Lúng túng xác định nguồn gốc đất !

Theo người dân, khu đất họ ở sử dụng từ năm 1964, nguyên là đất thổ cư. Tuy nhiên, kết quả xác minh nguồn gốc của cơ quan chức năng căn cứ bản đồ địa chính được lập từ năm 1986, hiện được lưu tại xã Quang Trung, đây vốn là ao rau muống của tập thể. Còn người dân không đưa ra được giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất hợp pháp. Để xác minh nguồn gốc đất, chính quyền địa phương và người dân xác nhận nhân chứng sống cùng thời điểm năm 1964 tại địa phương. Tuy nhiên, người xác nhận là ruộng rau muống, người bảo không. Do chưa xác định rõ nguồn gốc đất, nên cơ quan chức năng không thể xác định được mức bồi thường, hỗ trợ, khiến việc GPMB “dậm chân tại chỗ”, ảnh hưởng kế hoạch tiến độ dự án là thấy rõ.

Tình trạng dự án bị chậm tiến độ, do công tác GPMB vướng mắc trong việc xác định nguồn gốc đất thường hay gặp ở nhiều dự án. Đáng chú ý, đây cũng là vướng mắc khiến thành phố không đạt chỉ tiêu về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở theo Nghị quyết số 30/2012/QH13của Quốc hội. Thực tế cho thấy, xác định nguồn gốc đất là "nút thắt" khó gỡ và cũng cần gỡ nhất hiện nay khi GPMB các dự án. Hồ sơ địa chính là cơ sở quan trọng để quản lý đất đai. Nhưng trong thực tế, hệ thống cơ sở dữ liệu về đất, nhà ở của cơ quan chức năng thành phố vừa thiếu thốn, vừa cũ kỹ và lạc hậu, trong khi hệ thống hóa cơ sở dữ liệu đất đai chưa tiến triển. Đến nay chỉ có quận Ngô Quyền thực hiện được việc "điện tử hóa" cơ sở dữ liệu đất đai, nhà ở tại 2 phường, còn hầu hết quản lý đất, nhà theo kiểu thủ công với khối lượng giấy tờ, hồ sơ rất lớn. Lực lượng cán bộ quản lý nhà, đất vốn mỏng, khó đạt hiệu quả công việc khi phương tiện và cách thức làm việc lạc hậu. Trong khi cách thức giải quyết của các cơ quan chức năng về vấn đề này thiếu giải pháp tổng thể, lâu dài. Mỗi một dự án lại vận dụng cách giải quyết khác nhau, tuỳ tình hình địa phương.

Để giải quyết dứt điểm khó khăn về giao, cấp đất ở, Sở TNMT thành lập tổ công tác trực tiếp làm điểm ở một số xã, huyện, xác lập quy trình chung để các địa phương khác áp dụng, giải quyết những trường hợp tương tự. Nhưng, hiện mô hình này mới áp dụng trong lĩnh vực cấp GCNQSD đất, đối với công tác đền bù, GPMB, Sở TNMT sớm có hướng dẫn chính thức về cách xác định nguồn gốc đất để địa phương làm căn cứ giải quyết, đẩy nhanh tiến độ GPMB dự án.