Tư vấn cụ thể từ nhà trường
Đổi mới tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp
Ngay từ đầu tháng 3-2017, trước khi học sinh nộp hồ sơ đăng ký thi đại học, nhiều trường THPT tổ chức các buổi tư vấn tuyển sinh, định hướng nghề nghiệp. Hiệu trưởng Trường THPT Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) Cao Văn Sửu cho biết: “Trường phối hợp một số trường đại học, cao đẳng, trung cấp nghề tổ chức tư vấn tất cả học sinh khối lớp 12 và một phần học sinh khối lớp 11, định hướng các em trong việc chọn ngành, nghề”. Để tạo điều kiện cho học sinh cuối cấp tiếp cận với thông tin đa dạng, nhiều chiều, nhà trường còn kết nối “Câu lạc bộ học sinh thủ khoa, á khoa các trường đại học ở Hà Nội”, trong đó nhiều thành viên là học sinh cũ của trường giao lưu, cung cấp thông tin, tư vấn cho học sinh lớp 12 về lựa chọn ngành nghề, trường học.
Đối với Trường THPT An Dương, không chỉ tổ chức tư vấn cho học sinh mà còn tư vấn cả cha mẹ các em. Hiệu trưởng nhà trường Phạm Hoàng Hưng cho biết: “Chúng tôi mời tất cả cha mẹ học sinh lớp 12 cùng nghe tư vấn, hướng nghiệp để có thêm thông tin trong việc định hướng nghề nghiệp cho con. Đối với các trường cao đẳng, trung cấp nghề, không có thời gian tổ chức thành những buổi riêng biệt để định hướng cho học sinh, chúng tôi chuyển tài liệu tuyển sinh, giới thiệu nghề của các trường về các lớp để các em tham khảo, lựa chọn”. Nét mới của công tác tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp năm nay là có sự tham gia của một số doanh nghiệp nhằm định hướng học sinh sắp tốt nghiệp công việc trong tương lai. Tại Trường THPT Cát Hải, doanh nghiệp LG Display, Công ty cổ phần thương mại Tùng Long (hoạt động du lịch với khách sạn Các Hoàng tử) tới tận trường tư vấn nghề nghiệp, đặt vấn đề tuyển lao động khi học sinh qua đào tạo nghề vào các vị trí quản lý, nhân viên. Việc đa dạng trong định hướng nghề nghiệp giúp học sinh có thêm cơ hội lựa chọn khi quyết định học đại học hay học nghề.
Khơi dậy đam mê, định hướng cụ thể
Thực tế cho thấy, khi học THPT, trình độ tiếp thu kiến thức của học sinh không đồng đều, khả năng của học sinh cũng đa dạng. Có em có khả năng về các môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nhiều em lại có năng khiếu về các môn nghệ thuật. Khơi dậy niềm đam mê, tinh thần theo đuổi đam mê đó với các em để đạt được thành công trong chọn ngành học, nghề học là trách nhiệm của gia đình và nhà trường. Hiện nay, vào dịp trước khi học sinh nộp hồ sơ tuyển sinh đại học, các trường THPT đều tổ chức các buổi ngoại khóa tư vấn tuyển sinh, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Tuy nhiên, việc định hướng cũng mới chủ yếu dành cho học sinh lớp 12 và chưa tổ chức định hướng chuyên sâu với từng nhóm nhỏ. Thạc sĩ Cao Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Công nghiệp cho biết: “Nhiều năm, nhà trường phối hợp một số trường THPT tổ chức tư vấn học nghề cho các em cuối cấp học. Có năm trường còn bố trí xe ô tô đưa đón học sinh đến tham quan tại nhà trường, song phần lớn phụ huynh còn định kiến về học nghề, mong muốn con em mình phải học đại học nên việc tuyên truyền, tư vấn của nhà trường chưa thực sự hiệu quả”.
Theo thạc sĩ Cao Anh Tuấn, muốn định hướng nghề nghiệp, giúp học sinh chọn đúng nghề, phù hợp trình độ bản thân, gia đình đặc biệt quan tâm tới khả năng, sở thích, đam mê gì thay vì để con tự lựa chọn theo cảm tính, cũng không nên gò ép con học ngành nghề không có khả năng. Với trường nghề khi tư vấn, định hướng tuyển sinh nghề tại các trường THPT cũng rất cần cụ thể. Hiệu trưởng Trường THPT Cát Hải Chu Thị Thúy cho rằng: “Doanh nghiệp, trường nghề cần định hướng học sinh sát thực tế, phù hợp điều kiện của từng vùng, miền. Như Cát Hải, Cát Bà định hướng phát triển nghề du lịch, khai thác thủy, hải sản. Trường nghề cũng cần nói rõ về khả năng có việc làm sau khi học nghề, doanh nghiệp nên có cam kết về việc nhận học viên sau khi đào tạo với một số điều kiện như môi trường làm việc, chế độ lương bổng, cơ hội thăng tiến...” Về phía các trường THPT, rất cần tư vấn, định hướng học sinh một cách chuyên sâu hơn, có thể không phải là 1, 2 buổi cho học sinh toàn khối mà là nhiều buổi cho nhiều lớp. Thậm chí giáo viên chủ nhiệm căn cứ lực học, khả năng của từng em có thể bố trí tư vấn theo nhóm nhỏ cho hiệu quả. Làm được điều này mất nhiều công sức, thời gian, nhưng bù lại, các học sinh sẽ định hướng tốt cho mình về ngành nghề sẽ chọn, sẽ theo học, khuyến khích các em tìm hiểu kỹ ngành nghề cũng như nhu cầu của thị trường để có sự lựa chọn tốt nhất, tránh thất nghiệp hay làm trái ngành nghề sau khi ra trường.
Phương Nam