Sớm hoàn chỉnh quy trình, hướng dẫn chuyên môn

Anh Đoàn Văn Lập, ở xã Minh Tân (huyện Kiến Thụy) cho biết, đầu tháng 5- 2017, gia đình anh có người nhà nằm điều trị xuất huyết tiêu hóa ở BV hữu nghị Việt Tiệp. Gia đình lựa chọn nằm điều trị tại khu vực dịch vụ yêu cầu với giá 600 nghìn đồng/ giường/ phòng. Theo nhân viên BV nói, trong giá phòng này, người có thẻ BHYT sẽ được bảo hiểm thanh toán một phần. Tuy nhiên, khi thanh toán viện phí, gia đình bất ngờ với số tiền 600 nghìn đồng/ giường/ngày là khoản người bệnh phải trả ngoài phần được BHYT thanh toán. Sự không rõ ràng này khiến gia đình bức xúc.

Nhiều bệnh viện chỉ định quá nhiều xét nghiệm kỹ thuật cao trong khám, điều trị. Ảnh: Đỗ Thu

Anh Phạm Hồng Hải, ở phố Văn Cao, quận Ngô Quyền đi khám bệnh tại BV 203. Sau khi làm xét nghiệm thông thường, đến phần chụp CT, bác sĩ yêu cầu anh đến phòng khám 73 phố Điện Biên Phủ để chụp CT vì ở BV máy đang hỏng. Sau khi đi chụp CT ở phòng khám tư, anh quay trở lại BV 203 để hoàn tất việc khám bệnh và thanh toán viện phí. Lúc này anh phát hiện phần chụp CT không được thanh toán BHYT. Hỏi BV thì được trả lời là phần chụp này do người bệnh không làm tại BV nên không được BHYT thanh toán. Anh Hải cho rằng, rõ ràng, BV có sự mập mờ trong thanh toán BHYT.

Theo BHXH thành phố, do thông tuyến và tăng giá dịch vụ y tế theo Thông tư số 37, tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT có nhiều diễn biến phức tạp. Nhiều BV mập mờ không rõ ràng trong chỉ định xét nghiệm. Bà Phạm Thị Lợi, Trưởng Phòng Thanh tra – kiểm tra (BHXH thành phố) cho biết: “Trong quá trình thanh tra, kiểm tra từ cuối năm 2016 đến nay, BHXH phát hiện nhiều cơ sở khám chữa bệnh BHYT sử dụng “chiêu trò” như: nhập nhèm trong việc tính sai quy định tiền khám bệnh, tiền giường bệnh, chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh không cần thiết; sử dụng thuốc đắt tiền và tinh vi hơn nữa là hợp thức hóa hóa đơn. Có tình trạng cơ sở KCB sửa chữa bệnh án, ghi sai tình trạng, ghi thêm chẩn đoán, ghi không đúng diễn biến lâm sàng người bệnh như: khám thêm các chuyên khoa, chuyển thủ thuật thành phẫu thuật; tách 1 đợt điều trị thành nhiều đợt để giảm trần thanh toán…Chẳng hạn, tại các BV Việt Tiệp, BV đa khoa quận Ngô Quyền, BV Trẻ em, BV Đa khoa Quốc tế…chỉ định rộng rãi dịch vụ kỹ thuật, chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh mang tính chất kiểm tra, sàng lọc bệnh như các xét nghiệm chức năng gan, chức năng thận, XQ tim phổi, siêu âm ổ bụng, nhóm máu. Có cơ sở làm xét nghiệm bằng phương pháp thủ công, nhưng vẫn thống kê, đề nghị cơ quan BHXH thanh toán dịch vụ DVKT thực hiện bằng thiết bị kỹ thuật cao. Các BV Việt Tiệp, BV Trẻ em, BV Đại học Y Dược, BV Giao thông-Vận tải… thống kê, thanh toán dịch vụ kỹ thuật, tiền giường sai giá hoặc sai loại dịch vụ kỹ thuật…

Phải niêm yết công khai, minh bạch giá dịch vụ y tế

Khi thực hiện tự chủ tài chính, theo Giám đốc BV Việt Tiệp Nguyễn Quang Tập, điều BV lo nhất hiện nay là các yếu tố cấu thành viện phí như: vật tư, thiết bị, thuốc, lương tăng hằng năm, nhưng giá viện phí BV không được tăng tương ứng và phải thực hiện giá viện phí theo Luật Giá và các quy định của Chính phủ. Để duy trì hoạt động, buộc BV phải mở các dịch vụ đáp ứng nhu cầu xã hội như khám bệnh theo yêu cầu, giường bệnh theo yêu cầu… Nhưng theo quy định của Bộ Y tế, phần này chỉ được tính thêm một phần chi phí để tích lũy, tái đầu tư và giá dịch vụ cũng phải tuân thủ quy định của Liên bộ Tài chính và Y tế. Cho dù giao quyền tự chủ tài chính cho các BV, nhưng nhà nước có sự điều tiết, kiểm soát chặt chẽ để các BV không lạm quyền, bác sĩ chạy theo lợi ích.

Giám đốc BV đa khoa Kiến An Hoàng Tuấn Anh phản ánh, cùng với khó khăn duy trì hoạt động khi thực hiện tự chủ, BV còn đối mặt với việc lúng túng thanh toán BHYT. Hiện có nhiều văn bản của Bộ Y tế và BHXH Việt Nam đang chồng chéo khiến cơ sở khám, chữa bệnh khó thực hiện cho đúng. Nhiều kỹ thuật chưa được BHXH thanh toán sau khi tăng viện phí. Chẳng hạn như Thông tư 37 có gần 1.900 kỹ thuật, nhưng chỉ có vài trăm kỹ thuật tương đương với danh mục kỹ thuật của Thông tư 43, mà BHYT chỉ thanh toán theo các danh mục trong Thông tư 43.

Để bảo đảm thực hiện đúng quy định, hài hòa lợi ích giữa BV và người bệnh, Giám đốc Sở Y tế Phạm Thu Xanh cho biết, cùng với việc tăng cường tuyên truyền cho người dân về lộ trình tăng giá viện phí, hiệu quả khi BV tự chủ, các BV phải thu đúng theo giá được cơ quan có thẩm quyền quy định và phải niêm yết công khai, minh bạch, không được thu các yếu tố chi phí đã kết cấu trong giá. Ngành Y tế đang hoàn chỉnh các quy trình, hướng dẫn chuyên môn trong chẩn đoán và điều trị để vừa tăng chất lượng khám, chữa bệnh, vừa thuận lợi cho cơ quan bảo hiểm khi thanh toán. Đồng thời, ngành tăng cường giám sát việc thu đúng viện phí theo quy định của các BV. Về phía BHXH cần tăng cường công tác kiểm tra, giám định BHYT, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin để nhận diện các sai phạm, nhằm ngăn chặn, hạn chế lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT tại các cơ sở khám, chữa bệnh.

Nhóm phóng viên