Chất vấn và trả lời chất vấn nhiều vấn đề về nông nghiệp, văn hóa, du lịch

Phát biểu khai mạc,Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngânnêu rõ, Quốc hội sẽ dành 3 ngày để tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. So với các kỳ họp trước đây, Quốc hội dành thêm nửa ngày để đáp ứng nguyện vọng của cử tri và nhân dân cả nước đối với nội dung này.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, tính đến hết ngày 12-6, có 86 phiếu chất vấn với 98 câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội gửi đến Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ, Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao. Thông qua phiếu xin ý kiến, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nhận được 145 vấn đề chất vấn của 42 Đoàn đại biểu Quốc hội được tổng hợp từ ý kiến của đại biểu Quốc hội. Cùng với đó, theo Báo cáo của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Quốc hội nhận được 3.288 ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân cả nước gửi đến kỳ họp thứ 3. Đây là những cơ sở quan trọng để Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội lựa chọn những vấn đề cần đưa ra để đại biểu Quốc hội tiến hành chất vấn.

Tại kỳ họp này, Quốc hội quyết định tiến hành chất vấn đối với 4 nhóm nội dung liên quan đến những vấn đề bức xúc của xã hội được nhân dân và cử tri cả nước quan tâm gồm: tái cơ cấu ngành nông nghiệp hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa, bền vững, phát triển nguồn lợi thủy sản; quản lý hoạt động văn hóa, vấn đề đạo đức xã hội, chất lượng du lịch; vấn đề khám bệnh, chữa bệnh, giá thuốc chữa bệnh, y tế cơ sở; huy động, quản lý và sử dụng nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế- xã hội.

Để hoạt động chất vấn đạt được kết quả, hiệu quả như mong muốn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các vị đại biểu Quốc hội nêu câu hỏi ngắn, gọn, rõ ý, nằm trong phạm vi nội dung của các nhóm vấn đề đã chọn. Để tăng cường tính đối thoại, xây dựng giữa người chất vấn và người trả lời chất vấn, phiên chất vấn sẽ tiếp tục sử dụng quyền tranh luận để giúp cho đại biểu thực hiện việc tranh luận.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Chính phủ trả lời thẳng thắn, không né tránh và đặc biệt phải xác định rõ trách nhiệm, hướng khắc phục, giải pháp thời gian tới nhằm tạo cơ sở để Quốc hội theo dõi, giám sát việc thực hiện lời hứa của các bộ trưởng, các thành viên Chính phủ trước Quốc hội và trước nhân dân, cử tri cả nước.

3119 kiến nghị của cử tri được trả lời

Trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, nêu rõ: đối với công tác điều hành của Chính phủ, đã có 3.119/3.320 kiến nghị (chiếm 94%) với nội dung tập trung chủ yếu vào 9 nhóm vấn đề. Mặc dù nhận được số lượng kiến nghị cử tri rất lớn, nhưng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ trưởng, trưởng ngành đã rất tích cực chỉ đạo giải quyết, thể hiện sự nghiêm túc, cầu thị lắng nghe. Kết quả là ngay trong khoảng thời gian 6 tháng giữa hai kỳ họp, toàn bộ 3.119 kiến nghị được trả lời, 94 văn bản quy phạm pháp luật được ban hành; hàng nghìn cuộc thanh tra chuyên ngành được tổ chức, qua đó phát hiện, xử lý nhiều vi phạm theo yêu cầu, kiến nghị của cử tri, kịp thời tháo gỡ nhiều vướng mắc, khó khăn, trong sản xuất và đời sống người dân.

Tuy nhiên, các bộ, ngành còn quá chú trọng tới việc trả lời các kiến nghị mà chưa quan tâm thỏa đáng tới việc giải quyết, hoặc xây dựng lộ trình giải quyết dứt điểm kiến nghị, dẫn đến thực trạng số lượng kiến nghị được trả lời rất lớn, nhưng chất lượng của việc giải quyết kiến nghị còn chưa cao, số kiến nghị được trả lời chỉ bằng việc cung cấp thông tin còn nhiều (68%), cá biệt có văn bản nội dung trả lời còn chưa rõ, chưa đúng, chưa đầy đủ với câu hỏi cử tri nêu. Bên cạnh đó, có nhiều kiến nghị đã được tiếp thu, bố trí nguồn lực để giải quyết đáp ứng mong đợi của cử tri, nhưng quá trình tổ chức triển khai còn nhiều bất cập khiến cử tri băn khoăn.

Nhằm nâng cao chất lượng kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề xuất các nhóm giải pháp liên quan tới trách nhiệm của Quốc hội, các bộ, ngành, đồng thời kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, các bộ trưởng, trưởng ngành quan tâm chỉ đạo giải quyết dứt điểm những kiến nghị còn tồn đọng trước kỳ họp thứ 5 (tháng 5-2018). Trong đó, đặc biệt quan tâm giải quyết 5 nhóm vấn đề: Biện pháp khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản, trước mắt có giải pháp nhanh, mạnh ngăn chặn hiện tượng khai thác cát trái phép đang gây bức xúc trong nhân dân; vấn đề thương hiệu nông sản, thực phẩm, thu hút đầu tư cho nông nghiệp; giải pháp hỗ trợ nông dân trong sản xuất, đặc biệt là tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi, rau quả sạch ngay tại thị trường nội địa; tăng cường chất lượng thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, đặc biệt thanh tra trách nhiệm người đứng đầu tại các dự án thua lỗ mà dư luận đặc biệt quan tâm thời gian qua; nâng cao chất lượng tiếp công dân, đối thoại với công dân, gắn tiếp công dân với việc giải quyết để kịp thời xử lý những bức xúc, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, không làm phát sinh điểm nóng về khiếu kiện; có biện pháp khắc phục ngay tình trạng nhà xây tại dự án vùng ngập lũ khu vực đồng bằng sông Cửu Long để hoang phí, không có người ở do thiếu hạ tầng kỹ thuật.

Rà soát lại quy hoạch các sản phẩm nông nghiệp

Đại biểu Nguyễn Văn Sơn (Hà Tĩnh) đặt câu hỏi: Theo Quy hoạch số 24 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tổng đàn lợn đến năm 2015 là 32,5 triệu con, đến năm 2020 là 34,4 triệu con. Nhưng theo số liệu thống kê hàng năm, đến năm 2015 tổng đàn lợn mới đạt 27,75 triệu con; đến tháng 10-2016 mới đạt 29 triệu con, thấp hơn nhiều so với quy hoạch mà thị trường đã dư thừa hàng triệu con, giá lao dốc không phanh. Người chăn nuôi lúng túng trong các giải pháp giải cứu. Đề nghị Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp-Phát triển nông thôn (NN-PTNT) cho biết nguyên nhân và giải pháp của Bộ trong vấn đề này.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, tổ chức thị trường và khâu chế biến đang là khâu yếu nhất. Việc dư thừa thịt lợn vừa qua, theo Bộ trưởng do sức sản xuất tăng trưởng quá nhanh trong thời gian quá ngắn; cơ cấu rổ thực phẩm của Việt Nam đã thay đổi, “trước đây bữa cơm bữa cỗ 70% là thịt lợn, giờ người dân có nhiều lựa chọn hơn, dẫn đến cung lớn hơn cầu”.

Bộ trưởng cũng thừa nhận khâu tổ chức sản xuất chưa tốt, cả nước có 3 triệu hộ chăn nuôi, quy mô nhỏ như vậy thì giá thành cao, khó kiểm soát dịch bệnh. Khâu tổ chức thị trường được đánh giá yếu nhất. Hiện Việt Nam mới xuất khẩu lợn sữa sang 3 nước, còn lại chủ yếu xuất qua Trung Quốc. Những thị trường khác chưa khai thác được, dẫn đến hệ lụy khi Trung Quốc không nhập, giá thịt lợn lao dốc.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương) tranh luận, cho rằng trả lời của bộ trưởng về căn cứ lập quy hoạch phát triển đàn lợn chưa thuyết phục. Vẫn vắng bóng vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Lập quy hoạch thời điểm đó phù hợp nhưng cơ chế thị trường thay đổi thì vai trò của Nhà nước trong bối cảnh đó như thế nào để có giải pháp thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm?

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhận trách nhiệm để xảy ra tình trạng dư thừa thịt lợn vừa qua và cam kết: thời gian tới, không chỉ với sản phẩm thịt lợn, mà nhiều sản phẩm khác sẽ được rà soát lại quy hoạch, chỉ rõ hơn sự phối hợp giữa Trung ương với địa phương, giữa các ngành kinh tế để làm tốt hơn, từng bước phát triển sản xuất nông sản.

Tham gia giải trình, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, khâu quan trọng nhất trong sản xuất nông nghiệp là phải căn cứ vào nhu cầu và tín hiệu của thị trường, kể cả trong và ngoài nước, để xây dựng các quy hoạch và tổ chức các quy hoạch đó cho tốt. Theo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, chúng ta còn tiềm năng lớn để sản xuất rất nhiều sản phẩm, trong đó có thịt lợn. Nhưng hàng rào kỹ thuật là vấn đề cơ bản trong xuất khẩu lại chưa bảo đảm theo quy chuẩn của các nước nhập khẩu, cụ thể như Trung Quốc.Do đó, công tác quy hoạch phải tính toán lại và tổ chức sản xuất phải bảo đảm chất lượng, giá thành đủ sức cạnh tranh.

Tăng cường quản lý phân bón

Trước sự quan tâm của đại biểu Quốc hội về quản lý phân bón, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết đang làm việc với Bộ Công Thương để chuyển toàn bộ chức năng quản lý phân bón sang Bộ NN - PTNT. Đồng thời đẩy nhanh việc sửa đổi nghị định về quản lý phân bón; xây dựng nghị định xử lý vi phạm trong sản xuất, kinh doanh phân bón; quản lý phân bón, thuốc…, ưu tiên phát triển nông sản hữu cơ…

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) đặt câu hỏi: Bao giờ Bộ NN – PTNT chuẩn hóa được các loại phân bón? Hiện nước ta có 7.000 loại phân bón, trong khi Thái Lan chỉ có 100 loại? Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, trong Nghị định quản lý phân bón Bộ đang soạn thảo sẽ thể hiện vấn đề chuẩn hóa các loại phân bón để kiểm soát được chất lượng phân bón.

Vụ tàu cá kém chất lượng: Đình chỉ 2 doanh nghiệp, đề nghị Công an vào cuộc

Trả lời câu hỏi của các đại biểu về việc vừa phát hiện một số tàu đóng theo cơ chế Nghị định 67 của Chính phủ bị hư hỏng ở Bình Định và Phú Yên, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết: Phú Yên có 2 chiếc hỏng nhẹ, tỉnh đã chỉ đạo khắc phục. Bình Định có 17 chiếc hỏng. Số tàu này do 2 doanh nghiệp Nam Triệu và Đại Nguyên Dương đóng, bị hỏng máy hoặc một số bộ phận trên tàu. Bộ đã ra văn bản yêu cầu 27 tỉnh, thành phố ven biển rà soát toàn bộ và cử Tổng cục Thủy sản làm việc với các tỉnh để làm rõ trách nhiệm từng bên. Bộ cùng địa phương đình chỉ 2 doanh nghiệp nhận hợp đồng đóng mới; yêu cầu thay máy mới, thay vật liệu thép đúng chủng loại cho các tàu bị hỏng; với tàu còn nằm bờ chưa sửa được, công ty phải có trách nhiệm với ngư dân. Đồng thời, các địa phương đã thành lập đơn vị thẩm định độc lập 19 tàu hỏng tìm nguyên nhân và đề nghị công an vào cuộc làm rõ.

Trả lời chất vấn của đại biểu Đặng Hoài Tân (Bình Định) về giải pháp chấm dứt tình trạng tàu cá kém chất lượng và hiện đại hóa tàu cá, Bộ trưởngcho biết, thực hiện chủ trương đóng tàu theo Nghị định 67, các bộ đã phối hợp triển khai hướng dẫn. Đến nay đã có 235 cơ sở đóng tàu đủ chất lượng. Hiện đóng được 666 tàu, hầu hết có công suất lớn trên 800 mã lực. Các chuyến ra khơi nhìn chung đều phát huy tác dụng cả về kinh tế và an toàn.

Có giải pháp tổng thể nâng cao tính cạnh tranh của nông sản

Thay mặt Chính phủ tham gia giải trình, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho rằng, với thực trạng như hiện nay, rất cần giải pháp tổng thể để nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp, tập trung vào 9 nhóm vấn đề.

Đó là hình thành hệ thống giải pháp đồng bộ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, nông dân tiếp cận bình đẳng, minh bạch các nguồn lực đất đai, nguồn vốn, KH - CN... để sản xuất hàng hóa; tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực hình thành các vùng chuyên canh lớn; rà soát, điều chỉnh chiến lược, quy hoạch, kế hoạch của các các vùng, ngành, thậm chí của sản phẩm, nhằm phát huy lợi thế của địa phương, của vùng; tổ chức lại sản xuất, phát triển các hình thức sản xuất phù hợp, theo hướng hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị; mở rộng và đẩy mạnh liên kết giữa nhà nông, nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà băng;đẩy mạnh phát triển công nghiệp, ngành nghề tiểu công nghiệp, dịch vụ ở nông thôn;đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp, nhất là công nghệ sinh học; tổ chức lại thương mại, sản xuất nông sản trong nước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo và trang bị kiến thức, để nông dân có đủ kiến thức nắm bắt thị trường, tạo ra sản phẩm năng suất, chất lượng, hiệu quả và thương hiệu trên thị trường…

Bộ trưởng thẳng thắn, dám chịu trách nhiệm

Kết luận phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho rằng, nông nghiệp và phát triển nông thôn là lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế của nước ta, đã được Quốc hội nhiều lần giám sát, chất vấn với mong muốn tạo ra các giải pháp đột phá. Tại phiên chất vấn, có 43 đại biểu đặt câu hỏi, có 11 đại biểu tranh luận lại, có 22 đại biểu đăng ký nhưng chưa được mời. Lần đầu trả lời chất vấn, mặc dù thời gian nhận nhiệm vụ mới 11 tháng, nhưng Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nắm chắc tình hình, nắm rõ thực trạng, trả lời thẳng thắn, ngắn gọn những vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm. Không khí chung tại hội trường có nhiều đại biểu hài lòng, tuy nhiên có 12 đại biểu tranh luận, cho thấy một số vấn đề giải đáp chưa thỏa đáng, một số nội dung chưa rõ giải pháp, hướng khắc phục của Bộ.

Chủ tịch Quốc hội nhận xét, phiên chất vấn sôi nổi thẳng thắn, tranh luận mang tính xây dựng, đạt yêu cầu. Qua đó cho thấy nông nghiệp có nhiều chuyển biến, cơ cấu có sự chuyển dịch tích cực, một số mặt hàng có giá trị cao, có thương hiệu trên thị trường trong nước và nước ngoài. Tuy nhiên còn có nhiều vướng mắc, hạn chế, đề nghị Bộ trưởng tiếp tục thực hiện đầy đủ kịp thời các nghị quyết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tập trung các giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường nghiên cứu chuyển giao ứng dụng khoa học công nghệ; triển khai thực hiện bộ tiêu chí đánh giá lại nền nông nghiệp, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nghiên cứu phát triển giống bản địa, bảo đảm môi trường nước, môi trường đất cho sản xuất nông nghiệp, phát triển thị trường trong nước và ngoài nước; làm tốt công tác quản lý vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp…

Còn yếu kém trong công tác quản lý văn hóa, du lịch

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Nguyễn Ngọc Thiện là thành viên Chính phủ thứ hai trả lời chất vấn về các vấn đề quản lý, cấp phép các hoạt động văn hóa, nghệ thuật; khai thác, sử dụng các công trình văn hóa, thể thao; tổ chức lễ hội; giải pháp ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức xã hội và văn hóa ứng xử; xây dựng nếp sống văn hóa và bảo tồn, phát triển văn hóa xã hội; công tác quản lý và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quy hoạch ngành du lịch.

Các đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình); Cao Thị Xuân (Thanh Hóa); Nguyễn Thị Phúc (Bình Thuận); Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng); Huỳnh Cao Nhất (Bình Định); Phạm Tất Thắng (Vĩnh Long); Âu Thị Mai (Tuyên Quang)... chất vấn về nội dung: giải pháp ngăn chặn hướng dẫn viên du lịch chui; tôn tạo, bảo tồn di tích lịch sử; giải pháp để đổi mới tư duy, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý du lịch; quy hoạch tổng thể phát triển du lịch duyên hải Nam Trung Bộ; giải pháp căn cơ để chấn chỉnh các hành vi phản cảm trong các lễ hội; vấn đề quy hoạch khu du lịch Sơn Trà (căn cứ để xác định 1600 phòng); liên kết phát triển du lịch vùng; giải pháp khắc phục bất cập trong quản lý (cấp phép) hoạt động nghệ thuật biểu diễn; trách nhiệm của Bộ và giải pháp căn cơ để ngăn chặn tình trạng xuống cấp đạo đức và văn hóa ứng xử; giải pháp bảo tồn phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số; ...

Theo Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện, có tình trạng hướng dẫn viên du lịch chui xảy ra ở các thành phố như Khánh Hòa, Đà Nẵng, Quảng Ninh nhất là vào mùa cao điểm du lịch, khách du lịch nước ngoài tăng đột biến; một số thị trường khách du lịch sử dụng ngôn ngữ ít phổ biến, nên mặc dù số lượng hướng dẫn viên đủ nhưng lại mất cân đối về ngôn ngữ. Để xử lý, Bộ chỉ đạo quản lý cấp thẻ hướng dẫn viên, thông báo công khai, ban hành các văn bản quản lý, tập trung đào tạo cấp thẻ hướng dẫn viên, tăng cường sử dụng hướng dẫn viên từ nơi khác tới làm việc. Bộ trưởng cũng cho biết, trong Luật Du lịch sửa đổi đã đưa vào tiêu chuẩn hướng dẫn viên, mong Quốc hội sớm thông qua để có cơ sở pháp lý ngăn chặn tình trạng này.

Về di tích, theo Bộ trưởng, cả nước có hơn 40.000 di tích được kiểm kê, 3300 được xếp hạng cấp quốc gia, gần 1000 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, hầu hết bằng gỗ nên xuống cấp. Trong những năm 2011- 2015, do có chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa, trong đó có chương trình trùng tu bảo vệ di tích, giúp công tác bảo vệ di tích đạt một số kết quả tốt. Tuy nhiên từ 2016- 2017 không còn chương trình này, chỉ còn chương trình mục tiêu phát triển văn hóa nên không còn nguồn vốn tập trung đầu tư phát triển đồng bộ, chỉ giao cho địa phương gặp khó khăn về nguồn lực đầu tư, ưu tiên các di sản đặc biệt… Hướng tới là đẩy mạnh xã hội hóa, huy động doanh nghiệp thực hiện, gắn bảo tồn tôn tạo với khai thác.

Những sự việc xảy ra vừa qua liên quan tới thu hồi 5 bài hát, sau cho lưu hành lại, tới việc cập nhật 324 bài hát lên website danh sách bài hát được phổ biến rộng rãi là sai sót không đáng có. Lỗi nghiệp vụ rất sơ đẳng trong quản lý Nhà nước. Sự việc liên quan tới Tổng cục Du lịch cũng rất đáng tiếc. Bộ trưởng thẳng thắn nhận trách nhiệm và cho rằng có nguyên nhân do năng lực cán bộ. Bộ đã kiểm điểm trách nhiệm, tìm nguyên nhân, đề ra các giải pháp, trong đó có giải pháp đào tạo nâng cao năng lực, chuyên môn, thực hiện luân chuyển cán bộ…

Trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về quy hoạch bán đảo Sơn Trà, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định: “Quy hoạch du lịch Sơn Trà được lập đúng trình tự và quy định pháp luật liên quan”. Theo Bộ trưởng, khu vực này có hơn 4.000 ha, quy hoạch du lịch điều chỉnh 1.056 ha, vì với quy hoạch ở tầm quốc gia thì không thể ít hơn 1.000 ha. Trước khi Chính phủ ban hành quy hoạch, thành phố Đà Nẵng đã cấp phép cho 11 dự án du lịch ở Sơn Trà với hơn 5.000 phòng, nhưng quy hoạch rút xuống chỉ còn 1.600 phòng. Sau đó, có ý kiến đề xuất tiếp tục đưa quy mô phòng lưu trú trên Sơn Trà xuống thấp hơn nữa. Bộ trưởng cũng khẳng định tinh thần lắng nghe ý kiến về quy hoạch du lịch Sơn Trà một cách cầu thị. Quan điểm của Bộ về phát triển du lịch Sơn Trà là bền vững, có trách nhiệm, bảo vệ các giá trị đa dạng sinh học nổi bật, gắn phát triển với bảo tồn nhưng ưu tiên bảo tồn.

Hồng Thanh