhớ sau khi khởi nghĩa, chính quyền cách mạng non trẻ ở Kim Sơn bị giặc lập tức cho quân về đàn áp, khủng bố phong trào. Ngày 4-8-1945, hơn 40 lính bảo an sĩ quan Nhật đi 2 xe tải từ tỉnh lỵ Kiến An kéo về làng Kim Sơn nhằm xóa bỏ chính quyền cách mạng.

Trong tình thế nguy cấp, tiếng trống báo động cho trạm gác vang dồn dập, nối tiếp là trống đình, trống chùa, chuông nhà thờ họ... thúc liền hồi khắp xóm làng, khơi dậy sức mạnh đoàn kết. Nghe tiếng trống hiệu triệu, nhân dân Kim Sơn cùng các làng Kỳ Sơn, Ngọc Tỉnh, Đa Ngư, Đoan Xá, Lão Phong… đồng loạt đứng lên, tay gậy, tay giáo, quyết tử giữ chính quyền.

Cuộc chiến không cân sức diễn ra ác liệt nhưng quân ta đã tiêu diệt 2 tên địch, một số bị thương. Chúng đốt cháy gần 100 ngôi nhà của hơn 40 hộ dân, khiến 14 tự vệ và quần chúng hy sinh, 11 người bị thương. Dẫu vậy, ý chí kiên cường của dân làng đã buộc kẻ địch phải rút lui sau vài giờ giao tranh. Tinh thần quả cảm ấy nhanh chóng lan tỏa, cổ vũ nhân dân Hải Phòng - Kiến An tích cực chuẩn bị cho cuộc tổng khởi nghĩa.

Dù không được tận mắt chứng kiến, nhưng qua lời kể của thế hệ cha anh, ông Nguyễn Hữu Long, Bí thư Chi bộ thôn Kim Sơn, xã Kiến Hưng xúc động cho biết: “Chiến thắng có được là nhờ tinh thần quả cảm, ý chí bất khuất của nhân dân. Cụ Rèn, cụ Tập là những người dùng tiếng trống để áp đảo giặc và tiếp lửa, cổ vũ cho dân làng. Những người như ông Mải, bà Bám… chiến đấu và ngã xuống và đã trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần Kim Sơn bất khuất".

Viết tiếp trang sử hào hùng

Tiếp nối tinh thần ấy, trong những năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc, các thế hệ người dân Kim Sơn hăng hái lên đường làm nhiệm vụ, dũng cảm chiến đấu, anh dũng hy sinh trên khắp các chiến trường.

Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Kiến Hưng Phạm Văn Định cho biết, hiện nay, trên địa bàn xã có 55 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 524 liệt sĩ, 237 thương, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học, người hoạt động kháng chiến, trong đó có không ít người con ưu tú quê hương Kim Sơn.

Phát huy các giá trị của vùng đất, con người Kim Sơn, nơi có tiếng trống đi vào lịch sử, biểu tượng của tinh thần quật khởi, khát vọng hòa bình, cùng với định hướng không gian phát triển của thành phố, Kiến Hưng hôm nay có nhiều dư địa phát triển mới. Trong tương lai không xa, vùng đất chiêm trũng đang từng ngày thay da, đổi thịt thành nhà máy, công trường, đô thị mới. Các tuyến giao thông kết nối với các huyết mạch giao thông quốc gia. Không còn là địa phương thuần nông, Kim Sơn cùng với các làng quê của Kiến Hưng sẽ dần trở thành cực tăng trưởng của khu kinh tế phía Nam thành phố.

Để hiện thực hóa khát vọng, bên cạnh nguồn lực đầu tư của Nhà nước và doanh nghiệp, yếu tố then chốt là sự đồng lòng, chung sức của cán bộ, đảng viên và nhân dân – những người sẵn sàng cống hiến vì mục tiêu phát triển quê hương, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Hào khí tiếng trống Kim Sơn năm xưa vẫn vang vọng, tiếp thêm sức mạnh để thế hệ hôm nay nối tiếp truyền thống, chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, thịnh vượng.

VÂN NGA