Đề cao luật lệ quốc tế trong giải quyết các thách thức an ninh khu vực

Tối 2-6, Hội nghị cấp cao An ninh châu Á hay còn được biết đến với tên Đối thoại Shangri-La thường niên lần thứ 16 khai mạc tại Xin-ga-po. Thủ tướng Ô-xtrây-li-a Man-côm Tơn-bun có bài phát biểu khai mạc dẫn đề tại diễn đàn an ninh quan trọng nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương này.

Các nước ủng hộ tự do hàng hải và cùng hợp tác khai thác tài nguyên biển. Nguồn Báo Biên phòng

Trong bài phát biểu trước nhiều lãnh đạo quốc phòng, chuyên gia về an ninh quốc tế từ khoảng 40 quốc gia, trong đó có Việt Nam, Thủ tướng Tơn-bun cho biết khu vực đang quan ngại việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng như Hiệp định Pa-ri về chống biến đổi khí hậu sẽ dẫn đến việc Oa-sinh-tơn rút khỏi vai trò lãnh đạo toàn cầu. Bày tỏ thất vọng trước những quyết định của Chính phủ Mỹ, song Thủ tướng Ô-xtrây-li-a cũng kêu gọi cộng đồng thế giới không nên vội vàng tự suy diễn các sự kiện đang diễn ra. Thủ tướng cũng kêu gọi Trung Quốc nắm lấy vai trò lãnh đạo trách nhiệm hơn. Theo ông, Bắc Kinh có thể đóng vai trò then chốt trong việc kiềm chế chương trình hạt nhân và tên lửa của Triều Tiên.

*Sáng 3-6, trong khuôn khổ Đối thoại Shangri-La 16 đang diễn ra tại Xin-ga-po, các Bộ trưởng quốc phòng Mỹ, Nhật Bản và Ô-xtrây-li-a đã có các bài phát biểu về quan điểm đối với an ninh khu vực.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Giêm Ma-tít nhấn mạnh Mỹ cam kết tôn trọng và duy trì trật tự quốc tế dựa trên quy tắc và luật lệ quốc tế, bảo đảm lợi ích bình đẳng của tất cả các nước, kể cả các nước nhỏ. Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, bà Tô-mô-mi I-na-đa cho rằng luật pháp quốc tế có thể thay đổi dựa trên tình hình thực tế, nhưng không thể phá bỏ hiện thực và việc làm xáo trộn trật tự quốc tế là một quyết định "thiếu sáng suốt". Bà Inanda bày tỏ mong muốn tạo dựng mối quan hệ đồng minh sâu rộng hơn với Mỹ nhằm đóng vai trò tích cực hơn đối với an ninh khu vực.

Liên quan tới vấn đề biển Đông, ông Ma-tít nêu rõ Oa-sinh-tơn không chấp nhận hành động quân sự hóa và triển khai vũ khí của Trung Quốc tại các thực thể chiếm đóng phi pháp tại biển Đông. Mỹ cũng tuyên bố bảo vệ tự do hàng hải, hàng không tại biển Đông và cho rằng mọi hành động thay đổi nguyên trạng tại biển Đông là đi ngược lại luật pháp quốc tế. Trong khi đó, bà I-na-đa cho rằng phán quyết của Tòa trọng tài thường trực đối với vụ kiện của Phi-líp-pin phải có giá trị pháp lý và tính ràng buộc đối với các bên liên quan.

Về vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, các quan chức quốc phòng của Mỹ, Nhật Bản và Ô-xtrây-li-a cho rằng chương trình tên lửa và hạt nhân của Triều Tiên đã gia tăng cả về cấp độ và quy mô, tạo ra mối đe dọa đối với các nước trong khu vực. Trung Quốc cần hành động mạnh mẽ hơn nữa để gây sức ép buộc Triều Tiên chấm dứt các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của nước này, tuân thủ nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc về tăng cường trừng phạt đối với Bình Nhưỡng.

Nhìn nhận về vai trò của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), các nước đều nhất trí cho rằng ASEAN có tầm quan trọng trong cấu trúc an ninh khu vực cũng như trong việc bảo vệ pháp trị, đồng thời cam kết hợp tác chặt chẽ với các nước ASEAN trong việc xây dựng cấu trúc an ninh khu vực mạnh mẽ và toàn diện, trong đó ASEAN là trung tâm.

Đề cập đến thách thức an ninh từ tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng tại Đông Nam Á, đặc biệt là sau vụ tấn công khủng bố vừa qua tại In-đô-nê-xi-a và sự gia tăng hoạt động của nhóm khủng bố Maute thân IS tại Phi-líp-pin, các nước cho rằng để giải quyết mối đe dọa này, khu vực cần hợp tác để ngăn chặn ảnh hưởng của IS tại Đông Nam Á. Mỹ cho biết sẽ tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo liên minh chống IS tại Trung Đông, Phi-líp-pin cũng như phối hợp với Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a để chia sẻ thông tin về khủng bố.

*Bộ trưởng Quốc phòng Ma-lai-xi-a H.Hát-xê-in ngày 3-6 cho biết Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a và Phi-líp-pin sẽ tiến hành tuần tra chung ở vùng biển ngoài khơi đảo Min-đa-nao của Phi-líp-pin vào cuối tháng 6 này nhằm đối phó với mối đe dọa của các phần tử khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Ông H.Hát-xê-in đưa ra thông báo trên tại Diễn đàn Shangri-La 16 đang diễn ra tại Xin-ga-po. Theo ông Hát-xê-in, cuộc tuần tra chung trên biển sẽ bắt đầu vào ngày 19-6 trong vùng biển giáp ranh giữa ba nước, trong khi hoạt động tuần tra trên không sẽ diễn ra vào ngày 20-6.

(Theo TTXVN)