Tiếp sức cho thư viện quận, huyện

Hiện nay, hoạt động của hệ thống thư viện tuyến quận, huyện trên địa bàn thành phố đang gặp nhiều khó khăn, hiệu quả chưa cao. Đáng chú ý, thư viện huyện Thủy Nguyên ngừng hoạt động vì thiếu thủ thư; thư viện các quận Hải An và Dương Kinh đến nay vẫn chưa xây dựng được cơ sở hoạt động; thư viện quận Lê Chân xuống cấp, hai năm qua sách xếp chồng thành đống tại trung tâm văn hóa. Do hiệu quả hoạt động chưa cao nên số lượng người đọc đến các thư việc ngày càng giảm. Theo thống kê của Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố, trung bình số người đọc đến thư viện tuyến quận, huyện chỉ khoảng 500 bạn đọc/năm.

Anh Bùi Công Thiệm- cán bộ thư viện quận Kiến An cho biết: “Bạn đọc đến với thư viện quận từ năm 2010 đến nay giảm một nửa so với những năm trước đó. Hiện nay, thư viện phát hành chỉ khoảng 200 thẻ bạn đọc.” Thư viện quận Ngô Quyền, dù ở địa điểm thuận lợi, ngay số 1 phố Phạm Minh Đức, nhưng số lượng bạn đọc cũng giảm nhiều so với thời gian trước. Theo chị Vũ Thị Hồng Loan- cán bộ thư viện quận Ngô Quyền, lượng bạn đọc năm 2016 giảm rõ rệt. Bạn đọc chủ yếu là các bác hưu trí và học sinh, nên việc chuyên môn của cán bộ thư viện cũng rất đơn điệu.

Số lượng bạn đọc đến thư viện quận Ngô Quyền giảm rõ rệt trong năm 2016.

Trong những năm gần đầy, thành phố có nhiều giải pháp để khuyến khích, phát triển văn hóa đọc. Cụ thể, Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố tổ chức các hội sách theo chuyên đề, triển lãm sách tại các thư viện trường đại học; Sở Thông tin- Truyền thông tổ chức ngày sách, báo Xuân…Tuy nhiên, số lượng bạn đọc đến với các thư viện liên tục giảm.

Anh Bùi Công Thiệm- cán bộ thư viện quận Kiến An cho biết: “Lượng sách bổ sung cho thư viện rất ít so với nhu cầu. Từ sau năm 2013, kết thúc chương trình mục tiêu quốc gia, các thư viện không có nguồn kinh phí để bổ sung sách. Thế nên, những bạn đọc tâm huyết với thư viện không có sách mới để đọc, họ dần không còn hứng thú với thư viện.” Còn theo Phó giám đốc Thư viện Khoa học tổng hợp Hải Phòng Đoàn Trung Thủy, số lượng bạn đọc giảm đáng kể trong thời gian qua là do thay đổi mạnh mẽ về phương thức tiếp cận sách, từ đọc sách giấy sang sách điện tử. Trong khi đó, các thư viện không đáp ứng được nhu cầu thông tin ngày càng nhiều đa dạng, nhiều chiều của bạn đọc. Năm 2016, số sách mà thư viện tuyến quận, huyện được bổ sung nhỏ giọt, thậm chí có tới 9 thư viện không được bổ sung cuốn sách nào.

Nhiều bạn đọc đồng tình quan điểm này. Em Nguyễn Thị Trang – học sinh Trường trung học phổ thông Kiến An chia sẻ: “Trước đây, thích đọc cuốn sách nào, em mượn về để đọc. Nhưng gần đầy, sách của thư viện ít được bổ sung, thiếu cập nhật, việc tìm sách còn mất nhiều thời gian vì chưa tin học hóa công việc.” Chị Bùi Thị Nhâm- bạn đọc khác cho rằng, cơ sở vật chất cũng hạn chế, phòng đọc lại nóng về mùa hè và lạnh về mùa đông nên tôi không thể ngồi lâu, tĩnh tâm để đọc sách”.

Thêm sách, tăng đầu tư cơ sở vật chất

Anh Trần Văn Tuấn, người thường xuyên đến thư viện huyện An Lão cho rằng, anh vẫn tra cứu thông tin cuốn sách qua những mục lục, viết mã nhờ cán bộ thư viện tra tìm. “ Nên chăng mỗi thư viện đều có máy tính để giúp người đọc tìm dễ hơn, đỡ mất nhiều thời gian tìm cuốn sách mà mình cần”. Trong thực tế, viện triển khai thư viện điện tử đang gặp nhiều khó khăn ngay từ cấp thành phố, trong khi đó, nhiều thư viện tuyến quận huyện bị xuống cấp nghiêm trọng thiếu cơ sở vật chất nên việc vi tính hóa là chưa thể thực hiện.

Chương trình luân chuyển sách là một chương trình mang giải pháp tình thế và hoạt động khá hiệu quả để qua việc trao đổi quay vòng giúp tăng số lượng sách cho các thư viện. Tuy nhiên, hoạt động này cũng đang gặp những khó khăn khi không có phương tiện chuyên chở sách và lượng sách cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Phó giám đốc Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố Đoàn Trung Thủy chia sẻ: “ Nếu chủ động về phương tiện thì chương trình luân chuyển sách thuận lợi hơn, thường xuyên hơn, hỗ trợ đắc lực cho thư viện tuyến quận, huyện để thu hút bạn đọc”. Bên cạnh đó, cần có cơ chế đãi ngộ xứng đáng đối với đội ngũ cán bộ thư viện để thêm yêu nghề, ổn định cuộc sống, bảo đảm thư viện tuyến quận, huyện luôn thu hút bạn đọc, không để tình trạng mở cửa thất thường như một số thư viện hiện nay.”

Cúc Phương