Bắt đầu thực hiện chương trình xây dựng pháp luật

23/05/2017 22:38

Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh và chương trình giám sát cần xuất phát từ thực tế

Sau khi nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018; Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2018, Quốc hội thảo luận ở tổ về 2 nội dung trên.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định, nguyên tắc điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 và lập chương trình năm 2018 là ưu tiên đưa vào Chương trình các dự án, dự thảo để triển khai thực hiện văn kiện Đại hội 12 của Đảng, các nghị quyết, kết luận của các Hội nghị Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; đáp ứng yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm thực hiện Hiến pháp, các luật, pháp lệnh, nghị quyết đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Những dự án, dự thảo được đưa vào chương trình phải có đầy đủ hồ sơ theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và có sự đồng thuận cao giữa cơ quan được giao chủ trì thẩm tra và cơ quan trình dự án. Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiên quyết rút khỏi chương trình hoặc yêu cầu lùi thời gian trình để tiếp tục chuẩn bị đối với các dự án chưa bảo đảm chất lượng hoặc không gửi hồ sơ đúng hạn luật định.

Trên cơ sở đó, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 sau khi điều chỉnh là: tại kỳ họp thứ 3, trình Quốc hội thông qua 13 luật, 3 nghị quyết; cho ý kiến về 5 dự án luật. Tại kỳ họp thứ 4, trình Quốc hội thông qua 6 luật; cho ý kiến về 11 dự án luật. Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 gồm 24 dự án luật và 1 dự thảo nghị quyết của Quốc hội.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng thảo luận tổ.

Căn cứ tình hình thực tế, yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện thực hiện của các cơ quan của Quốc hội, trong năm 2018, Quốc hội giám sát 2 chuyên đề tại 2 kỳ họp trong năm; Ủy ban Thường vụ Quốc hội giám sát 2 chuyên đề tại phiên họp tháng 8 và tháng 9-2018; Hội đồng Dân tộc giám sát không quá 3 chuyên đề, mỗi Ủy ban của Quốc hội giám sát không quá 2 chuyên đề, báo cáo kết quả với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và gửi báo cáo đến đại biểu Quốc hội. Trên cơ sở dự kiến số lượng, tiêu chí lựa chọn và nghiên cứu ý kiến kiến nghị của các cơ quan, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định 2 trong 4 nội dung cụ thể gồm: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng nguồn vốn trái phiếu chính phủ, vốn vay nước ngoài để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội; việc thi hành pháp luật về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; việc thực hiện chính sách, pháp luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Thảo luận tại tổ, đa số ý kiến đều đồng tình dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017. Các đại biểu đều đánh giá, thời gian qua, các cơ quan, tổ chức có nhiều cố gắng trong việc xây dựng luật, pháp lệnh, góp phần nâng cao chất lượng cũng như bảo đảm tiến độ chuẩn bị các dự án. Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong việc lập, triển khai thực hiện chương trình. Đó là chương trình vẫn phải điều chỉnh nhiều; chất lượng chuẩn bị của một số dự án còn hạn chế; tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết thi hành luật chưa được khắc phục triệt để...

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng, Sóc Trăng, Bình Phước về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, Quốc hội cần tăng cường hơn nữa công tác lập pháp. Thủ tướng nêu rõ, thời gian qua, Chính phủ có sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy, hành động, tập trung xây dựng thể chế, làm luật để trình Quốc hội, làm nghị định để cụ thể hóa các luật đã được Quốc hội thông qua. Đến nay, gần như không còn nợ các nghị định, thông tư; trong thời gian ngắn vừa qua có 50 nghị định liên quan tới đầu tư kinh doanh được ban hành đồng thời sửa 4500 thủ tục liên quan tới cải cách, đổi mới doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo Thủ tướng, công tác lập pháp và hành pháp đều chưa đáp ứng yêu cầu, còn nhiều luật chuẩn bị chưa tốt, nhận thức, nội dung còn nhiều bất cập. Thủ tướng khẳng định, xây dựng luật cần có chương trình, kế hoạch cụ thể nhưng không nên đóng khuôn máy móc mà cần linh hoạt, có luật làm theo chương trình, nhưng cũng có những vấn đề mới bức xúc, nảy sinh trong thực tế đòi hỏi cấp bách về thời gian thì cũng cần được bổ sung và làm ngay.

Về giám sát, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ, địa phương, cơ sở, ngành đang chịu áp lực rất nhiều về thời gian nên cần chọn vấn đề giám sát cho xác đáng, giải quyết đến nơi đến chốn, không nên để quá nhiều nội dung, quá nhiều cơ quan giám sát ảnh hưởng tới địa phương, tới ngành.

Đại biểu Nghiêm Vũ Khải (Hải Phòng) cơ bản thống nhất tờ trình nhưng cho rằng sự tồn đọng các văn bản hướng dẫn còn nhiều; sự quan tâm của Quốc hội giữa ban hành luật và triển khai thi hành luật chưa cân đối. Đại biểu đề cập chi tiết một số vấn đề trong luật quy định Chính phủ hướng dẫn, cho rằng nên làm rõ và quy định thêm là: Chính phủ có quyền hướng dẫn các nội dung khi triển khai chứ không chỉ hướng dẫn các điều đưa ra trong luật.

Về giám sát, trong 4 nội dung đưa ra, đại biểu Nghiêm Vũ Khải cho rằng, việc thực hiện chính sách, pháp luật về sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng nguồn vốn trái phiếu chính phủ, vốn vay nước ngoài để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội là những nội dung cần ưu tiên để đưa vào Chương trình giám sát năm 2018.

Cần quy định, cụ thể ngay về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều 23- 5, Quốc hội nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) và thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án.

Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) phát biểu ủng hộ việc xây dựng luật khung như bản dự thảo trình kỳ họp này, đồng thời ban hành luôn các nghị định hướng dẫn. Tuy nhiên theo đại biểu, đối với một số vấn đề đã chín muồi như hỗ trợ về thuế TNDN thì cần quy định cụ thể để bảo đảm thi hành đồng bộ khi luật có hiệu lực từ 1- 1- 2018 (thay vì phải chờ sửa đổi các luật về thuế), đáp ứng mong mỏi và kỳ vọng của doanh nghiệp là cụ thể và thiết thực. Đó là: hỗ trợ cái gì, cho ai, được bao nhiêu? Đại biểu phân tích, thực tế chỉ có khoảng 55% số DNNVV hoạt động có lãi, theo báo cáo đánh giá tác động, nếu giảm 3- 5% thuế suất thuế TNDN thì tác động giảm thu NS để lại bổ sung vốn cho DN khoảng 6.000 - 7.000 tỷ đồng, hỗ trợ DN phát triển tạo thêm việc làm và sẽ tăng thu trong tương lai. Đại biểu cũng cho rằng, những hạn chế trong thực thi chính sách hỗ trợ DNNVV (NĐ 56/2009) phần nhiều ở thực thi chứ không phải ở chính sách. NĐ 56 có hiệu lực gần 8 năm nhưng việc tổ chức thực hiện có lúc, có nơi không tốt, việc hỗ trợ mặt bằng sản xuất không rõ, không bắt buộc; công tác phổ biến, tuyên truyền chưa được quan tâm, nhất là ở cấp chính quyền địa phương - nơi gần gũi, liên quan trực tiếp đến hoạt động của DNNVV. Bởi vậy, đại biểu đề nghị khẳng định và làm rõ vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương, các cơ quan tổ chức thuộc chính quyền địa phương trong việc triển khai thực hiện luật này để các chương trình hỗ trợ DNNVV được triển khai đạt hiệu quả cao. Đại biểu cũng đề nghị tại Điều 9 nên bỏ việc bảo lãnh tín dụng dựa trên tài sản bảo đảm và chứng từ có giá, vì nếu đáp ứng điều kiện này thì DN có thể vay thông thường từ các ngân hàng. Dự thảo nghị định về Quỹ bảo lãnh tín dụng cũng không đề cập điều kiện này.

Các đại biểu đánh giá cao Ban soạn thảo tiếp thu, chỉnh lý một số nội dung còn bất cập. Cụ thể, dự án Luật bổ sung thêm tiêu chí doanh thu, cân nhắc doanh thu từ 200 - 300 tỷ đồng, giảm quy mô số lao động từ 300 người xuống 200 người, thay tiêu chí số lao động bình quân bằng tiêu chí số lao động tham gia bảo hiểm xã hội và nên chọn 2 trong 3 tiêu chí; bổ sung quy định để tránh trường hợp doanh nghiệp có nhiều hơn 200 lao động nhưng chỉ đóng bảo hiểm xã hội cho 200 lao động và vẫn được hưởng hỗ trợ.Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ ra nhiều điểm l bất cập trong dự án luật. Với các quy định hỗ trợ doanh nghiệp, dự án luật đưa vào rất nhiều lĩnh vực hỗ trợ như: hỗ trợ tiếp cận tín dụng; hỗ trợ thuế, kế toán; hỗ trợ mặt bằng sản xuất; hỗ trợ mở rộng thị trường; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo… nhưng các quy định này còn chung chung, không quy định cụ thể hỗ trợ thế nào. Một số đại biểu cũng đề nghị dự án luật cần quy định cụ thể hơn trách nhiệm, vai trò của Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hôm nay, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13.