Tăng cường quản lý khoan giếng tự phát

Thi công lắp đặt hệ thống đường ống cấp nước sạch tại thôn Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy. Ảnh: Hoàng Phước

Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) vừa tiến hành quan trắc đánh giá chất lượng nước ngầm trên địa bàn thành phố, kết quả cho thấy nước ngầm tại các vị trí quan trắc đều có dấu hiệu ô nhiễm. Đáng chú ý, nước ngầm tại huyện Tiên Lãng có dấu hiệu ô nhiễm cả về thông số hữu cơ, dinh dưỡng, kim loại. Tại huyện Cát Hải, nước ngầm có dấu hiệu ô nhiễm về vật lý; tại quận Đồ Sơn, nước ngầm có dấu hiệu ô nhiễm về dinh dưỡng. Nguồn nước ngầm ở quận Kiến An vốn được đánh giá có chất lượng tốt nhất thành phố, song kết quả quan trắc cho thấy tại một số vị trí có nồng độ colifrom vượt giới hạn cho phép. Tình trạng này liên quan việc khai thác, sử dụng giếng khoan, giếng đào của nhiều gia đình không bảo đảm yêu cầu.

Kết quả khảo sát việc sử dụng nước sạch khu vực ngoại thành do Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn cho thấy phần lớn giếng không được thau rửa, nên lưu lượng giảm dần và một phần bị nhiễm mặn do việc lắp đặt giếng không đúng quy trình, không cách ly tốt tầng chứa nước mặt, nên nhiều tập thể, cá nhân bỏ dần giếng khoan. Bởi lẽ giếng khoan lấy nước ngầm thường có đường kính nhỏ chiếm 42,7% số công trình khai thác với lưu lượng khai thác 10 - 30 m3/ngày, chủ yếu ở tầng nước nông, với chiều sâu khai thác 30-90m. Trong khi đó, nước ngầm ở vùng ven biển có đặc điểm nước mặn, nước nhạt xen kẽ. Nên việc tập trung khai thác nước ngầm ở tầng nước nông khiến nước dễ nhiễm bẩn, nhiễm mặn, suy giảm chất lượng. Kết quả, nhiều thành phần vi lượng trong nước ngầm bị suy giảm như đồng, sắt, kẽm, mangan…Trong khi đó, các chỉ tiêu vi sinh lại tương đối cao, nồng độ colifom trung bình 160mg/l, trong khi theo quy chuẩn QCNM 09:2008 nồng độ cho phép 3mg/l. Cùng với đó, mức nước ngầm bị hạ thấp. Kết quả khảo sát cho thấy, trung bình từ năm 1993 đến nay, mực nước ngầm của khu vực ven biển Hải Phòng bình khoảng 0,6m/năm. Tại một số khu vực mực nước ngầm hạ quá thấp (dưới 8 m) gây khó khăn cho việc khai thác của các cơ sở khi có nhu cầu.

Sử dụng nước giếng khoan hợp lý

Để bảo vệ, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước ngầm khu vực ven biển Hải Phòng, tiến sĩ Phan Văn Trường đề xuất giải pháp “Hạn chế sử dụng các công trình khai thác nước đơn lẻ, ưu tiên khai thác nước tập trung”. Theo đó, việc khai thác sử dụng nước dưới đất chú trọng áp dụng kỹ thuật, công nghệ tiên tiến cả trong khâu khai thác và kiểm soát nước dưới đất. Tùy theo mức độ chứa nước của mỗi khu vực mà sử dụng các công trình cấp nước phù hợp. Đối với các tầng chứa nước có triển vọng nên ưu tiên khai thác quy mô tập trung bằng các giếng khoan công nghiệp. Khu vực nằm dọc theo cửa sông, ven biển, phần diện tích của các tầng chứa nước bị nhiễm mặn hoặc tầng chứa nước mỏng không có khả năng cấp nước, không nên bố trí các công trình khai thác nước tại đây nhằm bảo vệ các tầng chứa nước lân cận và ngăn mặn. Bên cạnh đó, cần tiếp tục điều tra nguồn nước ngầm và thành lập bản đồ địa chất, thủy văn (tỷ lệ 1:50.000 -1:10.000), trên cơ sở đó hoạch định kế hoạch khai thác nước hợp lý.

Thực hiện quy hoạch tài nguyên nước Hải Phòng đến năm 2020, tầm nhìn 2030, thành phố lập danh mục đề án, dự án ưu tiên thực hiện để bảo vệ nguồn nước ngầm. Đây là một trong các đề án được ưu tiêu thực hiện sớm trong giai đoạn 2015-2020 và được giao Sở Tài nguyên-Môi trường điều tra thực trạng hệ thống giếng khoan, giếng đào trên địa bàn thành phố, từ đó xây dựng kế hoạch trám lấp các giếng không còn nhu cầu sử dụng hoặc giếng hư hỏng. Được biết, nguồn kinh phí thực hiện đề án này dự kiến 1 tỷ đồng từ nguồn vốn sự nghiệp môi trường. Hy vọng trong năm 2017, thành phố quan tâm, tạo điều kiện để công tác bảo vệ nguồn nước ngầm trên địa bàn thành phố chặt chẽ, đạt hiệu quả cao hơn.

Nguyên Mai