Tiên Lãng sẽ chuyển hướng, phát triển mạnh mẽ...

Một góc thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng). Ảnh: Lê Dũng

- Trước đây, mỗi lần đến với Tiên Lãng phải qua phà Khuể. Giờ đây, cầu Khuể thay bến phà Khuể để nối đôi bờ vui cho người dân Tiên Lãng. Mỗi dịp cuối tuần, mọi người tíu tít rủ nhau về đất Tiên. Vậy có phải Tiên Lãng là mảnh đất “tiên giáng trần”?

- Địa danh Tiên Lãng có từ lâu đời. Tên gọi sớm nhất của Tiên Lãng là Tân Minh do vua Lê Thánh Tông đặt năm 1469. Đến thời vua Lê Kính Tông (1600 – 1619), do kiêng tên húy nên đổi thành huyện Tiên Minh. Đời Vua Thành Thái đổi là Tiên Lãng. Hai chữ Tiên Lãng được giải thích Tiên – trước, Lãng – sáng: nơi đón ánh sáng trước tiên. Có ý kiến cho rằng, Tiên Lãng là nơi đầu sóng ngọn gió. Dù theo nghĩa nào, Tiên Lãng vẫn mang ý nghĩa vùng đất ven biển. Huyện Tiên Lãng có 174 làng truyền thống kiểu cũ, cách tính kiểu mới với khu dân cư là 204. Trong các cuộc thi người đẹp, Tiên Lãng quê tôi cũng có 2-3 cô gái đoạt danh hiệu.

- Nói đến Hải Phòng, nhiều người thường nghĩ ngay đến Đồ Sơn, Cát Bà (bãi tắm), Kiến An (Đài Thiên văn Phù Liễn) và Tiên Lãng với đặc sản thuốc lào. Vậy huyện có chính sách như thế nào bảo vệ thương hiệu và nâng cao đời sống cư dân vùng thuốc lào?

- Thuốc lào Tiên Lãng nổi tiếng ở xã Kiến Thiết, ngon nhất trồng ở thôn Nam Tử. Thuốc lào ở đây mang tiến vua và được sắc phong lên gỗ nên mới có tên gọi thuốc lào tiến vua. Thuốc lào Tiên Lãng đăng ký chỉ dẫn địa lý. Tiên Lãng có 1400 đến 1500 ha trồng thuốc lào, với sản lượng khoảng 2000 tấn/năm. Dẫu thuốc lào không xuất khẩu nhưng được bán ở rất nhiều địa phương, nhất là các tỉnh vùng cao. Do vậy, người trồng thuốc lào có thu nhập cao, khấm khá hơn so với người trồng lúa.

- Vốn là huyện nghèo của thành phố, nhưng Tiên Lãng luôn dẫn đầu phong trào thi đua của thành phố, ở lĩnh vực văn hoá, thể thao giành lá cờ đầu. Về giáo dục, luôn dẫn đầu công tác đào tạo học sinh giỏi khối huyện. Vậy đâu là “bí quyết”?

-Tiên Lãng là huyện nghèo của thành phố, kinh phí dành cho các hoạt động luôn là vấn đề nan giải. Tuy nhiên, Tiên Lãng làm được và có hiệu quả cao là bởi cách làm. Tiên Lãng thực hiện bài bản, không dàn trải, làm sáng tạo, ít tốn kém, đạt hiệu quả cao nên được ghi nhận. Không chỉ riêng văn hóa, thể thao mà nhiều tổ chức, đoàn thể cũng đều làm như vậy. Các chương trình đạt kết quả tốt, cộng đồng dân cư được hưởng lợi, tinh thần thoải mái sẽ giúp lao động đạt hiệu quả lớn hơn.

- Là vùng đất học với nhiều học sinh giỏi, giáo viên dạy giỏi có thương hiệu nhưng họ đã… rời làng. Ông nghĩ sao về điều này?

- Đó cũng là bởi Tiên Lãng là huyện nghèo. Với giáo dục, chúng tôi đứng đầu khối huyện về đào tạo học sinh giỏi cũng như giáo viên dạy giỏi, nhưng nhiều giáo viên ra đi để mưu cầu cuộc sống. Điều đó cũng rất tiếc, nhưng không ai có thể ngăn cấm sự lựa chọn của cá nhân. Họ đi tới miền đất mới có cuộc sống tốt hơn để giúp gia đình mình. Hãy coi đó là niềm tự hào của Tiên Lãng về việc cống hiến nhân lực, nhân tài tài cho sự nghiệp giáo dục chung. Một mai, Tiên Lãng phát triển, hy vọng việc này sẽ không còn.

- Ngoài đặc sản thuốc lào, đất và người Tiên Lãng sản sinh ra những đô vật tầm cỡ trong nước cũng như quốc tế. Cùng với thời gian, phong trào vật có nhiều lúc thăng trầm, nhưng vật ở Tiên Lãng luôn là bộ môn thể thao được ưu tiên hàng đầu. Tiên Lãng làm gì để giữ gìn, phát huy môn thể thao trọng điểm mũi nhọn của địa phương?

- Vật là môn thể thao rất đỗi tự hào của Tiên Lãng. Ở các lễ hội cổ truyền của Tiên Lãng, môn vật thường được tổ chức trang trọng. Những đô vật khỏe và tài giỏi là niềm tự hào của gia đình, dòng họ. Do đó, phong trào vật phát triển mạnh mẽ. Mỗi xóm làng đều có đô vật tài giỏi thuộc nhiều thế hệ tập luyện hằng ngày và đại diện thi tài ở các lễ hội lớn. Các cụ cao niên kể lại rằng, là địa phương bốn bề tiếp giáp với biển, người Tiên Lãng phải lao động khá vất vả, cực nhọc để sinh kế và chống lại thiên tai bão lũ đe dọa mỗi khi mưa bão về. Vì thế, vào những lúc nhàn rỗi, rèn luyện thể thao để có sức khỏe dẻo dai, tinh thần sảng khoái thực sự là việc làm cần thiết của mỗi người dân. Và môn vật, môn thể thao cổ truyền phù hợp nhất với điều kiện thực tế, trên cánh đồng, những bãi cỏ triền đê, các thanh niên tập trung lại và hăng say luyện tập.

30 năm trở lại đây, Tiên Lãng luôn tự hào là cái nôi cung cấp vận động viên vật giỏi cho thành phố và đội tuyển quốc gia. Đầu thập niên 80 là lớp VĐV Trần Xuân Khiệu, Nguyễn Văn Rầm, Lương Văn Thắng, Trần Văn Quang rồi đến Nguyễn Văn Khiên, Nguyễn Văn Quý, tiếp đó là Nguyễn Văn Biên, Vũ Quản Đốc, Hoàng Tuấn Anh, Hoàng Văn Chung… Tại giải đấu chuyên nghiệp quy mô cấp thành phố do Báo Hải Phòng phối hợp với Sở Văn hóa-Thể Thao-Du lịch tổ chức thường niên, từ năm 1992 đến nay, vật Tiên Lãng nhiều lần đoạt cúp và đạt danh hiệu nhất toàn đoàn. Nhiều VĐV tiêu biểu giành huy chương tại các giải đấu lớn, như VĐV Trần Văn Quang (xã Vinh Quang) liên tục vô địch quốc gia ở hạng cân 48kg và 2 lần đoạt HCV SEAgames; Nguyễn Văn Thắng đoạt HCV SEA Games ở hạng cân 55kg, nữ VĐV Phạm Thị Huế đoạt HCV hạng cân 53kg tại SEA Games 24 Thái Lan. Toàn huyện hiện có hơn 100 VĐV vật chuyên nghiệp ở các hạng cân, phân chia theo độ tuổi, đóng góp quan trọng vào thành tích chung của thành phố tại các giải cấp quốc gia…Để giữ gìn và phát huy truyền thống, Tiên Lãng đưa vật đến với học sinh. Lễ hội đền Gắm Xuân 2017, giải vật tổ chức tại đây thu hút hơn 100 em học sinh tham dự. Khách tới hội xem rất đông và vui. Các em là nhân tố chủ chốt để giữ gìn truyền thống vật Tiên Lãng của thành phố Hải Phòng.

- Có rất nhiều điều để mọi người nhớ về Tiên Lãng và mảnh đất này cũng hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi để phát triển du lịch, nhưng dường như du lịch Tiên Lãng chưa chuyển mình. Phải chăng do hạn chế trong công tác quảng bá, xúc tiến du lịch hay Tiên Lãng chưa hẳn thoát cảnh ốc đảo?

- Đúng là Tiên Lãng có nhiều thứ để nhớ, từ môn vật, thuốc lào, suối nước nóng… cho đến những địa danh không thể bỏ qua như rừng ngập mặn ở Vinh Quang đến các địa chỉ du lịch tâm linh như chùa Thắng Phúc, đền Gắm, khu tưởng niệm bác Tôn Đức Thắng… Những địa chỉ của Tiên Lãng cũng được đưa vào chương trình Du khảo đồng quê của du lịch Hải Phòng, nhưng khách du lịch đến Tiên Lãng chưa đông. Theo quy hoạch sẽ có những con đường đi qua Tiên Lãng như đường nối đường 5 với đường 10 và con đường ven biển. Những cây cầu bê tông lớn sẽ nối vào Tiên Lãng, khi đó huyện chúng tôi không còn là “ốc đảo”. Quỹ đất Tiên Lãng còn nhiều, nhờ đó sẽ có các khu công nghiệp mọc lên. Hiện tại huyện đang đẩy mạnh công cuộc xây dựng nông thôn mới. Khi các cây cầu bắc qua, đường nối muôn nẻo, Tiên Lãng sẽ chuyển hướng, phát triển mạnh mẽ và những người con Tiên Lãng trở về chung sức xây dựng quê hương

- Trân trọng cám ơn ông!