Những điều người cao tuổi cần chú ý

Nếu như ở tuổi trẻ các bệnh thường gặp chủ yếu là bệnh cấp tính, bệnh nhiễm trùng thì ở người cao tuổi thường gặp các bệnh mạn tính, thoái hoá, các bệnh không lây nhiễm. Nghiên cứu của Viện Lão khoa cho thấy 96,5% số người cao tuổi có mắc ít nhất một bệnh mạn tính. Hay gặp nhất là bệnh về tim mạch (tăng huyết áp, vữa xơ động mạch, suy tĩnh mạch mạn tính), bệnh xương khớp (loãng xương, bệnh thoái khớp, viêm khớp dạng thấp), nội tiết chuyển hoá (đái tháo đường), tâm thần kinh (sa sút trí tuệ, trầm cảm, parkinson). Ngoài ra ở người cao tuổi còn gặp nhiều bệnh mạn tính khác như bệnh phổi phế quản tắc nghẽn mạn tính, bệnh u lành tuyến tiền liệt, bệnh ung thư các loại, các rối loạn về thị giác, thính giác...

Người cao tuổi cần phải xem xét sức khỏe của mình ở mức độ nào để lựa chọn những môn thể thao phù hợp với mình.

Khi tuổi cao, sự suy giảm chức năng hoạt động ở nhiều bộ phận cơ thể là tiền đề khởi phát bệnh mới. Các biểu hiện của bệnh thường không điển hình như ở người trẻ. Nhiều khi bệnh ở cơ quan này nhưng lại biểu hiện các triệu chứng ở cơ quan khác, nhất là những cơ quan đã có bệnh từ trước.Ví dụ: một người cao tuổi bị bệnh cường giáp, ít khi có các triệu chứng điển hình như bướu cổ, run tay, mắt lồi; ngược lại các triệu chứng thường gặp là rung nhĩ, lú lẫn, trầm cảm, ngất và yếu. Hay nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi có thể không có các triệu chứng đau ngực điển hình, thay vào đó nhiều khi chỉ thấy khó thở, lú lẫn hoặc đau bụng.

Theo nghiên cứu của Viện Lão khoa, trung bình một người cao tuổi mắc 2,69 bệnh, chủ yếu là các bệnh mạn tính. Một người cao tuổi có thể đồng thời bị tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, hoặc đồng thời bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và bệnh loãng xương, viêm khớp dạng thấp đồng thời loét dạ dày... Vì thế, khi khám và điều trị bệnh cho người cao tuổi, rất cần sự thận trọng, tỉ mỉ, toàn diện để tránh bỏ sót chẩn đoán hoặc chẩn đoán nhầm.

Cần chú ý khi dùng thuốc

Khi một loại thuốc đưa vào cơ thể, trước tiên nó phải được hấp thu, sau đó là phân bố trong cơ thể, rồi được chuyển hoá và cuối cùng là thải trừ. Ở người cao tuổi, nhiều thay đổi về sinh lý ảnh hưởng đến quá trình này. Ví dụ người cao tuổi thường tăng độ pH trong dạ dày, giảm bề mặt hấp thu ở ruột, giảm vận động dạ dày-ruột..., tất cả những điều này làm thay đổi sự hấp thu của thuốc. Với quá trình phân bố thuốc, do ở người cao tuổi giảm khối lượng cơ bắp, tăng tổ chức mỡ, giảm albumin máu... nên sự phân bố thuốc cũng không giống người trẻ.

Người cao tuổi khối lượng gan giảm dần, tưới máu gan cũng giảm, làm quá trình chuyển hoá thuốc ở gan cũng bị thay đổi. Giảm tưới máu thận, giảm mức lọc cầu thận, giảm tiết ở ống thận... làm cho quá trình thải trừ thuốc cũng bị ảnh hưởng. Cùng liều lượng thuốc như nhau, nhưng tác dụng dược lý có thể khác nhau. Nói chung, liều tác dụng của thuốc ở người cao tuổi thường thấp hơn so với người trẻ.

Điều cần chú ý khi dùng thuốc ở người cao tuổi là sự tương tác thuốc. Một trong những đặc điểm bệnh lý ở người cao tuổi là tính chất đa bệnh lý nên nguy cơ tương tác thuốc là rất lớn. Tương tác giữa bệnh và thuốc, ví dụ khi dùng thuốc lợi tiểu hoặc corticosteroid ở người bệnh đái tháo đường sẽ làm tăng đường huyết, hoặc người bệnh bị u lành tuyến tiền liệt khi dùng các thuốc kháng cholinergique sẽ làm tăng thêm rối loạn tiểu tiện... và tương tác giữa các thuốc với nhau. Tất cả các điều trên làm tăng rõ rệt nguy cơ tai biến khi dùng thuốc ở người cao tuổi.

Sống lành mạnh -điều cần thiết số 1

Bên cạnh việc điều trị các đợt cấp tính của bệnh, cần chú trọng các biện pháp nâng cao thể trạng và phục hồi chức năng cho người bệnh. Trong chế độ dinh dưỡng không ăn những thức ăn có nhiều cholesteron: tim, gan, bầu dục, da gà... sẽ làm xơ vữa động mạch, dễ gây tai biến mạch máu não; hạn chế ăn muối, uống rượu và bỏ hút thuốc lá, ăn nhiều rau, hoa quả và các chất xơ. Đi bộ là phương pháp thích hợp nhất đối với người cao tuổi, vừa đơn giản lại dễ thực hiện.

Việc khám sức khoẻ định kỳ ở người cao tuổi là rất cần thiết, ít nhất 1 lần/ năm khám kiểm tra tổng thể sức khoẻ để phát hiện sớm những nguy cơ bệnh tật để xử ký kịp thời. Có chế độ ăn uống hợp lý, thường xuyên vận động, kiểm tra sức khoẻ đều đặn và cuộc sống tinh thần lành mạnh, đó chính là bí quyết để sống lâu, sống khoẻ mạnh và hữu ích.

DS Thu Hương