Ngôi làng cổ bình yên

Trong ngạn ngữ về đất Thăng Long Hà Nội có câu "Nhất Mỗ, nhì La, thứ ba Canh, Cót", hay "Mỗ, La, Canh, Cót - tứ danh hương" để nói về cảnh đẹp và truyền thống văn hóa của làng Tây Mỗ (xã Tây Mỗ, Nam Từ Liêm, Hà Nội). Đây vốn là một làng ngoại thành Hà Nội gồm 6 thôn có những ngõ nhỏ ngoằn nghèo, những nhà thờ họ, bến nước, sân đình rêu phong và bình dị. Hơn 20 năm nay, Tây Mỗ trở thành bối cảnh chính cho các bộ phim về đề tài nông thôn. Cổng làng tuy có nhiều thay đổi nhưng qua các góc quay vẫn hiện lên làng quê Việt Nam truyền thống. Tưởng như tiếng xe máy cũng trở nên lạc lõng giữa không gian. Chiếc cổng làng (còn gọi là cổng Phượng) có hai hàng chữ Nho lớn ở hai bên. Theo các cụ cao niên trong làng, cổng có niên đại hàng trăm năm tuổi. Ngay giữa làng là ngôi đình lớn với chiếc sân rộng lát bằng gạch đỏ. Cây bàng già xù xì xòe tán rộng cả một khoảnh sân. Những chiếc lá bàng đỏ như càng tôn thêm nét cổ kính, trầm mặc cho không gian nơi đây. Tây Mỗ được nhiều đoàn làm phim tìm đến vì vẫn giữ được những nét đặc trưng của làng cổ vùng đồng bằng Bắc bộ với hàng chục ngôi nhà cổ có niên đại hàng trăm năm và nhiều đình, chùa, với các hoành phi, câu đối được chạm trổ rất công phu.

Tây Mỗ là bối cảnh cho hàng loạt phim về đề tài nông thôn như: “Khi đàn chim trở về”, “Bác cả - người sung sướng”, “Đất và người”, “Vị tướng tình báo và hai bà vợ”, “Làng ven đô”… Nhiều tiểu phẩm của chương trình “Gặp nhau cuối tuần”, “Tôi yêu Việt Nam”, “Vui khỏe có ích”… cũng đều lấy bối cảnh ở Tây Mỗ và từ đường Nghiêm Xuân. Ngôi nhà cổ của dòng họ Nghiêm Xuân góp mặt trong hàng trăm bộ phim. Năm 2001, nhà từ đường 8 mái của dòng họ lần đầu được đưa lên bộ phim 'Bác Cả - người sung sướng'. Điểm đặc biệt của nhà thờ tự không chỉ ở kiến trúc 8 mái, mà bên trong có bức thiều châu dát vàng, hai bia đá chữ Hán Nôm lưu danh người đỗ đạt của dòng họ, và rất nhiều binh khí cổ. Một ngôi nhà cổ khác thuộc dòng họ Nghiêm đã xuống cấp, nhưng vẫn được lưu giữ. Nhịp sống dường như chậm lại trong những ngôi nhà này. Những ngôi nhà cổ ở Tây Mỗ thường có bể nước được chạm trổ hoa văn. Bể nước, chum vại cũ, bờ tường rêu phong này là cảnh quen thuộc trong phim. Ngôi nhà thờ tự của dòng họ Trần Đăng lớn nhất làng, đã có hơn 100 năm tuổi. Các bộ phim có cảnh quay nhà thờ họ, gia đình có truyền thống hiếu học hay được thực hiện ở đây....