Siết quản lý môi trường làng nghề

Đó là kết luận tại cuộc khảo sát “Việc thực hiện chính sách pháp luật về bảo đảm môi trường tại các làng nghề truyền thống trên địa bàn thành phố Hà Nội”, do Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hà Nội tiến hành tại nhiều nghề trên địa bàn thành phố mới đây. Đoàn khảo sát thực tế tại một số làng nghề truyền thống trên địa bàn các xã Cổ Loa, Liên Hà, Vân Hà (huyện Đông Anh), Phùng Xá, Canh Nậu, Dị Nậu (huyện Thạch Thất), Dương Liễu, Minh Khai, Sơn Đồng (huyện Hoài Đức), Chuyên Mỹ, Phú Yên, Vân Từ (huyện Phú Xuyên), Hòa Bình, Duyên Thái, Tiền Phong (huyện Thường Tín), Kiêu Kỵ, Bát Tràng, Ninh Hiệp (huyện Gia Lâm)... Tại một số làng nghề ở Hoài Đức, Thanh Oai, Thường Tín…chỉ cần mắt thường cũng phát hiện tình trạng ô nhiễm nguồn nước. Qua lựa chọn theo phương pháp điểm ngẫu nhiên, các tổ khảo sát tiến hành lấy mẫu tại một số cụm điểm làng nghề truyền thống. Kết quả xét nghiệm mẫu cho thấy các nơi này đã bị ô nhiễm với mức độ khác nhau.

Huyện Hoài Đức có 3 làng chế biến nông sản là Dương Liễu, Minh Khai, Cát Quế. Với đặc thù là nơi chế biến tinh bột, lượng nước thải ở đây lên tới hơn 3 triệu m3/năm. Kết quả phân tích mẫu nước cho thấy, hàm lượng chất ô nhiễm cao, coliform cao hơn hàng nghìn lần so với mức trung bình, lượng oxy hòa tan trong nước thấp hơn tiêu chuẩn 2mg/l, lượng oxy cần thiết để oxy hóa các hợp chất hóa học trong nước cao hơn tiêu chuẩn 18,23 lần, lượng oxy cần thiết để vi sinh vật oxy hóa các chất hữu cơ theo phản ứng cũng cao hơn tiêu chuẩn 12,3 lần. Hay như làng nghề bún Phú Đô (Nam Từ Liêm), cứ 10.200 tấn sản phẩm/năm sẽ thải ra 76,9 tấn COD, 53,14 tấn BOD5, 9,38 tấn SS, gây ô nhiễm môi trường nước nghiêm trọng, đặc biệt các ngày nắng nóng mùi hôi thối nồng nặc tại nhiều cống rãnh, kênh ngòi…

“Hiện nay, khối lượng chất thải trung bình một ngày ra môi trường tại các làng nghề tương đối lớn, như chất thải rắn (40 tấn/ngày), nước thải phát sinh khoảng 600m3/ngày, khí thải chiếm tỷ lệ ít, chủ yếu từ một số làng nghề sản xuất đồ gỗ phát sinh trong quá trình phun sơn PU cho sản phẩm. Xã Tân Triều, huyện Thanh Trì cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 10km, đoàn khảo sát chứng kiến sự ô nhiễm nghiêm trọng tại đây khi hàng trăm cơ sở sản xuất ngành nghề mặc sức thải độc hại ra môi trường. Cống rãnh đen ngòm, hồ ao ô nhiễm không thể nuôi cá, nhiều nơi trên địa bàn rác công nghiệp tích tụ, bốc mùi. Tương tự, tại Dương Nội, người dân nhiều năm nay phải hứng chịu mùi hôi thối, khói khét độc tại các cơ sở sản xuất giấy, mạ kẽm, sắt, sản xuất nhựa. Nguy hại hơn, các cơ sở đều xả thải trực tiếp ra kênh gần khu dân cư gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.

Dù môi trường các làng nghề ở mức báo động, nhưng điều đáng nói là chính quyền chưa thực sự vào cuộc quyết liệt. ĐBQH Hà Nội Trần Thị Phương Hoa, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố cho rằng, cần đánh giá rõ hơn kết quả các dự án xử lý ô nhiễm đã triển khai. Chủ trương đầu tư xử lý ô nhiễm tại các làng nghề là phù hợp lòng dân, nhưng phải thường xuyên giám sát việc thực hiện, có những điều chỉnh phù hợp tình hình thực tế. Phó trưởng Đoàn ĐBQH Hà Nội Ngọ Duy Hiểu nêu quan điểm, trước mắt, việc tiếp tục tăng mức kinh phí bảo vệ môi trường là cần thiết; đồng thời rà soát đánh giá toàn diện, phân loại ô nhiễm từng làng nghề để có hình thức xử lý thích hợp. Về lâu dài, cần di dời một số ngành nghề gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư; nghiên cứu, quy hoạch, chuyển đổi một số nghề và định hướng phát triển kinh tế tại một số làng nghề.

Ủy viên Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Trần Thị Quốc Khánh đề nghị nâng mức phạt, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức gây ô nhiễm môi trường.

Các ý kiến thống nhất rằng, đến lúc phải siết chặt quản lý bảo vệ môi trường tại các làng nghệ không chỉ trên địa bàn TP Hà Nội. Môi trường sống đang bị hủy hoại, người dân khốn khổ vì ô nhiễm. Hậu quả nghiêm trọng khôn lường không phải trong tương lai, mà ngay tại bây giờ. “Các bộ, ngành liên quan, chính quyền các cấp và các cơ sở sản xuất làng nghề, người dân mỗi địa phương phải cùng vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và nhịp nhàng vì mục tiêu phát triển bền vững”- Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng nhấn mạnh.