Cần phối hợp thực hiện quyết liệt

Thành viên HTX SXKD DVNN Quang Phục (Tiên Lãng) chăm sóc rau màu.

Xã Tân Viên (huyện An Lão) có 5 thôn, mỗi thôn có một HTX. Song đến nay, 4/5 HTX đã giải thể, HTX nông nghiệp Đại Điền còn lại cũng trong tình trạng “thoi thóp”. Chủ nhệm HTX nông nghiệp Đại Điền Bùi Đình Vóc cho biết: trên danh nghĩa HTX tồn tại, nhưng thực chất mọi hoạt động ngừng từ cuối năm 2016. HTX thôi đảm nhận các dịch vụ công ích tại địa phương như: thủy lợi nội đồng, diệt chuột, cung ứng giống.

Với HTX nông nghiệp Hòa Liễu (xã Thuận Thiên, Kiến Thụy), dù qua thời hạn chót chuyển đổi theo Luật HTX 2012 hơn 1 năm, nhưng hiện HTX chưa thực hiện chuyển đổi, vẫn là mô hình “HTX cả làng”, phụ thuộc vào sự chỉ đạo của chính quyền địa phương. HTX không xác định giải thể mà hoạt động cầm chừng, được chăng hay chớ. Khi được hỏi về hướng đi của HTX trong thời gian tới, chủ nhiệm HTX Phạm Văn Khải chỉ trả lời chung chung: “Chưa rõ sẽ như thế nào, đang chờ sự chỉ đạo và quyết định của UBND xã(?)”.

Theo Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố, tính đến 31-12-2016, toàn thành phố có khoảng 200 HTX ngừng hoạt động, chỉ tồn tại về mặt hình thức. Và từ đầu năm đến nay, theo thống kê chưa đầy đủ, có thêm khoảng 30 HTX nữa ở trạng thái “hữu danh vô thực” như trường hợp của 2 HTX nêu trên. Sự tồn tại của những HTX này ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của thành phần kinh tế tập thể, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi mà các cấp, ngành đang nỗ lực xây dựng mô hình HTX kiểu mới, năng động hơn và hiệu quả hơn trong cơ chế thị trường. Nhìn vào các HTX đang thoi thóp, người dân sẽ mất lòng tin, khiến việc phát triển mô hình HTX kiểu mới gặp khó khăn. Nhiều HTX kiểu mới được thành lập dù đi vào hoạt động từ 3-5 năm nhưng có rất ít thành viên góp vốn…

Từ thực tế này, đòi hỏi cần sớm tổ chức triển khai giải thể các các HTX yếu kém theo đúng quy định của Luật HTX 2012 nhằm củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể. Đó là tổ chức giải thể tự nguyện đối với HTX hoạt động kém, tồn tại mang tính hình thức hoặc ngừng hoạt động; giải thể bắt buộc hoặc chuyển sang hình thức khác đối với các HTX không đủ thành viên tối thiểu, không hoạt động liên tục từ 12 tháng trở lên hoặc quá 18 tháng không tổ chức được đại hội thường niên mà không có lý do.

Các cấp, ngành phối hợp tháo gỡ vướng mắc

Tuy nhiên hiện nay, việc tổ chức giải thể các HTX yếu kém đang bộc lộ nhiều vướng mắc. Ở mỗi đơn vị có khó khăn riêng, nơi vướng ở thành viên, nơi vướng vì thanh lý tài sản, xử lý nợ đọng vốn, có HTX lại khó khăn về kinh phí, thủ tục giải thể... Như HTX nông nghiệp Đại Điền xin giải thể từ đầu năm 2017 nhưng đến nay vẫn chưa xong. HTX ngừng hoạt động từ lâu nên không có kinh phí để tổ chức đại hội công bố quyết định giải thể, đăng thông tin giải thể trên phương tiện thông tin đại chúng.

Theo quy định, muốn giải thể, các HTX phải thành lập hội đồng giải thể với sự tham gia của ban quản trị, ban kiểm soát, thành viên HTX. Trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày ra quyết định giải thể, hội đồng giải thể phải đăng trên báo địa phương 3 số liên tiếp về quyết định giải thể; thông báo tới các tổ chức, cá nhân có quan hệ kinh tế với HTX về việc giải thể và thời hạn thanh toán nợ, thanh lý các hợp đồng. Sau khi giải thể xong, hội đồng giải thể phải nộp con dấu và giấy chứng nhận đăng ký HTX cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Nhưng trong thực tế, nhiều HTX thuộc đối tượng giải thể bắt buộc không còn tài sản để thanh toán nợ. Con dấu, giấy đăng ký HTX không còn. Sổ sách kế toán, hồ sơ, giấy tờ liên quan bị thất lạc, nên không có cơ sở để xác định nợ. Thành viên ban quản trị mỗi người một nơi, không có người tham gia hội đồng giải thể…

Để giải quyết vấn đề trên, Chủ tịch Liên minh HTX và doanh nghiệp thành phố Đào Quốc Khánh cho rằng, ngoài vai trò của Liên minh, rất cần sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm của chính quyền các cấp, ngành tại các địa phương. Các HTX yếu kém, không còn khả năng vực dậy, cần mạnh tay, kiên quyết giải thể. Với các vướng mắc về thủ tục hành chính trong quá trình giải thể cho các HTX, Liên minh đã và sẽ tiếp tục phối hợp với UBND các địa phương, cử cán bộ chuyên môn hướng dẫn cụ thể cho các HTX. Ở HTX nào không có kinh phí giải thể, Liên minh đề nghị chính quyền địa phương xem xét hỗ trợ một phần kinh phí để các HTX sớm tổ chức thực hiện. Riêng một số HTX gặp vướng mắc, khó khăn trong xử lý nợ công, nợ ngân hàng cũng như đối tác kinh doanh, Liên minh HTX sẽ phối hợp với các đơn vị có liên quan bàn bạc tìm cách tháo gỡ. Bên cạnh đó, các HTX trong diện giải thể cần phải nâng cao ý thức tự giác chấp hành quy định… của pháp luật…

Bài và ảnh: Ngọc Lan