Hoàn thiện Cộng đồng Kinh tế ASEAN vì mục tiêu phát triển

Sau khi AEC được thành lập, tiến trình hội nhập của các nền kinh tế ASEAN được nâng lên nấc thang mới, qua đó ASEAN khẳng định vai trò trung tâm trong các cấu trúc khu vực và hội nhập sâu hơn vào kinh tế thế giới. Trong không gian kinh tế gắn kết hơn, tính cạnh tranh của các nền kinh tế thành viên cũng được nâng cao đáng kể. AEC tạo môi trường kinh tế năng động, sáng tạo để các nền kinh tế thành viên phát triển, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trên toàn ASEAN. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới hồi phục mong manh, an ninh toàn cầu vẫn gặp không ít rủi ro, tăng trưởng kinh tế ASEAN năm 2016 đạt 4,5% - tỷ lệ ấn tượng và cao hơn mức trung bình của tăng trưởng kinh tế toàn cầu (hơn 3%). Đó là cơ sở cho những kỳ vọng vào sự phát triển đột phá để đưa AEC trở thành nền kinh tế đứng thứ 4 thế giới vào giữa thế kỷ này.

Cơ hội lớn đối với Việt Nam trong Cộng đồng kinh tế ASEAN. Nguồn Doanh nghiệp

Tuy nhiên, bên cạnh những việc làm được, cũng cần nhìn lại những hạn chế cả chủ quan lẫn khách quan để AEC có thể sớm được hiện thực hóa cách toàn diện. trong những hạn chế dễ nhận thấy nhất là AEC chưa đạt nhiều tiến bộ trong việc hài hòa các tiêu chuẩn và quy định để thể hiện rõ những tiềm năng của khối thương mại thống nhất. 10 quốc gia với những khác biệt tạo ra độ trễ nhất định khi đi tới quyết định nhất thể hóa thị trường. Điều này đòi hỏi các nước ASEAN cần nỗ lực, kiên trì hơn rất nhiều nếu muốn sớm tạo lập khối mậu dịch chung duy nhất và hiệu quả cao.

Ngoài ra, khoảng cách phát triển trong từng nước ASEAN quá lớn khi GDP bình quân của nước giàu nhất trong khu vực cao gấp 43 lần nước nghèo nhất. So với những nền kinh tế phát triển hơn, như Singapore, Malaysia, Thái Lan hay Indonesia, các nước thành viên còn lại không dễ đáp ứng yêu cầu nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, vốn là vấn đề rất cấp thiết để hoàn thành cam kết AEC. Bên cạnh đó, dù AEC cơ bản xóa bỏ tất cả dòng thuế quan hàng hóa, nhưng còn những rào cản phi thuế quan cần phải loại bỏ để ASEAN có không gian cho phát triển thương mại. Sự hiểu biết chưa đồng nhất của người dân, của các doanh nghiệp ASEAN và các doanh nghiệp đang làm ăn hoặc mong muốn làm ăn với ASEAN cũng là vấn đề rất nan giải hiện nay.

Rõ ràng việc hình thành AEC vừa mang lại những cơ hội, song cũng đi kèm với những thách thức đối với các doanh nghiệp trong khối, trong đó có các doanh nghiệp Việt Nam. Một trong những yếu kém lớn nhất lớn nhất đối với các nước tham gia AEC là sức ép cạnh tranh từ hàng hóa, bởi với cơ cấu sản phẩm tương đối giống nhau ở cả 10 nước ASEAN, việc mở cửa thị trường tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn đối với các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp có sức cạnh tranh yếu và ở các ngành vốn được bảo hộ cao.