Khúc tráng ca còn mãi

Cựu chiến binh Phạm Hồng Thạo, hiện ở cụm 5, thôn Gia Phong, xã Tân Hưng (huyện Vĩnh Bảo), nguyên là chiến sĩ Tiểu đoàn Cát Bi, nay là Trưởng Ban liên lạc Tiểu đoàn Cát Bi tại huyện Vĩnh Bảo. Ở tuổi 67, người thương binh hạng ¾, bệnh binh hạng 2/3 sức khỏe sa sút nhiều. Hơn 40 năm cuộc chiến qua đi, nhưng mỗi khi nhớ về đồng đội, ông không khỏi xúc động. Ông Thạo cho biết: “Ngày 16- 11-1967, tại núi rừng Yên Tử, Đông Triều, Quảng Ninh, Tiểu đoàn 342 gồm hơn 600 cán bộ, chiến sĩ, chủ yếu là con em thành phố Hải Phòng, làm lễ xuất quân vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Tiểu đoàn vinh dự được Bộ Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn, Thành ủy, UBND thành phố Hải Phòng tặng danh hiệu Tiểu đoàn Cát Bi”. Với danh hiệu này, Hải Phòng mong muốn các cán bộ, chiến sĩ luôn tự hào về quê hương, tiếp nối truyền thống “Cát Bi rực lửa” chiến đấu anh dũng, kiên cường.

Mang theo tâm thế của người đất Cảng “Trung dũng-Quyết thắng” vào chiến trường miền Nam, cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn sau 6 tháng hành quân có mặt ở mặt trận Bắc Sài Gòn, Trảng Bàng- Tây Ninh. Những người lính mười tám, đôi mươi tràn đầy sức sống, ý chí quyết tiêu diệt quân thù bước vào trận chiến ngay khi vừa đặt chân đến đất Củ Chi. Mặt trận chiến đấu của tiểu đoàn tại vùng “tam giác sắt” vô cùng ác liệt: Củ Chi (Sài Gòn)-Bến Cát (Bình Dương)-Trảng Bàng (Tây Ninh).

Sau 3 lần bổ sung quân, tăng thêm lực lượng, con số của tiểu đoàn lên đến 1000 người, các chiến sĩ tiểu đoàn luôn chiến đấu ngoan cường khiến địch phải khiếp sợ. Nhưng cuộc chiến cũng mang lại những đau thương không thể đong đếm được với 521 cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn hy sinh, trong đó có 370 cán bộ, chiến sĩ quê hương Vĩnh Bảo. Ngày hòa bình, chỉ có 105 chiến sĩ trở về, trong đó 68 người là thương, bệnh binh các loại, 30 người nhiễm chất độc da cam. Hậu quả chiến tranh còn hiện diện trong cuộc sống hằng ngày của mỗi cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn. “Chiến tranh quá khốc liệt, chúng tôi cứ ngỡ còn cùng nhau hành quân mới hôm qua…. đôi mắt CCB Phạm Hồng Thạo nhòa đi khi nhớ đến gần 400 đồng đội ra đi không trở về.

Nén tâm nhang tưởng nhớ người đã khuất

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 27-3-2012, tiểu đoàn Cát Bi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Một số cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn khi hòa bình lập lại ở lại thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh phía Nam sinh cơ lập nghiệp, số còn lại trở về xây dựng quê hương. Dù ở đâu, làm gì, người lính tiểu đoàn Cát Bi năm xưa cũng luôn giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, tự hào là người lính của Tiểu đoàn Cát Bi. Trước nỗi đau của hàng trăm gia đình liệt sĩ chưa biết con mình nằm nơi đâu, cũng chưa đưa được hài cốt trở về với đất mẹ quê hương, các CCB của Tiểu đoàn Cát Bi năm xưa thành lập Ban liên lạc truyền thống cùng nhau làm việc nghĩa.

Nhiều CCB ở cả hai miền Bắc - Nam chung tâm nguyện, dành thời gian, tiền bạc tham gia công tác quy tập hài cốt liệt sĩ, đồng đội. Sau hơn chục năm tổ chức nhiều đoàn băng rừng, lội suối với hàng nghìn ngày công, các CCB tiểu đoàn Cát Bi phát hiện, quy tập được gần 1600 bộ hài cốt, trong đó 160 hài cốt liệt sĩ tiểu đoàn Cát Bi, thực hiện tiễn đưa nhiều hài cốt đồng đội về quê nhà an nghỉ.

Hiện nay, tại đền thờ Bến Dược, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh, hơn 400 liệt sĩ người Hải Phòng được khắc bia tưởng nhớ, trong đó có hơn 100 liệt sĩ của tiểu đoàn Cát Bi anh hùng. Tại ấp Bến Đình, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, có một căn nhà nhỏ là nơi lưu giữ những kỷ vật đồng đội của tiểu đoàn Cát Bi Hải Phòng.

Đức Anh