Không có rượu nào an toàn với "ma men"

Ông Vũ Văn Viên (xã Minh Tân, huyện Kiến Thuỵ), người có thâm niên trong nghề nấu rượu hơn 20 năm, khẳng định, với mức giá dưới 20.000 đồng/lít, không thể có rượu “xịn”. Để nấu được nồi rượu theo cách truyền thống mất rất nhiều công sức và thời gian. Tính ra, để nấu 1 mẻ rượu, cần thời gian không dưới 10 ngày đối với mùa hè và 14 ngày đối với mùa đông. Theo cách này, 10 kg gạo nấu được trên dưới 10 lít rượu. Theo đó, mỗi lít rượu ngon (rượu nếp) phải có giá ít nhất 35.000 đồng/lít, còn rượu gạo tẻ từ 25.000 đồng/lít.

Để bảo đảm sức khỏe, các chuyên gia y tế khuyến cáo, ngoài chọn loại rượu “xịn”, loại có tem mác chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, người tiêu dùng không nên uống quá nhiều và thường xuyên. Ảnh: Minh Tú

Còn loại rượu giá rẻ, thậm chí rẻ hơn cả nước lavie, người nấu có rất nhiều “mẹo” để giảm giá thành. Đơn giản nhất là mua cồn công nghiệp (methanol) pha trực tiếp với nước thành rượu (còn gọi là rượu vừa đi vừa nấu). “Tử tế” hơn, chọn mua gạo giá rẻ (7.000-8.000 đồng/kg gạo tẻ và 12.000-14.000 đồng/kg gạo nếp). Để giảm thời gian ngâm ủ, dùng men bột hoặc men nước của Trung Quốc. Nấu rượu bằng loại men này, chỉ cần 2-3 ngày ngâm ủ, thậm chí không cần nấu gạo thành cơm, có thể nấu rượu. Do quy trình, nguyên liệu (gạo và men) không “chuẩn” nên hàm lượng methanol, aldehyde và một số độc chất khác cao vượt ngưỡng cho phép. Nếu uống loại rượu này, rất dễ bị ngộ độc. Bên cạnh đó, thói quen đựng rượu trong thùng, chai bằng nhựa cũng rất nguy hiểm bởi rượu đóng vai dung môi hoà tan một số chất gây hại cho sức khoẻ con người. Còn việc đựng trong chum, vại sành cũng không tuyệt đối an toàn như nhiều người nghĩ bởi rượu có nguy cơ bị nhiễm độc chì.

Rượu “xịn” uống nhiều cũng nguy hiểm

Để có rượu “xịn”, nhiều “đệ tử Lưu Linh” tìm đến cơ sở thân quen đặt hàng để dùng dần như trường hợp anh T. (phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh). Từ khi được đề bạt vào vị trí phó phòng thuộc sở, anh T. đối mặt với lịch tiếp khách và mời khách dày đặc. Mỗi tuần, nhiều lắm anh ăn cơm tối với vợ con 2-3 buổi, còn lại dành thời gian “chiến đấu” với chiến hữu, cấp dưới, cấp trên, đối tác… tại bàn nhậu đến tận 22-23 giờ và lúc nào trở về nhà cũng trong trạng thái ngất ngư hơi men. Vì tần suất nhậu dày đặc, được “bạn nhậu” mách nước, anh T. mua liền 5 hũ sành, mỗi hũ dung tích hơn 100 lít, rồi tìm về quê vợ ở xã Minh Tân (huyện Kiến Thuỵ) đặt rượu nấu “xịn”. Rượu này được anh đổ vào hũ ngâm ít nhất 6 tháng. “Bí kíp” này tỏ ra hiệu quả cao khi tỉnh dậy sau mỗi trận say tới bến, anh T. ít thấy hiện tượng đau đầu, khát nước. Từ ngày có rượu “xịn”, anh càng uống nhiều hơn. Chưa đầy 1 năm sau, dù không có giọt rượu nào trong người, anh T. thường xuyên lâm vào trạng thái lúc nhớ, lúc quên, người mệt mỏi. Đến khi tới bệnh viện khám, được bác sĩ tư vấn, anh “ngã ngửa” khi biết mình bị ngộ độc mãn tính do rượu gây ra.

Trên thực tế, trong bất kỳ loại rượu thực phẩm nào (bao gồm rượu nấu thủ công, rượu do các nhà máy sản xuất, rượu nhập khẩu…) đều chứa ethanol làm suy yếu hệ thần kinh trung ương. Uống nhiều, thường xuyên sẽ dẫn tới nghiện và gây ra nhiều tác hại cho sức khoẻ. Tuỳ thuộc vào số lượng và tần suất mà người uống có thể bị ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính. Ngộ độc cấp tính có biểu hiện dưới trạng thái say rượu (nói nhiều, không làm chủ được vận động, hành vi…). Uống rượu thường xuyên trong một thời gian dài sẽ dẫn tới ngộ độc mãn tính. Người bị ngộ độc có thể bị sút cân, chán ăn, xơ gan, thoái hoá gan, mất trí nhớ, rối loạn tâm thần…

Rượu methanol-“sứ giả thần chết”

Dù nguy hiểm cho sức khoẻ nhưng rượu thực phẩm không là gì so với rượu methanol. Methanol vốn là loại cồn công nghiệp được bán phổ biến trên thị trường với giá từ 12.000 đồng đến 20.000 đồng/lít. Vì lợi nhuận “khủng”, một số đối tượng pha trực tiếp cồn methanol với nước thành rượu (1 lít cồn được 3 lít rượu) hoặc pha rượu methanol (còn gọi rượu vừa đi vừa nấu) với rượu nấu. Nếu uống phải rượu methanol, rất dễ bị ngộ độc dẫn tới tử vong. Giữa tháng 2-2017, 8 người ở tỉnh Lai Châu bị tử vong do uống phải loại rượu này. Còn tại Hải Phòng, giữa tháng 3-2017, 1 người đàn ông ở huyện An Dương nhập viện trong tình trạng mắt bị giãn đồng tử, có biểu hiện ngừng tim do ngộ độc rượu methanol. May mắn là người bệnh được các bác sĩ Khoa Hồi sức tích cực nội và chống độc (Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp) cứu khỏi lưỡi hái của tử thần trong gang tấc.

Trên thực tế, không phải ai cũng có điều kiện mua tích trữ rượu “xịn” để dùng dần. Vì thế, trước thực trạng rượu nấu, rượu nấu pha rượu methanol và rượu methanol được bán tràn lan trên thị trường và trong các quán ăn, nhà hàng, người dùng cần biết cách phân biệt đâu là rượu nấu, đâu là rượu methanol. Theo anh Phí Quang Đoan, chủ nhà hàng Linh Linh Quán (phố Văn Cao, quận Hải An), cách đơn giản nhất là đổ một ít lên lòng bàn tay rồi chà xát mạnh. Nếu là rượu methanol sẽ bốc hơi rất nhanh và không còn mùi rượu đặc trưng. Ngoài ra, có thể phân biệt bằng cách lật ngược chai rượu. Nếu rượu “xịn” bọt khí nhỏ và nổi lên từ từ, còn rượu methanol thì bọt khí to và nổi lên rất nhanh. Phân biệt bằng cách cho rượu vào ngăn đá tủ lạnh cũng rất hiệu quả. Rượu methanol sẽ đông cứng lại thành đá, còn rượu nấu thì không…

Tuy nhiên, để bảo đảm sức khoẻ, các chuyên gia y tế khuyến cáo, dù loại rượu “xịn”, loại có tem mác chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, người dùng cũng không nên uống quá nhiều và thường xuyên (không quá 250 ml bia nồng độ cồn 5% và 30 ml rượu nồng độ cồn 40%/ngày).

Công Tráng