Nâng cao nhận thức về hôn nhân, gia đình cho lớp trẻ

Tại phòng tiếp dân của TAND quận Ngô Quyền, chị Hoàng Thị Thúy (sinh năm 1996) ở phường Đằng Giang một tay bế bé gái 18 tháng tuổi, một tay gạt nước mắt kể về cuộc hôn nhân của mình. Chị nghẹn ngào cho biết, khi là sinh viên, chị xinh xắn, có ngoại hình bắt mắt được nhiều chàng trai theo đuổi. Ra trường, chị vội vã lên xe hoa về nhà chồng sau 5 tháng quen biết. Ngày cưới, chị rạng rỡ bên người chồng "soái ca" sinh năm 1993. Song, về sống chung, chị mới "ngã ngửa" với thói nghiện game lại ham chơi của chồng. Lúc chị bụng mang dạ chửa, chăm con thơ, chồng vẫn mặc sức đi với bạn bè cả ngày, đêm về lại “cày” game. Cực chẳng đã, chị xin ly hôn cho rảnh nợ.

Bố mẹ hạnh phúc, con trẻ hạnh phúc.

Trường hợp của cặp đôi Lan – Hùng ở phường Cát Dài (quận Lê Chân) thì ngược lại. Hùng hết mực thương yêu Lan, nhưng lại có "máu ghen". Lan là cán bộ đoàn tại địa phương, hoạt động xã hội nhiều, hay đi sớm về muộn hoặc vắng nhà. Mỗi lần như vậy, Hùng như phát khùng, dùng những lời xúc phạm, nghi ngờ, thậm chí giở thói "vũ phu" với vợ. Không chịu nổi sự dày vò, Lan đâm đơn ra Tòa, quặn lòng chấp nhận chia rẽ hai cô con gái nhỏ (vì mỗi người nuôi một con).

Đây chỉ là một trong hàng vạn lý do gây nên các vụ ly hôn giữa các cặp vợ chồng trẻ. Phó chánh án TAND quận Ngô Quyền Nguyễn Huân cho biết, những năm gần đây, án ly hôn ngày càng tăng, năm sau cao hơn năm trước. Năm qua, Tòa án thụ lý và giải quyết 522 vụ việc ly hôn, tăng 49 vụ so với năm 2015, tăng 94 vụ so với năm 2014. Trong đó 40% số vụ ly hôn là các cặp vợ chồng ở độ tuổi từ 18-30 tuổi và hơn 75% số vụ ly hôn có con trong độ tuổi chưa thành niên. Đa phần các cặp ly hôn có thời gian chung sống dưới 5 năm. Không ít vợ chồng chỉ vừa kết hôn hơn một năm đã đưa nhau ra tòa. Nguyên nhân ly hôn rất đa dạng, từ ngoại tình, nghiện ngập, cờ bạc, mải chơi, thiếu trách nhiệm đến hành xử côn đồ, gặp khó khăn trong cuộc sống... Đa số các cặp vợ chồng trẻ không có sự chuẩn bị tốt về kiến thức hôn nhân, gia đình, họ yêu vội, cưới vội và ly hôn…vội. Các vụ việc ly hôn do phụ nữ đứng đơn ngày càng nhiều.

Hệ lụy cho xã hội

Việc gia tăng tình trạng ly hôn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội. Trên địa bàn cả nước, xảy ra nhiều vụ việc đáng tiếc mà nguyên nhân do người vợ hoặc người chồng muốn ly hôn. Ngày 2-3 vừa qua, tại tỉnh Đắc Lắc, trong khi TAND thành phố Buôn Ma Thuật đang thụ lý đơn xin ly hôn của chị T.T.M.T (36 tuổi) thì chị bị chồng sát hại, người chồng sau đó nhảy xuống giếng tự tử, để lại 3 đứa con ở tuổi vị thành niên cạn nước mắt vì đau lòng. Trước đó chỉ một ngày, tại tỉnh Bạc Liêu, chị T.T.T (31 tuổi) cũng chết thảm dưới nhát dao của chồng (35 tuổi) với lý do tương tự. Tại Hải Phòng, năm 2014, chị B.T.O (21 tuổi) ở xã Minh Tân, huyện Kiến Thụy bị chồng sát hại ngay trong khuôn viên bệnh viện khi trên tay còn nắm chặt tờ đơn ly hôn với chồng sau 4 năm chung sống. Hậu quả những vụ án này là những đứa trẻ mất cha, mất mẹ vì cảnh tù tội, ly biệt và ký ức kinh hoàng về gia đình.

Một thực tế khác là những năm gần đây số vụ án có bị cáo là trẻ vị thành niên cũng tăng nhanh. Nhiều bị cáo là trẻ sống trong những gia đình có cha, mẹ ly hôn. Đa phần các em không được chăm sóc, giáo dục đầy đủ. Nhiều em bỏ học, lang thang kiếm sống rồi rơi vào con đường phạm tội hoặc bị xâm hại. Vụ án "My sói" từng gây chấn động xã hội năm 2010 là bằng chứng điển hình cho hậu quả của việc ly hôn. Chỉ 14 tuổi, "My sói" cầm đầu băng nhóm với 6 thành viên dưới 18 tuổi, gây ra hàng loạt các vụ án nghiêm trọng như hiếp dâm trẻ em, cướp và cưỡng đoạt tài sản. "My sói" lớn lên trong gia đình có bố mẹ ly hôn.

Tiến sỹ tâm lý Đoàn Minh Tỵ, nguyên Trưởng khoa Tâm lý Trường Đại học Hải Phòng chia sẻ, việc ly hôn có những tác động tích cực khi giúp nhiều người thoát khỏi bi kịch gia đình, nhất là phụ nữ bị bạo hành. Trong xã hội, có những cặp vợ chồng chia tay vẫn cùng chăm sóc, nuôi dạy con. Song, số đó không nhiều, đa phần mỗi cuộc ly hôn thường kéo theo nhiều hệ lụy, ảnh hưởng trực tiếp đến người trong cuộc, đặc biệt là những đứa trẻ. Nhiều kết quả nghiên cứu xã hội học cho thấy, trẻ sống trong gia đình có bố mẹ ly hôn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển nhân cách, làm tăng số trẻ em hư… so với gia đình có đủ bố mẹ. Án ly hôn gia tăng đồng nghĩa với việc xã hội gia tăng những người "khuyết tật" về tình cảm. Đây là thực trạng đáng lo ngại cho toàn xã hội.

Đế hạn chế thực trạng này, các ngành chức năng tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức về hôn nhân, gia đình cho lớp trẻ qua công tác của các đoàn thể, hội phụ nữ, công tác hòa giải, tăng cường mở các lớp học về tiền hôn nhân. Quan trọng hơn, chính những người trẻ cần nhận thức trách nhiệm của mỗi người với gia đình và xã hội trước khi đặt bút ký quyết định kết hôn hay ly hôn cho mình.

Tuệ Minh