'Chảo lửa' Trung Đông thêm sục sôi
Kế hoạch chiếm đóng Gaza của Israel đã 'đổ thêm dầu' vào 'chảo lửa' Trung Đông và vấp phải sự phản đối từ cộng đồng quốc tế.
Kế hoạch mạo hiểm
Ngày 8/8 vừa qua, Nội các An ninh Israel thông qua kế hoạch của Thủ tướng Benjamin Netanyahu về việc chiếm đóng thành phố Gaza, trung tâm đô thị lớn ở miền bắc dải đất ven biển Gaza.
Kế hoạch xác lập 5 nguyên tắc để kết thúc cuộc chiến, nổi bật trong đó là giải giáp Hamas, thành lập một chính quyền dân sự không nằm dưới sự kiểm soát của Hamas hay chính quyền Palestine và Israel duy trì kiểm soát an ninh tại Gaza.
Theo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, kế hoạch mới tại thành phố Gaza là “con đường tốt nhất và nhanh nhất” để kết thúc cuộc chiến với Hamas. Ông cũng tuyên bố Israel không có ý định chiếm đóng Dải Gaza, mà mục tiêu là loại bỏ hoàn toàn các tay súng Hamas.
Để giải thích cho lý do nhà lãnh đạo Israel chọn phương án kiểm soát thành phố Gaza, cần phải nhìn vào tầm quan trọng của thành phố này. Đây là trung tâm đông dân nhất ở Dải Gaza. Cựu quan chức quân đội Israel Amir Aviv nhận định, thành phố Gaza là trái tim của Dải Gaza, là trung tâm của chính quyền Hamas, bởi vậy sự sụp đổ của thành phố Gaza gần như là sự sụp đổ của Hamas.
Quyết định nêu trên của Israel vừa gửi đi thông điệp răn đe đối với Hamas, vừa thể hiện quyết tâm kiểm soát toàn bộ Dải Gaza.
Một số chuyên gia cho rằng, đây có thể là “chiêu bài” của Tel Aviv nhằm gây áp lực buộc Hamas nhượng bộ trên bàn đàm phán. Dù vậy, “canh bạc” này vẫn đặt Israel vào tình cảnh “lợi bất cập hại”. Một chiến lược an ninh thiếu sự tính toán kỹ càng về lộ trình chính trị và nhân đạo sẽ khiến Israel mất nhiều hơn được.
Giới phân tích chỉ ra rằng, Israel sẽ đối mặt nguy cơ mất uy tín trên trường quốc tế và sự ủng hộ, lòng tin từ các đồng minh phương Tây ngày càng bị xói mòn. Càng nhiều tiếng súng vang lên trên chiến trường, cơ hội hòa giải càng bị thu hẹp dần.
Làn sóng phản đối
Kế hoạch của Israel đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế và chính những người dân Israel. Các quốc gia, tổ chức đều thúc giục Israel ngừng kế hoạch nguy hiểm này và chỉ rõ rằng, leo thang quân sự chỉ gây thêm đổ máu, đau thương, chứ không thể giúp giải quyết xung đột.
Trong phiên họp bất thường theo đề nghị của Palestine ngày 10/8, Hội đồng Liên đoàn Arab (AL) kịch liệt lên án kế hoạch của Israel, coi đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, đồng thời đe dọa an ninh - chính trị - kinh tế của toàn bộ thế giới Arab. AL nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi các Nghị quyết 2735, 2712 và 2720 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ), bao gồm các yêu cầu: ngừng bắn ngay lập tức tại Gaza, hồi hương những người di tản, phân phối viện trợ nhân đạo một cách an toàn và hiệu quả, trao đổi con tin, cùng rút toàn bộ quân đội Israel khỏi Gaza.
Tại một cuộc họp khẩn của Hội đồng Bảo an LHQ, Trợ lý Tổng Thư ký LHQ Miroslav Jenca cảnh báo kế hoạch của Israel sẽ “gây ra thảm họa khác” ở Dải Gaza, kéo theo làn sóng di tản mới, gây thêm nhiều thương vong và mức độ tàn phá lan rộng. Ông Jenca khẳng định "không tồn tại giải pháp quân sự cho xung đột Israel - Palestine" và "Gaza phải là một phần không thể tách rời của Nhà nước Palestine trong giải pháp hai nhà nước".
Đại sứ Anh tại LHQ cảnh báo đây là "con đường dẫn đến đổ máu, không phải hòa giải". Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus, cũng bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước thảm trạng nhân đạo tại Gaza.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah Al-Sisi tuyên bố, Israel đã vượt quá giới hạn cuộc chiến. Các nấc thang căng thẳng mới nhiều khả năng sẽ xuất hiện tại khắp khu vực Trung Đông, bởi kế hoạch của Israel sẽ khơi mào cho các cuộc tấn công “ăn miếng, trả miếng”.
Sự chỉ trích gay gắt cũng đến từ phía các gia đình có người thân bị bắt làm con tin tại Dải Gaza và các nhân vật đối lập trong chính trường Israel, họ cho rằng quyết định này sẽ đẩy các con tin còn sống vào tình thế nguy hiểm. Nhiều cuộc biểu tình phản đối kế hoạch đã diễn ra ở Tel Aviv.
Hamas đe dọa rằng, động thái của Israel sẽ đặt dấu chấm hết cho số phận các con tin Israel còn sống. Trong khi đó, lực lượng Houthi tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu, thuyền trên Biển Đỏ để thể hiện sự đoàn kết với lực lượng Hamas khiến cảng biển Eilat ở miền nam Israel bị đóng cửa do nguồn thu chính bị cắt đứt.
Các nhà quan sát quốc tế cho rằng, những hành vi quân sự thay vì đối thoại, bất luận từ bên nào, chắc chắn chỉ làm gia tăng hố sâu chia rẽ, đẩy toàn bộ khu vực Trung Đông đến một vòng xoáy bất ổn mới với mức độ khốc liệt cao hơn.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính từ ngày 27/5 đến nay, hơn 1.600 người thiệt mạng và gần 12.000 người bị thương khi cố gắng tiếp cận các điểm phân phát lương thực ở Dải Gaza.
Tình hình nhân đạo tại Gaza đang ở mức báo động. Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo LHQ (OCHA) cho biết kể từ khi xung đột bùng phát, 98 trẻ em đã tử vong vì suy dinh dưỡng cấp, trong đó chỉ riêng trong tháng trước có 37 em.