Thuận lợi cho cả người dân, doanh nghiệp

Xe khách tập trung quá nhiều tại bến xe Niệm Nghĩa.

Theo đánh giá của Trung tâm tư vấn phát triển GTVT, hiện tại thành phố Hải Phòng có 1 bến xe (BX) cấp 1 là bến xe phía Bắc; có 3 bến cấp 2, 2 bến cấp 3 và 3 bến cấp 4. Theo tiêu chí xếp hạng bến xe, “đẳng cấp” nhất ở Hải Phòng là Bến xe phía Bắc (ngã ba Đông Sơn, huyện Thủy Nguyên). Đi vào hoạt động từ năm 2012, đến nay bến xe này chỉ có 35 chuyến/ngày. Tiếp đó là bến cấp 2 bao gồm 3 BX là: Thượng Lý, Niệm Nghĩa và Cầu Rào. Nếu BX Niệm Nghĩa và Cầu Rào có thời gian hoạt động trên 20 năm, BX Thượng Lý hoạt động được 2 năm. Khảo sát của Trung tâm tư vấn phát triển GTVT cho thấy, tuy mới hoạt động được 2 năm, nhưng số chuyến xe ở BX Thượng Lý bằng 30% bến xe Cầu Rào và 40% của bến xe Niệm Nghĩa.

Cũng theo đánh giá của Trung tâm tư vấn phát triển GTVT, Hải Phòng đang xảy ra tình trạng thừa BX, dẫn đến một số BX được đầu tư quy mô lớn nhưng lại rất ít tuyến. BX phía Bắc là bến xe đẹp và hiện đại nhất ở Hải Phòng, sau 5 năm đi vào hoạt động mới có 34 chuyến/ngày; BX Vĩnh Bảo nâng cấp hơn 10 năm nay, nhưng cũng chỉ có 35 chuyến/ngày, tương đương 16% công suất bến.

Theo Sở GTVT, hiện nay, các tuyến vận tải hành khách liên tỉnh tuyến cố định đang tập trung trên 3 hành lang vận tải: hành lang Hải Phòng-Hà Nội theo QL5 và đường ô tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng; hành lang Hải Phòng-Móng Cái trên QL10 và QL18; hành lang Hải Phòng-Ninh Bình trên QL10. Tuyến hấp dẫn nhất là tuyến Hải Phòng-Hà Nội và ngược lại thì bến nào cũng thích khai thác, dễ dẫn đến tình trạng mất cân đối, gây ùn tắc do có bến nhiều, có bến ít chuyến. Giữa năm 2016, ngành GTVT Hải Phòng đã tổ chức phân luồng lại tuyến xe khách cố định với mục tiêu: xe bến nọ không chạy qua bến kia, vì vậy đã hợp lý hơn trong quá trình khai thác tuyến. Tuy vậy do thói quen, người dân vẫn đến các BX quen thuộc như: Cầu Rào, Niệm Nghĩa, Lạc Long…Do đó, các bến xe khác sẽ vắng khách.

Phân luồng tuyến phù hợp

Theo Trung tâm Tư vấn phát triển giao thông vận tải, việc điều chuyển và tổ chức phân luồng tuyến vận tải hành khách cố định liên tỉnh phải căn cứ theo 3 tiêu chí, đó là công suất bến xe, vùng phục vụ, cự ly tiếp cận đến các trục giao thông của thành phố. Công suất bến là căn cứ để tính toán và đánh giá phân bổ theo nhu cầu vào bến (nếu còn khả năng tiếp nhận). Vùng phục vụ (khu dân cư…) sẽ là căn cứ để xác định khả năng thu hút, phát sinh nhu cầu và thiết lập tỷ lệ điều chuyển phù hợp giữa các bến xe. Chẳng hạn, bến xe cỡ lớn đương nhiên phải nhiều tuyến hơn các bến xe nhỏ.

Căn cứ theo các điều kiện trên, dự kiến giai đoạn từ nay đến năm 2020, 4 BX trong khu vực nội thành bao gồm: Niệm Nghĩa, Cầu Rào, Lạc Long và Thượng Lý sẽ có sự thay đổi căn bản, trong đó số lượng lớn chuyến xe được dồn vào BX Thượng Lý, bởi xe liên tỉnh xuất phát từ BX Thượng Lý sẽ không xảy ra tình trạng xe khách xuyên tâm, thuận lợi hơn cho các tuyến theo QL10, QL5 và QL18. Cùng đó, các BX xã hội hóa do các doanh nghiệp chủ động xây dựng sẽ lùi dần ra khỏi trung tâm thành phố như BX Vĩnh Niệm, Hải Thành, An Lão, Tiên Lãng, Cát Bà, Đồ Sơn. Theo phương án đề xuất, BX Đồ Sơn chạy theo hành trình Phạm Văn Đồng-đường ô tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng; BX Cầu Rào chạy nhiều lộ trình hơn với QL5, QL10 và đường cao tốc…Như vậy có thể thấy, các BX có các tuyến xe phù hợp theo lộ trình được quy hoạch trên cơ sở phục vụ một cách tốt nhất nhu cầu của người dân.

Phó giám đốc Sở GTVT Phạm Văn Huy cho biết, hiện Sở GTVT đang thông báo công khai phương án và lộ trình điều chuyển xe khách tuyến cố định. Phương án cũng đã được gửi đến từng doanh nghiệp lấy ý kiến, sao cho việc điều chuyển được tính toán công bằng và không có chuyện “đi đêm”. Theo lộ trình, tháng 8-2017 sẽ tổ chức sắp xếp, điều chuyển tuyến vận tải hành khách cố định trên cơ sở các tuyến đối lưu từ các tỉnh, thành phố khác đến với Hải Phòng.

Bài và ảnh: Mai Lâm