Hỗ trợ người chăn nuôi lợn vượt qua khó khăn: Cần giải pháp cụ thể, thiết thực

Nhiều trang trại chật vật duy trì đàn lợn nái trong bối cảnh khó khăn hiện nay. Ảnh: ông Đỗ Văn Tĩnh, xã Tân Phong (Kiến Thụy) duy trì đàn lợn nái trong trang trại gia đình.

Khổ vì nuôi theo “phong trào”

Xã Tân Phong là địa phương có số trang trại, gia trại và đàn lợn lớn sau xã Tú Sơn (cùng huyện Kiến Thụy), với 144 trang trại và gia trại với tổng đàn gần 8.200 con lợn thịt và 300 con lợn nái. Xã hiện có 2 HTX chăn nuôi là HTX Thái Lai với 11 thành viên và HTX Thanh Phong với 54 thành viên, đa phần là trang trại và gia trại chăn nuôi vừa và nhỏ, từ 30 đến 50 con; lớn hơn lên đến 300 con/trang trại. Phó chủ tịch UBND xã Tân Phong Nguyễn Văn Nghị cho biết, xã hiện còn 4700 con lợn thương phẩm đến thời kỳ xuất bán, nhưng giá đang ở mức rất thấp, từ 18-19 nghìn đồng/kg; lợn trắng và siêu nạc mới được giá 22- 23 nghìn đồng/kg, trong khi giá bình thường trước đây là 45- 50 nghìn đồng/kg thịt hơi. Xã họp bàn nhiều lần, nhưng chưa tìm ra biện pháp ứng phó hữu hiệu, chưa liên kết được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra giúp nông dân. Ông Nghị thừa nhận, xã không lường trước việc giá thịt lợn quá rẻ như vậy, nên coi việc tăng đàn, tăng gia trại nuôi lợn là bình thường, thậm chí khuyến khích việc người dân vượt chỉ tiêu số đàn lợn trên địa bàn.

Trang trại nuôi lợn của gia đình ông Đỗ Văn Tĩnh, một trong 11 thành viên của HTX chăn nuôi Thái Lai, xã Tân Phong khá rộng với 3 khu chăn nuôi xen kẽ 3 ao tận dụng chất thải chăn nuôi. Sau khi bán các lứa lợn trước, hiện trang trại của ông còn 18 con lợn nái và 130 lợn thương phẩm, trong đó có 30 con lợn đến kỳ bán. Tuy nhiên, thay vì tiếp tục nuôi kế đàn, gia đình ông để trống 3 chuồng nuôi lợn thương phẩm và 2 chuồng gột giống. Bởi theo ông Tĩnh, hàng chục năm nay mới có đợt giá lợn rẻ kỷ lục và kéo dài như vậy, người nuôi rất khó khăn cầm cự duy trì đàn lợn, thậm chí càng nuôi càng lỗ. Do vậy, thay vì phát triển đàn lợn thương phẩm, các hộ nuôi chỉ tìm cách duy trì đàn lợn nái với hy vọng sớm “qua cơn bĩ cực đến ngày thái lai”.

Giám đốc HTX Chăn nuôi Thái Lai Đỗ Văn Tĩnh cho biết, HTX thành lập tháng 7-2016 với 11 thành viên cùng góp vốn mua giống, thức ăn và thuốc chăn nuôi, chia sẻ kỹ thuật và hỗ trợ đầu ra. Tuy nhiên, với hơn 150 lợn nái, 3 nghìn lợn thương phẩm, có 1 nghìn con đến kỳ xuất bán gặp thời điểm giá rẻ, giá bán 27 nghìn đồng/kg. Trừ chi phí thức ăn, thuốc chăn nuôi, điện, nước, chuồng trại, công chăn nuôi và giống khoảng 33 nghìn đồng/kg, người nuôi bị lỗ nặng. Ông Tĩnh cho biết, hiện HTX tồn đọng 1 nghìn lợn thương phẩm, trong khi giá thị trường hiện chỉ từ 20 - 23 nghìn đồng/kg, khả năng thua lỗ còn nặng nề hơn. Nguyên nhân chính dẫn tới giá lợn rẻ kéo dài là do trước đó bà con phát triển đàn lợn ồ ạt theo phong trào, thấy lãi nên nhiều hộ nuôi với số lượng lớn dẫn đến số đàn tăng, cung vượt cầu.

Không để người chăn nuôi “tự bơi”

Các địa phương ở Hải Phòng hiện còn 120 nghìn con lợn thịt tồn trong các cơ sở chăn nuôi, trong đó có 45 nghìn con lợn đạt trọng lượng xuất chuồng, tương ứng 5.400 tấn thịt hơi, nếu không sớm huy động doanh nghiệp vào cuộc “giải cứu” thì thiệt hại là không nhỏ với người nuôi và tác động xấu đến ngành chăn nuôi.

Trong bối cảnh chưa xuất hiện bất kỳ cuộc “giải cứu” nào, người chăn nuôi và các chủ trang trại nuôi lợn ở Hải Phòng mong có sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách để bà con không “tự bơi”. Trước mắt, để giúp các hộ chăn nuôi lợn tiêu thụ lợn thương phẩm tồn đọng và duy trì đàn lợn nái hiện có, cần sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm hơn của các cấp, ngành, ngân hàng và doanh nghiệp trong việc cho vay vốn, khoanh nợ, giãn nợ đối với các cơ sở chăn nuôi. Các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi sớm hạ giá thành thức ăn, bán thức ăn theo phương thức chậm trả hỗ trợ người nuôi trong bối cảnh khó khăn hiện nay.

Thời gian qua, ngành Nông nghiệp- PTNT Hải Phòng có những biện pháp hỗ trợ người chăn nuôi, hướng dẫn cơ sở chăn nuôi biện pháp kỹ thuật như tự phối trộn thức ăn bằng nguyên liệu sẵn có như ngô, cám gạo, thóc…nhằm giảm giá thành thức ăn. Ngành cũng phổ biến các hộ nuôi giảm số lợn nái đang kỳ loại thải và không tăng thêm lợn nái hậu bị. Theo Phó giám đốc Thường trực Sở Nông nghiệp- PTNT Đinh Công Toản, ngành đề xuất thành phố hỗ trợ kinh phí cho các doanh nghiệp có kho lạnh thu mua lợn thịt của các hộ chăn nuôi trên địa bàn thành phố theo giá thỏa thuận để bảo đảm cấp đông. Đồng thời, có vận động các bếp ăn tập thể ở nhà máy, trường học, khu công nghiệp… tăng sử dụng thịt lợn của người chăn nuôi Hải Phòng.

Người chăn nuôi, nhất là các chủ trang trại, gia trại chăn nuôi bài bản, tuân thủ quy trình nuôi theo công nghệ an toàn VietGAP và Lifsap tin rằng, đây cũng là dịp để “thanh lọc” đàn, bớt đi những người nuôi theo “phong trào” và để nhà nước có giải pháp căn cơ, bền vững cho chăn nuôi lợn cũng như ngành chăn nuôi nói chung. Về lâu dài, phát triển đàn lợn nái theo hướng giảm quy mô phù hợp nhất, mục tiêu từ nay đến 2025 giảm đàn nái từ 65 nghìn con còn 50 nghìn con. Ngành đề xuất quy hoạch xây dựng các vùng chăn nuôi ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư và xây dựng để sản xuất theo chuỗi khép kín từ khâu sản xuất giống đến khâu thành phẩm; có kế hoạch, lộ trình, giải pháp tìm kiếm thị trường tiêu thụ thịt lợn theo hướng bền vững, lâu dài.

Bài và ảnh: Phạm Lượng