Cần sát, đúng thực trạng

Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường) góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát xả thải trên địa bàn thành phố. Trong ảnh: Lãnh đạo thành phố tham quan trung tâm. Ảnh: Duy Thính

Từ năm 2015 đến nay, định kỳ hằng năm Sở TNMT được giao nhiệm vụ xác định, phân loại cơ sở gây ONMT, gây ô ONMT nghiêm trọng. Tuy nhiên, thời gian qua, việc phân loại cơ sở ONMT chưa đáp ứng yêu cầu, mục tiêu đề ra.

Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên-môi trường Trần Văn Phương: Việc xác định cơ sở gây ONMT, ONMT nghiêm trọng thực hiện theo các quy định của Thông tư 04/2012/TT-BTNMT. Theo đó, các thông số môi trường về nước thải, khí thải, bụi, tiếng ồn, độ rung,…của báo cáo quan trắc định kỳ của doanh nghiệp là căn cứ để phân loại, đánh giá. Tuy nhiên, việc phân loại cơ sở ONMT dựa theo báo cáo quan trắc môi trường định kỳ của doanh nghiệp (DN) chưa phản ánh tính khách quan. Bởi lẽ, việc quan trắc, lấy mẫu do các cơ sở tự thực hiện, không có sự chứng kiến, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Do đó, dẫn tới tình trạng, việc phát hiện số cơ sở gây ONMT dựa trên kết quả thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước cao hơn việc phân loại dựa trên báo cáo quan trắc môi trường định kỳ của DN. Năm 2016, Sở TNMT thực hiện phân loại đối với 472 cơ sở sản xuất. Trong đó, có 255 cơ sở sản xuất được phân loại dựa trên báo cáo quan trắc định kỳ của DN. Kết quả, cơ quan chức năng xác định 4/255 cơ sở gây ONMT, chiếm tỷ lệ 1,6%. Ngược lại, theo kết quả thanh tra, kiểm tra 217 DN của Thanh tra Sở TNMT, Cảnh sát môi trường và các quận, huyện, Sở TNMT xác định được là 13 cơ sở gây ONMT và gây ONMT nghiêm trọng, chiếm tỷ lệ gần 6%.

Cùng với đó, những căn cứ, tiêu chí đánh giá mức độ vi phạm của Thông tư 04/2012/TT-BTNMT chưa phản ánh đúng thực tế. Có cơ sở được xác định không gây ONMT nhưng người dân vẫn có kiến nghị hoạt động sản xuất ảnh hưởng cuộc sống chung quanh, như trường hợp Công ty TNHH kỹ nghệ Felix (xã Lưu Kiếm, Thuỷ Nguyên). Thời gian qua, cử tri huyện Thuỷ Nguyên có phản ánh về việc cơ sở này sản xuất, phát sinh tiếng ồn, ảnh hưởng cuộc sống người dân chung quanh. Kết quả kiểm tra của ngành chức năng cho thấy, tại khu vực xưởng rèn của công ty thông số tiếng ồn vượt quy chuẩn cho phép. Tuy nhiên, tại khu vực dân cư tiếng ồn lại nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn. Theo Thông tư 04/2012/TT-BTNMT, mức độ vi phạm được xác định trên cơ sở số lần vượt quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn, độ rung, đối tượng chịu tác động và thời điểm diễn ra hành vi. Đối chiếu với quy định này, cơ sở này được xác định không gây ONMT.

Phân loại cơ sở ONMT, đồng thời xây dựng lộ trình khắc phục ô nhiễm là biện pháp để DN nâng cao ý thức chấp hành, tuân thủ quy định bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, với cách phân loại như hiện nay chưa đáp ứng mục tiêu đề ra.

Đổi mới việc phân loại

Từ thực tế trên, Phó giám đốc Sở TNMT Trần Văn Phương cho rằng: Việc phân loại, cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ theo mức độ gây ONMT, xác định lộ trình khắc phục cụ thể là việc làm cần thiết để bảo vệ môi trường. Để việc phân loại cơ sở ONMT năm 2017, khắc phục được những hạn chế của những năm trước, bảo đảm sự khách quan, Sở TNMT tăng cường việc phân loại dựa trên kết quả thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng. Theo đó, Sở TNMT xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra cụ thể đối với cơ sở sản xuất trên địa bàn. Bên cạnh đó, những kết quả kiểm tra, thanh tra của Công an thành phố, UBND các quận, huyện,…cũng là căn cứ quan trọng để phân loại, đánh giá. Do đó, Sở TNMT đề nghị các cơ quan, đơn vị này cần phối hợp cung cấp kết quả thanh tra, kiểm tra, các hồ sơ, tài liệu liên quan để Sở TNMT thực hiện việc phân loại.

Đồng thời, để thông qua việc phân loại cơ sở ONMT góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường của DN, Sở TNMT tăng cường hoạt động giám sát DN thuộc diện ONMT thực hiện nghiêm các biện pháp khắc phục, theo lộ trình được quy định. Sở TNMT thực hiện việc công bố thông tin về cơ sở ONMT trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân biết và giám sát, nhất là tại các nhà máy, khu vực có nguy cơ gây ONMT cao. Chỉ có phân loại các cơ sở ONMT sát, đúng thực tế, cơ quan chức năng mới có giải pháp xử lý hiệu quả những DN gây ONMT.

Nguyên Mai