Cần sửa đổi, phù hợp thực tiễn

Thanh tra Sở Y tế kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm tại cơ sở sản xuất cơm hộp ở số 487 đường Nguyễn Lương Bằng (quận Kiến An). Ảnh: Đỗ Hiền

Thi hành Luật thanh tra 2010, toàn ngành Thanh tra tập trung thanh tra các lĩnh vực quan trọng, dễ xảy ra tiêu cực, vi phạm, tham nhũng góp phần nâng cao nhận thức trong thực thi pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức; chú trọng xem xét, giải quyết kịp thời, có hiệu quả các vụ việc khiếu nại, tố cáo; triển khai đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng. Qua đó, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, phòng ngừa tiêu cực, tham nhũng, nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước ở ngành, địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tổ chức, hoạt động của ngành Thanh tra nhìn chung chưa đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý, thực tiễn đặt ra. Ngoài những nguyên nhân chủ quan từ phía người thực hiện, một nguyên nhân khách quan là Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn thi hành luật bộc lộ một số hạn chế, chưa phù hợp thực tiễn.

Tại buổi tổng kết 6 năm thi hành Luật Thanh tra, Chủ tịch UBND huyện An Lão Nguyễn Văn Thông cho biết: Luật Thanh tra quy định nhiệm vụ quyền hạn của cơ quan thanh tra còn phụ thuộc nhiều vào cơ quan quản lý nhà nước cùng cấp cả về tổ chức, nhân sự, kinh phí. Do đó, Cơ quan thanh tra hiện còn thiếu tính độc lập, việc phát hiện các vụ tham nhũng chưa cao.

Đề cập đến những bất cập trong việc thực hiện kết luận sau thanh tra, Phó trưởng Phòng nghiệp vụ 5 Thanh tra thành phố Đoàn Ngọc Thưởng cho biết: Qua công tác theo dõi đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra cho thấy, hiệu quả thực hiện sau kết luận thanh tra chưa cao. Một phần bởi Luật Thanh tra còn thiếu các quy định cụ thể về các biện pháp cưỡng chế, chế tài trong xử lý sau thanh tra. Do đó, nhiều đối tượng cố tình chây ỳ, dây dưa không thực hiện.

Đối với các sở, ngành chuyên môn, việc thiếu biên chế cán bộ thanh tra và thiếu cơ sở hành lang pháp lý cho hoạt động kiểm tra đang là bất cập thực tiễn. Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Tự Trọng cho biết: Toàn ngành chỉ có 22 cán bộ làm công tác thanh tra, trong đó thanh tra sở có 6 người. Có những chi cục chưa bố trí được cán bộ thanh tra. Trong khi đó, số đơn vị trực thuộc nhiều, lĩnh vực rộng, do đó phải từ 3 đến 5 năm mới thực hiện thanh tra đơn vị được một lần. Việc thanh tra không thường xuyên nên hạn chế hiệu quả quản lý. Ngoài ra, Luật Thanh tra chỉ quy định 2 hình thức thanh tra theo kế hoạch và thanh tra đột xuất. Trong khi hoạt động thanh tra chuyên ngành như an toàn, vệ sinh thực phẩm, chất lượng vật tư nông nghiệp đòi hỏi tính thường xuyên, phát hiện và kịp thời xử lý hành vi vi phạm.

Sửa đổi, bổ sung đáp ứng yêu cầu thực tế

Theo lãnh đạo Thanh tra thành phố, để khắc phục những bất cập và hạn chế trên, bên cạnh việc tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý, cơ quan thanh tra thì việc sửa đổi, bổ sung Luật Thanh tra là cần thiết. Việc sửa đổi Luật Thanh tra nên theo hướng tăng tính độc lập của Cơ quan thanh tra đối với cơ quan hành chính nhà nước cùng cấp. Ban hành thêm thông tư về xác định quyền trong hoạt động thanh tra đối với các quyền mang tính chỉ đạo, điều hành trong hoạt động thanh tra như quyền của người ra quyết định thanh tra với trưởng đoàn thanh tra, quyền của trưởng đoàn thanh tra với thành viên đoàn thanh tra. Đồng thời, quy định cụ thể hơn về đối tượng thanh tra, nội dung, phạm vi thanh tra để tránh chồng chéo giữa các cơ quan. Luật Thanh tra cũng cần quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị trong việc thực hiện kết luật sau thanh tra và bổ sung các chế tài cần thiết để các kết luận thanh tra thực sự được tôn trọng và thực hiện.

Cùng với việc kiến nghị sửa đổi hoàn thiện hệ thống Luật Thanh tra, việc tổ chức thi hành Luật Thanh tra cũng cần được thực hiện nghiêm túc hơn. Tại buổi tổng kết 6 năm thi hành Luật Thanh tra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Xuân Bình đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, hệ thống chính trị của thành phố nâng cao trách nhiệm, nhất là trách nhiệm các cơ quan thanh tra, người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong thực hiện Luật Thanh tra, đặc biệt thực hiện sau kết luận thanh tra để các kết luận thanh tra có hiệu lực, hiệu quả, tạo môi trường xã hội tích cực, lành mạnh, ổn định phát triển thành phố.

Tuệ Minh