Cần làm mọi cấp, mọi ngành và người dân hiểu rõ về biến đổi khí hậu

Theo Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, biến đổi khí hậu diễn ra sớm hơn dự báo, thể hiện qua các số liệu đo đạc. Thiệt hại nặng nề nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa và vùng sản xuất nông nghiệp quan trọng. Trong khi đó, hệ thống thủy điện thượng nguồn của sông Cửu Long là sông Mê Kông đang khiến lượng phù sa đổ về giảm mạnh. Do biến đổi khí hậu diễn ra nhanh hơn, đợt hạn, mặn mùa khô năm ngoái khiến có 10/13 tỉnh đồng bằng sông Cửu Long phải công bố tình trạng thiên tai. Bộ Giao thông-Vận tải cho biết, có tổ chức quốc tế theo dõi và nhận thấy, tại Phú Yên, mỗi năm nước biển dâng lấn sâu làm mất 3m bờ biển.

Về vốn cho công tác ứng phó biến đổi khí hậu, trong khi cần nguồn lực đến 30 tỷ USD để thực hiện các chương trình mục tiêu có liên quan đến ứng phó với biến đổi khí hậu, công tác huy động vốn lại đang gặp khó khăn, trong đó có vốn ODA.

Các ý kiến tại cuộc họp đánh giá, thời gian qua, biến đổi khí hậu tác động nhanh, mạnh hơn đến nước ta, biểu hiện rõ rệt nhất là thời tiết cực đoan, thiên tai diễn ra liên tiếp, ngày càng nặng nề. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính là do con người với các hành vi như phát thải khí nhà kính, phá rừng, khai thác nguồn nước ngầm quá mức, khai thác cát sỏi trên sông…

Theo Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng, hiện nay chính sách pháp luật của chúng ta về ứng phó biến đổi khí hậu còn thiếu đồng bộ, thiếu các dữ liệu quốc gia về biến đổi khí hậu. Do đó, cần có giải pháp ứng phó hiệu quả cao, phù hợp. Phó thủ tướng đề nghị không chỉ quan tâm công tác ứng phó biến đổi khí hậu như phòng, chống mưa bão mà cần chú ý cả việc thích ứng biến đổi khí hậu như sống chung với tình trạng nhiễm mặn, nước biển dâng, khô hạn.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, mặc dù hiện nay đã có nhiều nghị quyết, chương trình hành động, nhưng những chỉ đạo này chưa thấm sâu vào hành động của nhiều bộ, ngành, địa phương. Vì vậy, cần làm cho mọi cấp, mọi ngành, toàn hệ thống chính trị, nhất là chính quyền và người dân hiểu rõ về biến đổi khí hậu, về biện pháp ứng phó. Bởi nếu người dân không nhận thức được thì việc đầu tư nguồn lực sẽ không hiệu quả.

Ủy ban Quốc gia cũng phải chỉ ra được nguy cơ và thời cơ của biến đổi khí hậu ở nước ta; có quy hoạch, kế hoạch tổng thể để làm cơ sở chính xác cho việc xây dựng các nhiệm vụ cần thực hiện, mà trước hết là xử lý một số việc cấp bách như khai thác cát trái phép, khai thác nước ngầm, phát triển đô thị sinh thái. Cùng với đó là thực hiện tốt công tác truyền thông và giáo dục, phát huy các kinh nghiệm của nhân dân trong ứng phó biến đổi khí hậu. Đặc biệt, Thủ tướng lưu ý cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, có chương trình vận động ODA; rút ra bài học từ quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu để vận dụng vào Việt Nam:

Trước thực tế nguồn vốn cho công tác ứng phó với biến đổi khí hậu còn ít, nhưng được phân bổ kịp thời, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Kế hoạch - Đầu tư phối hợp các bộ liên quan sớm phân bổ nguồn lực công khai, minh bạch, tránh mất vốn và quan trọng nhất là hiệu quả cao. Trong đó lưu ý tập trung hơn cho vùng đồng bằng sông Cửu Long đang chịu tác động nặng nề hơn so với cả nước.

Về vấn đề khai thác cát hiện nay, Thủ tướng nhấn mạnh, “không phải Thủ tướng Chính phủ cấm hết việc khai thác cát, nhưng cấm ở chỗ là khai thác trái phép, khai thác quá mức”. Thủ tướng chỉ đạo, trừ những dự án đã cấp giấy phép, đang làm dở dang cần sớm triển khai, kết thúc, thì không được xuất khẩu cát sang các nước khác.

Về nhiệm vụ những tháng còn lại của năm nay, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng kế hoạch cụ thể, triển khai các nhiệm vụ được giao theo Thỏa thuận khí hậu Paris COP 21; cơ quan Khí tượng thủy văn quốc gia có dự báo chính xác, không để bị động như tình hình hạn mặn vừa qua.