Khó thay đổi diện mạo nhưng vui hơn

Nhạc sĩ, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long.

- Chào nhạc sĩ! Năm 2016, âm nhạc vẫn thống lĩnh thị trường giải trí Việt cũng như nhiều năm trước. Nhạc sĩ nhìn nhận thế nào về âm nhạc giải trí năm qua?

- Nếu nhìn kỹ sẽ thấy âm nhạc giải trí năm qua có sự chuyển biến tích cực và đang dần chiếm lấy vị thế số một vốn thuộc về mình. Bên cạnh rất nhiều bản “hit” có sức lan tỏa mạnh mẽ trong công chúng, đặc biệt là giới trẻ như: “Anh cứ đi đi” của Hari Won, “Chúng ta không thuộc về nhau” của Sơn Tùng - MTP, “Phía sau một cô gái” của Soobin Hoàng Sơn… Với sự xuất hiện của nhiều gameshow, truyền hình góp phần phát hiện nhiều gương mặt trẻ. Trong khi ngoài đời sống văn nghệ, các thành phố lớn trên cả nước diễn ra nhiều liveshow ca nhạc có chất lượng nghệ thuật của các nghệ sĩ được xếp vào hàng ngôi sao như: Thu Phương, Tùng Dương, Lệ Quyên… Điều đó cho thấy dẫu còn những băn khoăn, nhưng năm qua là một năm âm nhạc có những chuyển biến tích cực. Có thể coi là một năm vui của âm nhạc.

- Sự thống trị này đạt được những giá trị nghệ thuật cần có hay chưa?

- Giá trị nghệ thuật cao thì không dám khẳng định, nhưng sự chuyển biến của âm nhạc tạo nên những điều tích cực. Ở bình diện chung, những đêm nhạc được tổ chức quy mô luôn được những người tổ chức có ý thức về chất lượng nghệ thuật. Chẳng hạn như liveshow kỷ niệm 30 năm ca hát của Thu Phương mang tên “Mùa thu của Phương” vào tháng 11-2016 vừa qua. Đó là một không gian ấm cúng, đầy chất tự sự, được đầu tư rất công phu từ âm thanh, ánh sáng, dàn nhạc… Tiếc rằng, liveshow ấy chỉ dành chỗ cho khoảng 500 người xem. Đó cũng là chủ ý của người tổ chức. Vì với ca sĩ ấy, ê-kip ấy hoàn toàn có thể diễn ở những không gian lớn gấp nhiều lần. Hay các đêm nhạc của Lê Minh Sơn, Phú Quang vẫn xuất hiện đều đặn, tiếp tục khẳng định vị trí vững chắc của họ trong đời sống nghệ thuật đa dạng này… Ở góc độ âm nhạc giải trí trên truyền hình, chiêu trò là một trong những “mặc định” không thể thiếu của truyền hình thực tế thiên về giải trí. Tuy nhiên, nhiều gương mặt mới cũng được phát hiện từ đây. Lê Thiện Hiếu (tác giả ca khúc “Ông bà anh”) là một ví dụ. Bên cạnh đó là nhiều cái tên khác xuất hiện trước đó khá là đình đám.

- Nhìn cách công bằng, âm nhạc mới thống trị về số lượng áp đảo, hay lượng người xem dựa theo những chương trình truyền hình thực tế. Song điều đó chưa hẳn bởi đội ngũ những nghệ sĩ tài năng. Ý kiến của nhạc sĩ về điều này thế nào?

- Đúng là như vậy! Những gương mặt nổi lên từ các show truyền hình âm nhạc chỉ dừng lại ở mức độ tiềm năng. Việc có một hoặc một vài tác phẩm bỗng dưng tạo “bão” trên cộng đồng mạng sau khi tham gia một chương trình truyền hình thực tế là điều khá quen thuộc. Đó cũng là yêu cầu với những chương trình như vậy. Nếu không tạo được “hit”, coi như chương trình thất bại. Mà “hit” phải liên tục để tránh bị nhấn chìm trong vô vàn các cuộc thi, thí sinh và bài hát tương tự. Thậm chí, một bài được đẩy lên thành “hit” cũng sớm trôi qua. Nhiều bài chỉ tồn tại trong khoảng 1 tuần, tức là khoảng thời gian giữa hai số phát sóng của một chương trình. Nếu may mắn, bản “hit” đó mới tiếp tục tồn tại trên cộng đồng mạng.

Âm nhạc 2016 có nhiều tín hiệu vui

- Đi qua nhiều câu chuyện và sự kiện, nhạc sĩ đánh giá thế nào về diện mạo âm nhạc 2016?

- Chuyển biến tích cực trong diện mạo âm nhạc 2016 theo tôi, là cái tên Ninh Đức Hoàng Long được ghi danh vào làng Opera thế giới sau khi đoạt giải nhất từ một trong 3 cuộc thi thanh nhạc lớn nhất của Hungary. Cũng chính anh nhận được lời mời trở thành nghệ sĩ solist trong nhiều chương trình hòa nhạc diễn ra tại Hungary, Pháp, Áo, Thụy Điển… dịp cuối năm 2016 và đầu 2017 này. Còn trong lĩnh vực âm nhạc giải trí chưa có chuyển biến mạnh mẽ . Nhưng cũng có những chuyển động mang tín hiệu vui. Như ngay chương trình “Sing my song” đang phát sóng trên VTV3 là một ví dụ. Chương trình khu biệt các thí sinh là người chơi vừa phải biết sáng tác, vừa biết hát. Họ tự thể hiện những ca khúc do chính mình sáng tác. Rõ ràng, việc xuất hiện một chương trình dành cho những người chơi có khả năng sáng tác thu về nhiều kết quả đến bất ngờ, tạo ra hơi thở mới trong các chương trình truyền hình thực tế, sau nhiều cuộc thi thiên về tiếng hát. Đồng thời, khuyến khích các bạn trẻ yêu âm nhạc thông qua truyền hình có thêm những nhận thức về việc tham gia đời sống âm nhạc, nhất là làng nhạc giải trí cần trang bị những gì, ngoài giọng hát.

- Theo anh, cần có sự tác động nào để thay đổi diện mạo âm nhạc 2017?

- Âm nhạc là tấm gương phản chiếu những gì phát sinh từ chính đời sống thực. Nên nếu nói sự tác động để thay đổi diện mạo là điều cần thiết. Nhưng ít nhiều vẫn cần thuận theo lẽ tự nhiên của dòng chảy âm nhạc. Hơn mười năm trước, chúng ta từng tốn nhiều giấy mực để bày tỏ những băn khoăn khi nhạc thị trường với những ca từ nhảm nhí tràn ngập khắp mọi ngõ ngách trên khắp đất nước Việt Nam. Nhưng rồi, điều đó tự lắng xuống, và lại có thêm những vấn đề mới phát sinh, lại có những băn khoăn, lo lắng. Những tín hiệu đang hé mở từ chính những gương mặt trẻ xuất hiện trong các chương trình truyền hình năm qua là một minh chứng tiếp theo cho điều này. Cho nên, năm 2017 này, khó có thể thay đổi được diện mạo của âm nhạc. Nhưng sẽ có những chuyển biến tích cực hơn 2016. Điều đó được bắt nguồn từ những nhen nhóm có từ năm 2016. Và một điều cần thiết, đó là việc quản lý hoạt động biểu diễn nghệ thuật, đặc biệt là trên truyền hình, trong các chương trình truyền hình thực tế cần có những biện pháp hữu hiệu góp phần tăng cường chất lượng nghệ thuật, loại bỏ dần những yếu tố nhảm nhí, phản cảm.

- Trân trọng cảm ơn anh!

-

Hằng Nga thực hiện