Vẫn "ngại" thủ tục

Nhận thức này được các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng KCN xác định rõ ngay khi bắt tay thực hiện dự án. Đi đầu là KCN Nô- mu- ra- Hải Phòng. Theo ông Satoshi Kikưchi, Tổng Giám đốc Công ty phát triển KCN Nô-mu-ra Hải Phòng, cơ sở hạ tầng được hoàn thiện ngay từ ngày đầu xây dựng KCN với nhà máy xử lý nước thải tập trung công suất 10.000 m3/ ngày đêm, bảo đảm đấu nối và xử lý nước thải cho 100% các doanh nghiệp thứ cấp. Các doanh nghiệp thứ cấp chủ yếu đến từ Nhật Bản có ý thức cao về thực hiện quy định về môi trường khá tốt. Đây có thể coi là một hình mẫu về bảo vệ môi trường KCN tại Hải Phòng.

Nhờ sớm hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải, rác thải, Khu công nghiệp Nô-mu-ra - Hải Phòng bảo đảm yêu cầu về môi trường. Ảnh: Phương Duy

Cùng có sự đầu tư khá lớn và ý thức trách nhiệm cao là Công ty CP KCN Đình Vũ. Với đối tác tham gia đầu tư là Chính phủ Bỉ và Tập đoàn Ren A Port, vấn đề môi trường luôn được công ty đặt lên hàng đầu. Công ty đầu tư hàng chục tỷ đồng hoàn thiện hệ thống thoát nước mặt; thoát nước thải riêng biệt và nhà máy xử lý nước thải công suất 6000 m3/ ngày đêm, có lắp đặt đồng hồ điện và thiết bị quan trắc tự động tại điểm lấy nước đầu vào và tại điểm xả nước thải. Đây cũng là nhà máy nước thải đầu tiên ở miền Bắc được Tổ chức đánh giá và công nhận DNV đánh giá, chứng nhận đạt ISO 9001 và ISO 14001. Nước mưa và nước thải của các khách hàng trong KCN đều trực tiếp đấu nối vào hệ thống thoát nước mặt và nước thải của KCN. Chất thải rắn thông thường, chất thải nguy hại cũng được kiểm soát khá tốt.

Đối với Công ty CP KCN Sài Gòn- Hải Phòng, ngoài báo cáo ĐTM (đánh giá tác động môi trường), KCN Tràng Duệ xây dựng hệ thống thu gom nước thải và thu gom nước mưa riêng biệt; xây dựng nhà máy xử lý nước thải tập trung, có lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, lắp đặt ca- mê- ra giám sát truyền dữ liệu về Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) theo dõi, quản lý… Công ty quy định các doanh nghiệp thứ cấp phải chịu trách nhiệm tự quản lý chất thải nguy hại…

Các KCN khác như VSIP, Đồ Sơn, Nam cầu Kiền… đều đầu tư các công trình phục vụ công tác bảo vệ môi trường nhằm giảm thiểu các nguy cơ gây ô nhiễm phát sinh.

Còn nhiều vướng mắc, bất cập

Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường trong các KCN vẫn có nhiều hạn chế, bất cập. Theo Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường), trong số 7 KCN của Hải Phòng đi vào hoạt động, mới 4/7 khu gồm Nô-mu-ra, Tràng Duệ, Đình Vũ, VSIP có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường ( có giấy xác nhận hoàn thành các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định; kết quả quan trắc môi trường định kỳ đạt quy chuẩn cho phép). Các KCN còn lại (Đồ Sơn, Nam cầu Kiền, Minh Phương) tuy đã đưa vào vận hành hệ thống xử lý nước thải, nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền xác nhận hoàn thành các công trình, biện pháp bảo vệ môi trường theo quy định hoặc kết quả các thông số nước thải chưa đạt quy chuẩn Việt Nam. Hiện mới chỉ có 3 KCN là VSIP, Nô-mu-ra- Hải Phòng, Đình Vũ lắp đặt hệ thống quan trắc tự động và truyền số liệu về Sở TNMT. Một số KCN chưa xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường.

Điểm bất cập hiện nay là thủ tục hành chính trong thực hiện các công trình dự án về môi trường khiến nhiều doanh nghiệp e ngại. Phó tổng Giám đốc Công ty CP Khu CN Sài Gòn-Hải Phòng Vũ Thanh Dương phản ánh, việc hoàn thiện các giấy phép theo quy định hiện hành mất rất nhiều thời gian, doanh nghiệp phải lên xuống giữa các bộ, ngành và thành phố nhiều lần, thời gian chờ đợi có khi tới 5 tháng chưa được giải quyết. Trong khi đó, trong KCN Tràng Duệ, tốc độ nhà đầu tư thứ cấp xây dựng nhà máy rất nhanh, lượng nước, điện đăng ký tiêu thụ tăng đột biến, công ty phải nhanh chóng nâng công suất nhà máy xử lý nước thải, nếu chậm trễ về thủ tục, vừa không đáp ứng được nhu cầu nhà đầu tư, vừa có thể vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường. Lãnh đạo Công ty liên doanh KCN Đồ Sơn cho biết là từ khi được cấp phép xả thải đến nay, KCN không xả được nước ra ngoài vì toàn bộ các cửa xả bị các công ty thủy sản đắp chặn. Công ty đã đề nghị làm thủ tục thay đổi cửa xả nhưng tiến độ chậm …

Theo BQL Khu Kinh tế Hải Phòng và các doanh nghiệp xây dựng KCN, việc phối hợp, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong vấn đề môi trường cũng còn lỏng lẻo. Có nhiều việc về môi trường KCN, quận, huyện biết, BQL Khu Kinh tế biết nhưng Sở TNMT lại không nắm được hoặc ngược lại. Hơn nữa, chế tài xử phạt kèm theo trách nhiệm cũng chưa rõ.

Theo quy định, các doanh nghiệp đầu tư thứ cấp phải tự chịu trách nhiệm về môi trường, các chất thải; doanh nghiệp đầu tư hạ tầng KCN có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, nhưng đến nay cũng chưa có quy định cụ thể. Ngoài ra, còn một loạt vấn đề đáng lưu tâm như công nghệ xử lý, việc vận hành hay không vận hành thường xuyên các nhà máy xử lý nước thải; sự chồng chéo trong các quy định của pháp luật… cũng cần có sự quan tâm kiểm tra, giám sát, phản ánh, kiến nghị trong thời gian tới, để các KCN của Hải Phòng bảo đảm các quy định về bảo vệ môi trường.

Hồng Thanh