Sẽ buộc tham gia chuỗi thực phẩm an toàn

Chuẩn bị bữa ăn phục vụ công nhân tại bếp ăn Công ty Nomura Fotraco. Ảnh Đỗ Hiền

Theo Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP Hải Phòng Nguyễn Văn Toản, giữa tháng 4-2017, trong đợt kiểm tra theo kế hoạch của Tháng VSATTP, dù đã được thông báo kế hoạch trước, nhưng đoàn kiểm tra liên ngành thành phố vẫn không thể vào kiểm tra bếp ăn tập thể trong KCN Tràng Duệ (huyện An Dương). Chỉ khi xảy ra việc 37 công nhân của công ty LG Display (thuộc KCN Tràng Duệ) bị ngộ độc thực phẩm sau bữa ăn ca đêm 30-5, cơ quan chức năng mới được vào kiểm tra, phát hiện bếp ăn của Công ty LG Display hoạt động từ tháng 4-2017 nhưng chưa làm hồ sơ xin cấp phép của Chi cục ATVSTP. Trong thực tế, để kiểm tra các bếp ăn tập thể đối với các doanh nghiệp trong KCN, cơ quan chức năng phải thông báo trước từ 7 đến 10 ngày cho ban quản lý và phải được sự chấp thuận của chủ doanh nghiệp. Như vậy, việc thanh tra, kiểm tra đột xuất tại bếp ăn tập thể rất khó khăn. Trước đó, tháng 12-2015, khi xảy ra vụ hơn 530 công nhân của Công ty TNHH Regina Micracle International Việt Nam tại Khu công nghiệp VSIP bị ngộ độc sau bữa ăn trưa, các cơ quan chức năng mới có thể kiểm tra được và phát hiện bếp ăn mới của công ty này chưa được cấp giấy phép của Chi cục ATVSTP.

Chi cục ATVSTP cho biết, việc kiểm tra đột xuất đối với các cơ sở chế biến, cung cấp thức ăn sẵn cho các doanh nghiệp trong khu công nghiệp nằm ngoài KCN bớt khó khăn hơn, nhưng phần xử lý sai phạm hiệu quả chưa cao. Có những cơ sở phát hiện sai phạm nhưng khó xử lý, do kiểm tra đột xuất nên chủ cơ sở đi vắng. Có trường hợp nhân viên ngăn cản không cho đoàn kiểm tra vào thực hiện nhiệm vụ. Đối với những trường hợp vắng chủ cơ sở, đoàn kiểm tra thường lập biên bản, để người đại diện ký, yêu cầu chính quyền địa phương tạm đình chỉ cơ sở sản xuất và phối hợp rút giấy phép kinh doanh. Tuy nhiên, sau đó một thời gian kiểm tra lại, phần nhiều chính quyền địa phương không thực hiện.

Nhiều cơ sở “lách luật”

Theo khảo sát của Chi cục ATVSTP Hải Phòng, 70% số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại các KCN là do thức ăn nấu ở nơi khác mang đến, khiến việc kiểm soát gặp nhiều khó khăn. Chẳng hạn, Công ty TNHH Regina Micracle International Việt Nam tại Khu công nghiệp VSIP có bếp ăn nhưng vẫn thuê Công ty TNHH Bảo Châu nấu ở bếp ăn này một phần, phần còn lại do đơn vị cung cấp suất ăn sẵn đưa từ bên ngoài vào. Khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, các cơ quan chức năng không thể truy suất nguồn gốc thực phẩm đầu vào để xử phạt doanh nghiệp. Bà Phạm Thị Thoa, chủ cơ sở sản xuất cơm hộp Tuyết Thoa ở khu Ninh Hải 2, phường Anh Dũng, quận Dương Kinh, cung cấp bữa ăn cho nhiều doanh nghiệp ở KCN Đồ Sơn và cụm công nghiệp ở đường Phạm Văn Đồng, quận Dương Kinh cho biết: “Hiện nay, thường có một công ty đứng ra ký hợp đồng cung ứng suất ăn với các doanh nghiệp trong KCN, rồi thuê các cơ sở nhỏ lẻ làm. Sở dĩ nhiều công ty đặt cơm bên ngoài vì nếu tự mở bếp ăn tập thể, phải tuân thủ nhiều quy định. Đặt suất ăn bên ngoài, khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, nhà cung ứng thức ăn sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp”.

Qua kiểm tra đột xuất tại 4 cơ sở cung cấp suất ăn sẵn cho công nhân nằm ngoài KCN, từ cuối năm 2016 đến nay, đoàn thanh tra phát hiện phần lớn các cơ sở này có động thái làm bộ hồ sơ, chứng từ không đúng thực tế để che mắt cơ quan chức năng. Chẳng hạn, cơ sở sản xuất cơm hộp của Công ty TNHH Trung Anh, ở tổ dân phố số 6, phường Hưng Đạo, quận Dương Kinh, hằng ngày cung cấp 2.000 suất cơm hộp cho 6 nhà máy, xí nghiệp thuộc KCN Đồ Sơn, KCN Tân Liên (Vĩnh Bảo) và cụm công nghiệp trên đường Phạm Văn Đồng (quận Dương Kinh) nhưng tại địa điểm sản xuất chưa có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP của Chi cục VSATTP. Khi có đoàn kiểm tra, đơn vị trình giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP của cửa hàng kinh doanh ăn uống thuộc công ty ở địa điểm khác.

Ngoài ra, còn có tình trạng các cơ sở thu mua thực phẩm không rõ nguồn gốc, nhưng xuất hóa đơn chứng từ mua từ các đơn vị có địa chỉ, uy tín để hợp lý hóa nguồn gốc xuất xứ của thực phẩm. Theo phản ánh của đại diện các siêu thị Metro, Big C, Co.op Mart, Công ty cổ phần thực phẩm Hải Phòng, hiện các đơn vị này chưa cung ứng sản phẩm cho bất kỳ cơ sở cung cấp thức ăn sẵn hay bếp ăn tập thể tại các khu, cụm CN nào trên địa bàn thành phố. Nhiều cơ sở, bếp ăn tập thể chỉ mua hàng tại siêu thị 1-2 lần để lấy hóa đơn “làm bằng”.

Để khắc phục các bất cập trên, theo Giám đốc Sở Y tế Phạm Thu Xanh, thời gian tới, ngành Y tế đề xuất thành phố cho cơ chế được kiểm tra đột xuất các bếp ăn tập thể trong KCN thay vì theo kế hoạch, thông báo trước từ 7-10 ngày. Ngành sẽ phối hợp ngành Công Thương, Nông nghiệp- PTNT và các địa phương đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP và chuyển cơ quan điều tra truy tố trước pháp luật những cơ sở vi phạm nghiêm trọng, tái diễn; công khai các cơ sở vi phạm, kết quả xử lý vi phạm trên các phương tiện thông tin để cảnh báo kịp thời cho cộng đồng. Cùng với đó, đề xuất thành phố có quy định bắt buộc các nhà cung ứng suất ăn sẵn cho các bếp ăn tập thể phải tham gia vào chuỗi thực phẩm an toàn và có cơ chế giám sát chặt chẽ việc này.

Hoàng Yên