Tự chữa bệnh bằng thảo dược: Coi chừng rước họa

Chị N.T.T.Q ở phố Lê Văn Lan, phường Cát Bi (quận Hải An) bị viêm tử cung lộ tuyến độ 2. Sau một thời gian dài thăm khám, chụp chiếu các kiểu và dùng nhiều loại thuốc tây y vẫn không khỏi, chị Q. xiêu lòng trước tư vấn của một người bạn về bài thuốc dùng nước lá bàng được phổ biến trên mạng. Làm theo hướng dẫn, chị đi tìm lá bàng bánh tẻ về rửa sạch cho vào nước, thêm chút muối trắng đun kỹ rồi chắt vào chai để tủ lạnh dùng dần. Ngay lần đầu tiên bơm nước lá bàng để chữa bệnh, chị Q. cảm thấy đau bụng dữ dội và ngất đi. Gia đình phải đưa chị đi cấp cứu tại Bệnh viện Phụ sản. Sau 3,4 ngày điều trị, truyền kháng sinh liều cao, tình trạng bệnh của chị Q. mới được cải thiện. Chị Q. cho biết, bài thuốc chị đọc trên mạng ngoài công dụng chữa viêm tử cung còn chữa được nhiều loại bệnh viêm nhiễm khắp toàn bộ cơ thể như viêm răng lợi, viêm họng, nhiệt miệng, lở mồm, lở chân tay miệng… Rất nhiều người phản hồi áp dụng và đạt kết quả tốt với bài thuốc này nên chị Q. mạnh dạn thử nghiệm. “Ai dè, ngay lần đầu, tôi đã lãnh hậu quả với bài thuốc này”, chị Q. ngậm ngùi chia sẻ.

Chương trình tư vấn khám chữa bệnh của bác sĩ Hùng Y thu hút rất nhiều người tham dự.

Bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền Phạm Thị Hằng (Bệnh viện Y học biển) cho biết, trong lá bàng có chứa chất tanin và một số thành phần khác như saponin, flavonoid. Trong đông y, lá bàng có tính mát, được dùng làm thuốc chữa cảm sốt, làm ra mồ hôi, chữa tê thấp, lỵ và một số bệnh nhiễm khuẩn như ngứa hoặc các vết thương trầy xước, ho ở mức độ nhẹ. Không có tài liệu nào nói lá bàng có thể sử dụng để chữa các bệnh viêm nhiễm phụ khoa và tất cả các chứng viêm của cơ thể như bài thuốc mà người dân được phổ biến trên mạng xã hội.

Nắm bắt tâm lý e ngại tác dụng phụ, mặt trái của thuốc Tây , hiện nay, trên mạng xã hội phổ biến các bài thuốc thảo dược, bài thuốc dân gian để chữa bệnh. Một số trang phổ biến các bài thuốc thảo dược thu hút nhiều người quan tâm hiện nay có thể kể đến như trang facebook “Hàng rào bê tông – Bác Hùng Y; facebook thuocdongy; trang web bachungy.vn… Ngoài ra, các cá nhân còn lan truyền, phổ biến các bài thuốc này trong nhiều diễn đàn lớn như webtretho.com; trang facebook “Hội mẹ & bé tại Hải Phòng”; “Hội các bà mẹ bỉm sữa”… Các “bệnh nhân” lên các trang web, diễn đàn này kể các triệu chứng, thậm chí đăng hình ảnh để mô tả bệnh rồi được các cá nhân khác vào “bắt bệnh”, hướng dẫn làm theo các bài thuốc… Không chỉ sôi động trên không gian ảo, các hoạt động này dần chuyển sang đời sống thực bằng các cuộc họp offline hay các buổi tư vấn, khám chữa bệnh miễn phí của một số cá nhân tự xưng là lương y. Ngày 25-6 vừa qua, ông Nguyễn Trọng Hùng – người có biệt danh “Bác Hùng Y” điều hành một số trang như bachungy.vn; facebook “Hàng rào bê tông – Bác Hùng Y” có buổi tư vấn, khám chữa bệnh tại chùa Hào Khê, phường Kênh Dương (quận Lê Chân) trong 1 ngày. Hàng trăm người tới dự chương trình, đưa ra nhiều câu hỏi về các loại bệnh và được “Bác Hùng Y” giải đáp, hướng dẫn sử dụng các bài thuốc đông y. Điều đáng nói, việc tư vấn, hướng dẫn sử dụng các bài thuốc chữa bệnh này không đi kèm với thăm khám lâm sàng như quy trình khám chữa bệnh thông thường.

Tỉnh táo và khoa học khi chữa bệnh bằng thảo dược

Theo Chủ tịch hội Đông y Hải Phòng Bùi Thị Thanh Tâm, hiện nay, bên cạnh đội ngũ các y bác sĩ chuyên ngành y học cổ truyền, các lương y được chứng nhận, cấp giấy phép, còn có một đội ngũ các cá nhân hành nghề khám chữa bệnh dựa trên các bài thuốc dân gian, bài thuốc kinh nghiệm. Phần nhiều các bài thuốc dân gian, kinh nghiệm này hầu hết chưa được kiểm chứng, công nhận bởi các cơ quan quản lý nhà nước. Về hiệu quả chữa trị bệnh không thể phủ nhận được tác dụng của nhiều bài thuốc dân gian đối với các bệnh thông thường, tuy nhiên, với những bệnh nặng, người bệnh cần được thăm khám cụ thể để có được hướng dẫn điều trị đúng đắn nhất.

Bác sĩ Phạm Thị Hằng thì cho rằng, nhiều người quan niệm thuốc đông y thảo dược ít tác dụng phụ hay biến chứng nên sử dụng rất tuỳ tiện, dễ dãi. Có người chỉ cần nghe người khác “mách” bài thuốc là vội vã mua về để sử dụng mà không cần kiểm chứng hoặc đối chiếu với thể trạng, đặc điểm của mình. Cách dùng thuốc như vậy rất nguy hiểm, vì có thể đối mặt với tình trạng dị ứng hoặc sinh thêm bệnh do dùng sai thuốc. Trong khi thuốc tây có thể gây ra phản ứng ngay tức thì khi dùng sai hướng dẫn thì thuốc đông y lại khác. Vì thế, nếu không hiểu biết, người sử dụng thuốc sai trong một thời gian dài sẽ khiến sức khoẻ suy giảm, sinh ra bệnh tật, ảnh hưởng tới cuộc sống của mình.

Nhu cầu chữa bệnh một cách an toàn, hạn chế các tác dụng phụ, nguy cơ biến chứng của người dân hoàn toàn chính đáng. Các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế như Sở Y tế, các phòng Y tế tuyến quận, huyện cần lưu tâm tới tình trạng này, tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về nguyên tắc khám chữa bệnh cho người dân, đồng thời có giải pháp quản lý chặt các hoạt động khám, chữa bệnh, phổ biến các bài thuốc đông y, thảo dược trong cộng đồng.

Thành Lê