Đừng để quá muộn!
Thận trọng trao chị Nga, người hàng xóm, chiếc đĩa cổ men ngọc, hoa văn tinh xảo, bà Nguyên chia sẻ:
-Đây là chiếc đĩa cổ hơn 200 tuổi rồi đấy! Cô xem, hoa văn thật đẹp, nước men vẫn sáng trong sau hơn hai thế kỷ thăng trầm!
Chị Nga xuýt xoa:
-Bác sở hữu chiếc đĩa quý quá! Chắc là đồ gia bảo ạ?
-Tôi tình cờ tìm được chiếc đĩa cổ này ở ngoài vườn của một gia đình ở huyện Tiên Lãng đấy… Ngày đó, nhiều người chưa ý thức được sự quý giá của những món đồ cổ nên không ít bát, đĩa, bình, tượng, phù điêu, tranh, sách và nhiều vật dụng khác bị bỏ xó trong góc bếp hoặc lay lắt ở ngoài bờ ao, hàng rào…Vốn mê đồ cổ, được một người bà con hướng dẫn, tôi đi khắp các làng quê lùng tìm và mua lại những thứ bà con “bỏ đi”! Sau hơn 30 năm sưu tầm, tôi có rất nhiều bát, đĩa, lục bình cổ…
Sau một hồi thuyết minh về những món đồ cổ sưu tầm được, chợt bà Nguyên chùng giọng:
-Tiếc là dòng cổ vật này ngày càng khó tìm vì rất nhiều thứ quý hiếm lặng lẽ rời khỏi nước ta theo nhiều con đường khác nhau…
Chị Nga thở dài:
-Tình trạng này có từ lâu rồi bác ạ. Đáng buồn là cơ quan chức năng chưa quan tâm đúng mức việc bảo vệ, giữ gìn cổ vật. Cháu đọc báo thấy không ít di vật quý hiếm có niên đại vài trăm năm từ thời vua chúa ngày xưa bị buôn bán ra nước ngoài.
- Đáng buồn thật, toàn bộ ký họa của họa sĩ Tô Ngọc Vân, danh họa gắn liền với lịch sử mỹ thuật cách mạng Việt Nam, đồng hồ Rolex của vua Bảo Đại, trống đống và nhiều đồ men sứ, tượng đài, tượng phật cổ, phù điêu và nhiều dạng thức cổ khác có tuổi hàng nghìn năm, sản xuất từ đời Lý, Trần, bị tuồn lậu ra nước ngoài khiến những người quan tâm đến giá trị cổ vật Việt xót xa…
-Cháu đi du lịch ở một số nước khu vực Đông Nam Á, nơi có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam về văn hóa, cháu thấy, họ đều có ý thức giữ gìn và bảo vệ cổ vật nước họ. Đơn cử như Mi-an-ma, trong cuốn hướng dẫn các du khách, cơ quan quản lý văn hóa nước này khuyến cáo khách du lịch không nên mua các cổ vật, tượng Phật cũ vì chúng không được phép vận chuyển ra khỏi đất nước. Cháu nghĩ, các cơ quan quản lý văn hóa cần chú trọng hơn công tác bảo vệ di sản văn hóa, bởi nguồn di sản, cổ vật là có hạn, đừng để đến lúc nào đó, giật mình nhìn lại thì đã quá muộn!…
Dương Thanh