Kiếm tìm "lộc biển" đầu Xuân

Tại cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) một sớm đầu Xuân Đinh Dậu, quang cảnh đông đúc, nhộn nhịp “trên bến, dưới thuyền”. Cả đoạn luồng lạch kéo dài từ khu vực cửa đền Bà Đế đến chợ cá Ngọc Hải, tàu thuyền chen chân vào ra. Tiếng máy nổ giòn tan. Tiếng í ới gọi hay hỏi han nhau tình hình đánh bắt đầu xuân, rằng vùng biển, cồn hay cửa sông nào tôm cá kéo về nhiều. Trên những con tàu vừa cập bến, ngư dân tranh thủ thu dọn ngư cụ, cọ rửa boong tàu, phân loại và sắp xếp tôm cá theo loại hay “đơn giá”. Ghẹ, bề bề, sam…, những loài có giá trị kinh tế cao, được nuôi sống trong những thùng, những chậu sục ô-xy bảo đảm còn bơi khi giao cho thương lái. Cá mòi, cá phèn, cá mối, mực, tôm sắt… chứa trong những thùng xốp ướp đá lạnh...

Tàu cập bến với tôm cá nặng khoang.

Trên bến, ngoài thương lái lựa và cân hàng, còn có một số người dân địa phương và các quận, huyện lân cận tìm mua hải sản tươi ngon “cải thiện” bữa cơm gia đình sau những ngày Tết ngán với thịt, giò chả. Thấy khách lạ, anh Thanh, ngư dân có nước da đen nhẻm sau hơn 30 năm gắn bó với biển, cầm con cá trắng trắng, vàng vàng lên tay rồi tranh thủ giới thiệu: “Đây là cá dụng, ngư dân chúng tôi quen gọi là cá vờ, quý chẳng khác vàng. Khi mua, thương lái họ phải dùng cân tiểu ly (loại cân thường để dùng cân vàng bạc, đá quý- PV) để phân loại và tính trọng lượng. Bởi, với cá loại 1 từ 7 hoa (0,07 kg) trở lên, có giá từ 700-800 nghìn đồng/kg. Còn loại 2, 3 (chừng ngón tay cái trở lên), cũng có giá 200-300 nghìn đồng/kg. Nghe đâu, người ta thu mua rồi xuất khẩu làm thuốc. Đặc biệt, họ yêu cầu cá còn nguyên lớp màng bao quanh vẩy, còn không, dù có nặng cả lạng (0,1 kg) cũng không mua”. Theo lời anh Thanh, năm nay vụ cá khoai mất mùa do trời lạnh, tôm cá kéo ra khơi xa, nhưng bù lại, cá dụng và nhiều loại cá khác như cá bơn, cá mòi… xuất hiện khá nhiều. Với những tàu thuyền đánh bắt ven bờ, những chuyến đi biển kéo dài từ 1 đến 3-4 ngày, chỉ cần được dăm cân cá dụng, coi như “trúng quả đậm”.

Nếu như ngư dân đánh bắt ven bờ có cá dụng, cá mòi, cá bơn… “cứu cánh” thời điểm đầu năm khi không khí lạnh tràn về, những tàu vươn khơi hứa hẹn thêm một vụ cá bội thu khi lượng tôm cá dồi dào hẳn so với năm trước. Dù chuyến đi biển đầu năm chỉ kéo dài 3 ngày so với dự tính khoảng 10 ngày do trục trặc máy móc, nhưng chủ tàu HP-90404 không mấy buồn bởi chỉ vài mẻ lưới cũng kịp gỡ lại tiền xăng dầu cũng như thuê 3 lao động. Anh Đinh Văn Dũng, quê ở xã Lập Lễ (huyện Thuỷ Nguyên), ngư dân trên tàu, cho biết, tàu ra khơi ngày mồng 10 tháng Giêng, khai thác ở khu vực cồn 16 và 18 ngoài khơi tỉnh Thái Bình. Trước khi máy móc trục trặc, những mẻ lưới đầu xuân đem về khá nhiều loại hải sản có giá trị kinh tế cao như mực, ghẹ, bề bề… Với kinh nghiệm hơn 20 năm đi biển, anh Dũng chia sẻ, đầu xuân trời nồm (độ ẩm cao- PV), ấm, tôm cá thường tìm vào bãi cạn. Trong khi đó, nếu trời lạnh, chúng kéo nhau ra khơi xa. Đầu xuân, biển lắm tôm, nhiều cá, ngư dân càng vui mừng hơn khi sản phẩm đánh bắt “đắt như tôm tươi” với giá bán chỉ kém dịp cuối năm chút xíu và gấp rưỡi, gấp đôi ngày thường. Thời điểm hiện tại, giá thương lái thu mua tại bến, ghẹ khoảng 200 nghìn đồng/kg, bề bề 220-230 nghìn đồng/kg (loại ngon), cá bơn, cá kìm 70-100 nghìn đồng/kg… Trung bình mỗi chuyến đánh bắt ven bờ kéo dài 1-3 ngày, trừ chi phí xăng dầu và nhân công, chủ tàu thu về 2-5 triệu đồng, nếu gặp đàn cá dụng, còn nhiều hơn nữa.

Có mặt tại khu vực bến cá trước cửa Trạm kiểm soát biên phòng Bến Xăm (Đồn Biên phòng Đồ Sơn), chúng tôi thấy chen lẫn trong màu áo đa phần sẫm lại vì mồ hôi, bùn cát và hơi muối mặn của ngư dân, là màu áo xanh đặc trưng của lực lượng bộ đội biên phòng. Vừa giúp ngư dân khiêng thùng cá từ tàu lên bờ, thượng uý Phạm Văn Hải, Trạm trưởng Trạm kiểm soát biên phòng Bến Xăm, vừa tranh thủ cung cấp thông tin. Tính đến hết ngày 9-2 (13 tháng Giêng), hơn 100 lượt tàu cập cảng cá Ngọc Hải. So với mọi năm, đầu Xuân Đinh Dậu này, lượng tôm cá dồi dào và phong phú hơn. Tuy nhiên, do luồng lạch cạn, việc ra vào của các tàu thuyền gặp nhiều khó khăn, nhất là lúc nước xuống. Theo anh Hải, từ đêm mồng 1, rạng sáng mồng 2 Tết, một số tàu thuyền neo đậu tại khu vực cảng cá Ngọc Hải xuất hành đầu năm. Tuy nhiên, số tàu thuyền này chủ yếu đánh bắt ven bờ. Từ mồng 10 tháng Giêng trở ra, các tàu công suất lớn đánh bắt xa bờ mới xuất hành với thời gian cập bến dự kiến ngoài 20 tháng Giêng (thời gian đi biển từ 10 ngày trở lên).

“Bám biển hơn 20 năm, đầu năm nào cũng vậy, trong khi mọi người mê mải du xuân, tôi cùng các bạn tàu phải vượt sóng, vượt gió. Bù lại, tôm cá không những đánh bắt được nhiều hơn, mà còn bán được giá gấp rưỡi, gấp đôi ngày thường, cũng bõ công. Chuyến xuất hành đầu năm với ngư dân chúng tôi có ý nghĩa hết sức quan trọng, ngoài “bói” “lộc biển” và cầu một năm mưa thuận gió hoà, trời yên biển lặng, còn mang theo mong ước những chuyến đi biển bình an với tôm cá nặng khoang”, ngư dân Nguyễn Văn Dũng chia sẻ.