Cỏ mần trầu

Tôi và doanh nhân Phạm Thị Chẵn ngồi chuyện trò nơi quán giải khát trên đường Minh Khai. Sau nhiều lần hẹn, hôm nay mới có dịp gặp nữ doanh nhân này. Chị bận lắm! Chị kể vừa ở Điện Biên về. Chuyến đi nhằm khảo sát, thiết kế và giúp kinh phí để nhân dân vùng cao xây dựng chiếc cầu bắc qua khe suối. Mỗi mùa lũ tới, việc đi lại của hơn 3 nghìn đồng bào Mông sinh sống trong 3 bản, Nậm Tin 3 - Nậm Tin 4 và Bản Mốc 4, huyện Nậm Pồ bị gián đoạn. Số tiền tài trợ là một tỷ đồng. Chị nói chuyến đi thật gian nan. Từ miền xuôi lên thành phố Điện Biên có phương tiện máy bay, nhưng để đến được vị trí xây dựng cầu phải vượt hơn 160 cây số bằng ô tô và 20 cây số bằng xe máy. Đèo nhiều, dốc cao, vực thẳm, đường hẹp, sạt lở nhiều. Có những đoạn phải nằm dài trên xe, quấn ba vòng dây an toàn vào chân, vào tay. Xe chạy vòng vèo, lên đèo xuống dốc, người mệt đờ. Mệt, nhưng nghĩ tới việc rồi đây các cháu học sinh không phải bơi qua suối đến trường, bà con người dân tộc ở Nậm Pồ không bị cô lập khi lũ về là nhọc mỏi tiêu tan.

Nữ doanh nhân Phạm Thị Chẵn.

- Bây giờ, nhớ lại chặng đường đèo trơn trượt với những khúc cua tay áo mình vừa trải qua, vẫn thấy thót tim - chị tâm sự - Nghĩ tới việc chuẩn bị lên đó để thi công, không khỏi lo sợ, nhưng làm việc thiện, nhất định trời phật sẽ phù hộ.

Ý định giúp người dân miền núi có thêm chiếc cầu để sinh hoạt đỡ vất vả bắt đầu từ những thông tin nắm bắt trên các phương tiện thông tin đại chúng. Chứng kiến cảnh những cháu bé cởi bỏ quần áo, chui vào túi ni lông buộc lại để được kéo qua suối đến trường, chị Chẵn không khỏi xót xa. Vậy là ý tưởng gắng đóng góp một chiếc cầu hình thành. Chị gom tiền bạc, rồi tìm hiểu, liên hệ và quyết định lên Điện Biên.

Tôi biết doanh nhân Phạm Thị Chẵn từ lâu. Chị không là người có khối tàn sản kếch xù. Nhưng chị thường xuyên có mặt trong nhiều hoạt động từ thiện. Năm nào chị cũng tham gia ba bốn đợt trèo đèo lội suối đến vùng sâu, vùng xa như Si Ma Cai , Mù Căng Chải, A Sầu, A Lưới… để giúp người nghèo, tham gia các chuyến thăm, hỗ trợ đồng bào khó khăn vùng bão lũ… Chị còn vay tiền ngân hàng để ủng hộ những địa phương gặp khó khăn vì thiên tai…

Nhưng có một việc ý nghĩa hơn những hoạt động từ thiện mà chị từng có mặt và tham gia, ấy là bằng tâm và tài của mình, chị nghiên cứu và sản xuất thành công máy cứu ngải và viên thuốc ngải giúp nhiều người có thể tự chữa khỏi một số chứng bệnh thường gặp. Máy và thuốc đều hợp túi tiền, thuận lợi sử dụng và hiệu quả. Với sáng tạo của chị, bất cứ ai cũng có thể tự trở thành thầy thuốc của riêng mình.

Không xuất thân trong gia đình có truyền thống làm thuốc, doanh nhân Phạm Thị Chẵn trở thành lương y như một duyên phận. Từ năm 1996 đến 2008, chị theo học y học cổ truyền và may mắn được là học trò của Giáo sư Nguyễn Tài Thu, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực châm cứu và Giáo sư Hoàng Bảo Châu, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Đông y. Say mê, ham thích, chị làm giàu thêm cho mình kiến thức chuyên ngành. Đó là cái vốn ban đầu để lập nghiệp và nghiên cứu sau này.

- Vậy duyên nào đưa chị trở thành một nhà sáng chế trong lĩnh vực này?

Nghe tôi hỏi, nữ doanh nhân xinh đẹp cười nhẹ. Trên khuôn mặt tròn trịa, nụ cười ấy càng trở nên gần gũi, ấm áp. Chị hỏi tôi:

- Anh có biết về cây ngải cứu không?

Tôi thú rằng mình mù mờ về các loại dược liệu dân gian. Chỉ nhớ hồi nhỏ, mỗi lần đau đầu, bà tôi thường hái ngải cứu, vò nát, đắp lên trán, không bao lâu, hết đau. Hoặc mỗi lần có mụn nhọt, mẹ thường vắt ngải cứu lấy nước để tắm, mấy lần là khỏi.

- Ngải cứu là cây thuốc quý, thân thiết và rất sẵn ở Việt Nam. Trên thế giới hiện có 127 nước dùng phương pháp hơ ngải cứu lên huyệt mạch để chữa bệnh, chủ yếu dùng trong các trường hợp điều kinh, trừ phong thấp, an thần...- chị cho biết

- Chỉ bằng phương pháp thủ công? – Tôi hỏi.

- Đúng thế! – Nữ doanh nhân say sưa – Ngải cứu là dược liệu quý và cứu ngải là di sản trong công tác điều trị bệnh của Y học Phương đông, giản tiện, dễ làm mà lại đạt hiệu quả điều trị cao, được ông cha ta sử dụng hàng ngàn năm nay. Nhưng phương pháp cứu ngải thủ công cổ truyền vẫn có một số nhược điểm như: Phải có sự tham gia của thầy thuốc, gây phiền phức và tốn nhiều thời gian của thầy thuốc lẫn người bệnh, dễ gây bỏng, để lại sẹo… Mặt khác Y học phương Đông đang có nguy cơ bị mai một. Điều này đòi hỏi y học mỗi quốc gia, vùng miền luôn phải có những sự đổi mới và sáng tạo để đáp ứng ngày một tốt hơn, điều trị chăm sóc người bệnh ngày một hiệu quả hơn...

- Đó chính là động lực để chị nghiên cứu, cải tiến phương pháp điều trị thủ công theo cách điều trị hiện đại bằng máy?

- Nếu gọi đó là động lực cũng không sai. – chị kể - năm 2000, tôi nảy ý tưởng về một chiếc máy có tay cầm thay cho cách cứu mồi ngải thủ công. Vậy là tôi mày mò, tìm hiểu, tự thiết kế, chọn nguyên vật liệu….Trên cơ sở kế thừa hệ thống y lý và kinh nghiệm lâm sàng hàng ngàn năm của y học dân tộc, kết hợp với ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại… Sau nhiều phiên bản làm đi làm lại, năm 2005, chiếc máy cứu ngải đầu tiên ra đời. Thật mừng! Máy được thiết kế nhỏ gọn, linh hoạt, dễ sử dụng, có thể di chuyển tự do trong mọi tư thế của người bệnh: thẳng, đứng, nghiêng, nằm, ngồi và các góc khuất. Máy không chỉ đắc dụng trong tay thầy thuốc mà người bệnh có thể tự sử dụng được một cách dễ dàng, thuận tiện. Ngoài ra, thay vì cầm trực tiếp điếu ngải, tay thầy thuốc cầm vào cán máy, rất vệ sinh, văn minh và an toàn. Có thể thấm sâu, phát huy triệt để tác dụng của thuốc mà không gây bỏng rát cho bề mặt da. Đặc biệt, người bệnh không cần đến thầy thuốc, mà có thể tự điều trị cho mình.

- Tuyệt vời!- Tôi buột biệng.

Tôi được biết, việc nghiên cứu và nghiên cứu thành công máy cứu ngải và viên thuốc ngải được các nhà lãnh đạo và các chuyên gia đầu ngành trong, ngoài nước đánh giá cao về tính thiết thực và hữu ích. Sản phẩm được cấp bằng độc quyền sáng chế, độc quyền kiểu dáng công nghiệp, độc quyền nhãn hiệu. Đề tài này được Hội đồng các nhà khoa học nghiệm thu và xếp loại xuất sắc. Và gần đây, đề tài của chị Chẵn vinh dự được UBND thành phố Hải Phòng trao giải thưởng khoa học công nghệ 5 năm. Đặc biệt hơn cả, máy cứu ngải và viên thuốc ngải đạt hiệu quả chữa bệnh cao. Nhiều người bị bệnh lâu năm, chữa nhiều nơi, không thuyên giảm, sau mấy ngày dùng máy cứu ngải và viên ngải của doanh nghiệp khoa học và công nghệ Khánh Thiện do nhà sáng chế, lương y Phạm Thị Chẵn làm giám đốc, bệnh có chuyển biến rõ rệt. Tiếng lành đồn xa, người ở địa phương lân cận tìm đến công ty của chị, tự nguyện làm đại lý, hoặc mua máy và thuốc để tự điều trị. Một số công dân các nước phương Tây nghe danh cũng tìm đến. Không ít người sử dụng nghiên cứu của chị để chữa bệnh mưu sinh.

Doanh nhân Phạm Thị Chẵn kể, chị vừa có chuyến sang Mỹ, vô tình gặp 2 người bệnh dùng phương pháp cứu ngải để chữa trị cho kết quả khả quan. Người thứ nhất là chị Chris Tran bị đau cứng cổ gáy và tê cánh tay 10 năm nay. Chị Tran từng đến bệnh viện điều trị hơn 400 lần, nhưng không đỡ. Nữ doanh nhân Việt Nam bèn dùng phương pháp cứu ngải bằng máy, và chỉ chữa một lần. Ngày hôm sau, người bệnh đi lại thoải mái hơn, và cảm thấy đỡ được nhiều phần. Qua lần chữa thứ hai, người bệnh có sự tiến triển rõ nét. Người thứ hai là ông Thức, 80 tuổi, công dân Mỹ, bị thoát vị đĩa đệm và thoái hóa nặng các đốt xương cổ. Đôi tay của ông khó cử động. Ông cũng được lương y Phạm Thị Chẵn chữa một lần và đỡ nhiều.

Lương y Phạm Thị Chẵn thành công trong nghiên cứu khoa học, trở thành nhà sáng chế. Nhưng để đạt được điều ấy, con đường nghiên cứu của chị không chỉ có hoa hồng mà còn đầy thử thách, gian nan. Không chỉ cần bản lĩnh, tài năng mà còn cần sự tự tin, sáng tạo và nghị lực. Trong 15 năm nghiên cứu khoa học của mình, chị gặp không ít khó khăn. Khó khăn về gia đình, sức khỏe, kinh tế… Để có kinh phí nghiên cứu và sản xuất, khi ở Việt Nam, chị vừa chữa bệnh, vừa kết hợp buôn bán. Khi ra nước ngoài, chị có lúc phải giúp việc thêm, làm phụ nề, bốc vác và nhiều việc cực nhọc khác… Sự nhẫn nại, kiên cường, dẻo dai và lòng say mê, quyết tâm cùng ý thức nung nấu, ước vọng có một dụng cụ thuận lợi để ai cũng có thể tự chữa bệnh cho mình giúp chị vượt qua để biến ý tưởng thành hiện thực.

Trước khi chia tay, tôi hỏi:

- Có thể gọi chị là một doanh nhân thành đạt chưa?

Chị cười, rồi khiêm nhường nhận mình chỉ là cỏ mần trầu. Tôi biết cỏ mần trầu là loại cây dung dị, mọc thẳng, thường gặp ở bờ ruộng, ven đường, bãi hoang, rễ khỏe, nhiều nhánh, mỗi nhánh mang nhiều hoa. Đặc biệt cỏ mần trầu có sức sống mãnh liệt, dẻo dai, kháng được thuốc diệt cỏ, còn sót chút rễ vẫn đâm chồi, ngoi lên mặt đất để đón mặt trời. Cỏ mầu trầu còn là cây thuốc quý.

Tạm biệt người nữ doanh nhân tài sắc, tôi cứ miên man nghĩ về loài cỏ vẫn gặp hằng ngày, dân dã, ít người để tâm, nhưng lại là loại thuốc quý, CỎ MẦN TRẦU. Rồi lại bâng quơ liên tưởng tới một loài hương, hương ngải cứu trong sáng chế của nữ doanh nhân Phạm Thị Chẵn mà tôi vừa gặp…

Hải Phòng, ngày 21- 12- 2016

Đình Kính