Thăng trầm như phim Việt

Cảnh trong phim “Cha cõng con” (đạo diễn Lương Đình Dũng).

Phim nội thất thế

Trong mùa phim Tết 2017, có 5 bộ phim Việt ra rạp mà trước đó hứa hẹn đem về doanh thu lớn. Với những cái tên nghe rất “kêu”: Rừng xanh kỳ lạ truyện, Nàng tiên có 5 nhà, Lục Vân Tiên: Tuyệt đỉnh Kungfu…, các bộ phim này ít nhiều đánh trúng “thính giác” người xem. Và sau đợt công chiếu, phim Việt nhận trái đắng khi doanh thu kém hơn nhiều so với các phim nhập ngoại cùng thời điểm chiếu như: Tây du ký: Mối tình ngoại truyện 2, Phản đòn và Kungfu Yoga.

Mới đây, theo số liệu từ các đơn vị phát hành trong nước, phim Phản đòn ăn khách nhất với doanh thu hơn 40 tỷ đồng, tiếp đến là Tây du ký: Mối tình ngoại truyện 2 khoảng 38 tỷ đồng, Nàng tiên có 5 nhà với 23 tỷ đồng và Kungfu Yoga với hơn 20 tỷ đồng. Đứng cuối bảng xếp hạng là Rừng xanh kỳ lạ truyện và Lục Vân Tiên: Tuyệt đỉnh Kungfu chỉ với hơn chục tỷ đồng doanh thu phòng vé. Những con số thống kê này ít nhiều chỉ ra rằng, những bộ phim thương mại của chúng ta vẫn chưa thể “nằm chung mâm” và tạo được sự đột phá so với các phim quốc tế.

Sự thất bại của phim Việt trong mùa phim Tết vừa qua không phải là chuyện mới so với các năm trước, nhưng lại đem đến nhiều suy ngẫm đối với công chúng về chất lượng, cách làm phim chiếu rạp của giới làm nghề. Thực tế cho thấy, mỗi dịp lễ, Tết; các nhà làm phim nước ta chỉ làm về phim hài, giải trí chứ không có cách triển khai mới. Như mùa phim Tết 2017, Rừng xanh kỳ lạ truyện (đạo diễn Khương Ngọc) và Lục Vân Tiên – Tuyệt đỉnh Kungfu (đạo diễn Hoàng Phúc) có doanh thu èo uột bởi có phần nhàm chán về nội dung.

Cả hai phim này cũng nghiêng về yếu tố hài hước. Lục Vân Tiên: Tuyệt đỉnh Kungfu kể về chuyện Lục Vân Tiên vì để lạc mất người yêu, nên anh quyết định hạ giới để tìm tung tích. Tại trần thế, Lục Vân Tiên gặp phải những tình huống dở khóc, dở cười cùng những cách giải quyết vô cùng kỳ quặc. Trên chuyến hành trình, Lục Vân Tiên gặp được ân nhân và bạn tri kỷ của mình. Bộ phim này không nói lên được nhiều thông điệp đối với người xem đồng thời nhiều tình huống gây hài còn gượng gạo, cứng nhắc. Rừng xanh kỳ lạ chuyện chỉ xoay quanh chuyện ba người bạn trẻ thuê một hướng dẫn viên địa phương để đi phượt qua một khu rừng hoang dã. Bất ngờ họ chứng kiến và tham gia vào câu chuyện bi hài pha lẫn kinh dị, ly kỳ về người Rừng và cô tiểu thư Mỹ nữ. Mô típ này không chỉ quá cũ và dĩ nhiên nó đem lại cảm giác ngán ngẩm cho người xem.

Đến những kỳ vọng

Trong khi phim thương mại vừa nhận “đòn đau” trên sân nhà kể trên, thì một luồng gió mát lành đã tới, xua tan không khí ảm đạm khi các bộ phim của chúng ta được chọn tranh giải ở một số LHP quốc tế trong thời gian tới. Đó là phim Cha cõng con (đạo diễn Lương Đình Dũng) vừa được chọn tranh giải LHP quốc tế Houston lần thứ 50 tại Mỹ, cùng với đó là hai bộ phim Culi không bao giờ khóc (đạo diễn Phạm Ngọc Lân), Vị (đạo diễn Lê Bảo) tranh tài tại hạng mục Quỹ điện ảnh Cinéfondation thuộc LHP Cannes lần thứ 70. Những tác phẩm này đến với LHP quốc tế phần nào cho thấy, điện ảnh Việt dù thế nào cũng luôn tiềm ẩn những tác phẩm “nặng ký” để chạy đua đường dài với bạn bè thế giới.

LHP Houston năm nay quy tụ lượng lớn phim độc lập của các nhà làm phim Mỹ và thế giới, với khoảng 4500 phim đến từ 74 quốc gia. Trong hàng nghìn tác phẩm, Cha cõng con được chọn để tranh giải là niềm tự hào cho phim Việt. Cuối năm ngoái, Cha cõng con được trao giải “Phim truyện xuất sắc” ở LHP Canada 2016 - một LHP độc lập tôn vinh sự đa dạng và giải “Quay phim xuất sắc” ở LHP Barcelona Planet 2016. Yếu tố để phim giành những giải thưởng lớn bởi phim có những hình ảnh đẹp, thông điệp nhân văn mạnh mẽ. Phim này kể về một cậu bé tên Cá luôn mơ ước được chạm tay vào những đám mây bay trên bầu trời và một người cha cả đời quanh quẩn đánh cá bên bờ sông. Hằng ngày, bé Cá tưởng tượng về vùng đất mầu nhiệm trong những câu chuyện kể lung linh của một ông lão mù. Cậu mơ ước một ngày lớn lên sẽ được đến nơi huyền diệu ấy. Nhưng Cá đã không còn đủ thời gian, cũng không thể đợi bố bắt đủ hàng triệu con cá để chữa bệnh cho mình. Và người cha cõng con đi, đi mãi cho con nhìn thấy cuộc đời trước khi không thể…

Trong khi đó, Culi không bao giờ khóc và Vị là 2 bộ phim đầu tiên của Việt Nam được vào hạng mục Quỹ điện ảnh Cinéfondation thuộc LHP Cannes kể từ lúc Quỹ Cinéfondation được thành lập (năm 2005). Vị của đạo diễn trẻ Lê Bảo xoay quanh một cầu thủ bóng đá người Nigeria thất nghiệp tìm cách mưu sinh ở thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời kiếm tiền để trở về đoàn tụ với gia đình tại quê nhà. Trong khi đó, Cu Li không bao giờ khóc của Phạm Ngọc Lân là câu chuyện độc đáo, nhẹ nhàng về một người vợ Việt phải lặn lội sang châu Âu để đưa xác chồng là nhân viên bảo vệ của một vườn thú về. Vườn thú này rơi vào cảnh phá sản, chỉ còn duy nhất một con culi.

Chưa biết những bộ phim kể trên có giành giải thưởng hay không, nhưng chắc chắn đó là nguồn động lực khơi dậy niềm đam mê, sức sáng tạo đối với những người luôn nỗ lực hết mình với môn nghệ thuật thứ bảy!

Nguyên Anh