Ăn gì khi mỡ máu cao?
Hỏi: Tôi đi khám sức khỏe, được kết luận: lượng cholesterol trong máu hơi cao! Tôi nên điều chỉnh chế độ ăn như thế nào để mức cholesterol trở lại bình thường vì bác sĩ chỉ khuyên nên ăn ít trứng và nội tạng động vật?
(Nguyễn Văn Huy – Hải Phòng)
 |
Trả lời: Cholesterol trong cơ thể được sản xuất 80% ở gan. Còn trong thức ăn, cholesterol có nhiều ở thịt, sữa, lòng đỏ trứng, nội tạng động vật. Ở người bình thường, hàm lượng cholesterol máu luôn hằng định, chỉ khi nó tăng quá cao mới gây bệnh. Trường hợp này gọi là tăng cholesterol máu, dân gian gọi nôm na là “mỡ máu cao”. Mỡ máu cao có thể gây xơ vữa động mạch, làm hẹp mạch máu và là nguyên nhân chủ yếu của bệnh tim mạch.
Cholesterol có hai loại “tốt, xấu” và không hòa tan trong máu. Khi lưu thông trong máu nó phải được bao quanh bằng một “lớp áo” protein hay còn gọi là lipoprotein. Có 2 loại lipoprotein quan trọng là lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL) và lipoprotein tỷ trọng cao (HDL). LDL chuyên chở hầu hết cholesterol của cơ thể. Khi có nhiều LDL trong máu, thành động mạch sẽ lắng đọng mỡ gây ra xơ vữa động mạch, do đó LDL được gọi là cholesterol “xấu”. Ngược lại, HDL lại lấy cholesterol ra khỏi máu và ngăn chúng không xâm nhập vào thành động mạch, do đó HDL được gọi là cholesterol “tốt”.
Bình thường, những người có thói quen ăn nhiều chất béo động vật, nội tạng động vật, thực phẩm có nhiều cholesterol hay quá nhiều năng lượng sẽ làm tăng LDL và tăng cholesterol toàn phần, gây ra vữa xơ động mạch, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não… Vì thế để phòng, chống tăng cholesterol “xấu”, bạn nên áp dụng chế độ ăn không quá 300mg lượng cholesterol mỗi ngày. Dùng dầu thực vật và mỡ động vật ở tỷ lệ cân đối, thích hợp cho từng lứa tuổi. Loại bỏ thức ăn nhiều mỡ, hạn chế ăn nội tạng động vật. Bác sĩ khuyên bạn hạn chế ăn trứng, vì trong 100g lòng đỏ trứng gà có tới 1790mg cholesterol.
Lượng đạm nên chiếm 12 – 15% tổng năng lượng của khẩu phần: thịt bò, gà nạc, thăn lợn, đậu đỗ. Nên ăn cá, vì cá giàu đạm mà lại ít cholesterol, trong 100g cá chép chỉ có 70mg cholesterol.
Chất đường bột: chiếm 60 – 70% tổng năng lượng của khẩu phần. Hạn chế ăn đường, mật, tối đa 10-20g/ngày. Sử dụng ngũ cốc kết hợp khoai củ.
Tăng vitamin, chất khoáng, nguyên tố vi lượng, chất xơ chủ yếu ở rau, hoa quả, gạo, mỳ.