Tăng cường kỷ cương, nâng cao năng lực quản lý nhà nước

Để triển khai, thực hiện có hiệu quả cao, đồng bộ, thống nhất Luật XLVPHC và các văn bản hướng dẫn thi hành, UBND thành phố ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Đó là, Quyết định về Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng và Quy chế phối hợp thực hiện quản lý Nhà nước công tác thi hành pháp luật về XLVPHC trên địa bàn thành phố. Các văn bản xác định rõ trách nhiệm và mối quan hệ giữa các sở, ngành, đơn vị trong việc thực hiện công tác này.

Trưởng phòng Quản lý XLVPHC và Theo dõi THPL (Sở Tư pháp) Trần Đức Huấn cho biết: Sở Tư pháp phối hợp với các sở, ngành, UBND các quận, huyện tăng cường công tác phổ biến, hướng dẫn nghiệp vụ, tập huấn chuyên sâu quy định của Luật XLVPHC và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thường xuyên cập nhật, phổ biến văn bản pháp luật mới ban hành liên quan đến XLVPHC thông qua việc lồng ghép tại các cuộc họp, giao ban, thanh tra, kiểm tra; đăng tải quy định liên quan đến XLVPHC trên Phụ trương pháp luật; Cổng thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị... Các sở, ngành thường xuyên phối hợp với các quận, huyện tổ chức tuyên truyền, cung cấp thông tin, tài liệu, tờ rơi, tờ gấp về XLVPHC thuộc lĩnh vực quản lý đến người dân; cử cán bộ tham gia đầy đủ lớp tập huấn về công tác XLVPHC do Trung ương, thành phố tổ chức.

Theo số liệu thống kê cho thấy, các VPHC tập trung ở lĩnh vực: Đất đai, xây dựng, thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, bảo vệ môi trường, bảo vệ phát triển rừng, thủ tục thuế, an toàn giao thông, trật tự, an toàn xã hội… Đơn cử, trong tuần, từ 2-8 đến 9-8-2017, Phòng CSGT đường bộ, đường sắt (Công an thành phố) kiểm tra, xử phạt VPHC 1.168 trường hợp vi phạm Luật giao thông đường bộ, phạt tiền theo lỗi hơn 1 tỷ đồng và kiểm tra, xử phạt VPHC 61 trường hợp vi phạm Luật Đường sắt, phạt tiền theo lỗi hơn 11 triệu đồng. Mới đây, Phòng Quản lý đô thị quận Lê Chân phối hợp Đội Thanh tra số 4 (Sở Xây dựng) và UBND phường Vĩnh Niệm kiểm tra, phát hiện công trình xây dựng nhà trên phố Hoàng Minh Thảo sai so với giấy phép. UBND quận Lê Chân ra Quyết định XPVPHC, đình chỉ thi công, yêu cầu chủ đầu tư tháo dỡ phần xây dựng vi phạm.

Gỡ vướng xử lý vi phạm hành chính

Quá trình tổ chức thi hành Luật XLVPHC cho thấy một số quy định trong Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành còn nhiều vướng mắc. Đó là chưa có văn bản quy định việc giao quyền của cấp trưởng cho cấp phó đối với việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy tờ theo thủ tục hành chính (TTHC), khám xét phương tiện vận tải theo TTHC, khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện VPHC. Do vậy, nhiều vụ việc không tiến hành xử lý được vì cấp trưởng đơn vị đi công tác không có mặt ở địa phương.

Mặt khác, một số quy định của luật chưa phù hợp với thực tiễn. Luật quy định phải tạm giữ, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm. Nhưng đối với tang vật vi phạm trong nhiều lĩnh vực, như: y tế có giá trị rất nhỏ (dụng cụ nha khoa, một số thuốc tân dược…), nếu phải tịch thu và xử lý tài sản theo đúng quy định thì không đủ kinh phí để tổ chức thẩm định giá, đấu giá tang vật vi phạm, lưu kho, bãi và bảo quản tang vật. Luật quy định thời hạn áp dụng thủ tục xử lý tang vật, phương tiện VPHC bị tịch thu trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có quyết định tịch thu. Quy định thời hạn này chỉ phù hợp đối với xử lý tang vật là tiền, giấy tờ có giá, vàng, bạc, đá quý, kim loại quý… Còn việc thực hiện theo quy trình khôi phục, thu hồi do hành vi thu lợi bất hợp pháp phải có thời gian thích hợp để kiểm tra, giám định, xác định của cơ quan có thẩm quyền, nên thời gian kéo dài. Một số quy định của luật chưa rõ ràng dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau. Việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật thực hiện rất khó khăn. Một số quy định của luật và văn bản hướng dẫn thi hành chưa thống nhất với các văn bản pháp luật chuyên ngành.

Một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thi hành luật là kinh phí, các nguồn lực về con người và cơ sở vật chất, kỹ thuật. Song hiện nay, các trang thiết bị phục vụ các hoạt động nghiệp vụ như giám định, kiểm định, phân tích còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu về tính chính xác, nhanh chóng dẫn đến khó khăn trong giám định, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi VPHC. Do khó khăn về biên chế nên nhiều Phòng Tư pháp các quận, huyện bố trí công chức kiêm nhiệm công tác này.

Các ngành, cấp cần tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ thể chế, văn bản liên quan đến công tác XLVPHC, điều chỉnh những bất cập, không thống nhất giữa luật với các nghị định và thông tư về XPVPHC trong lĩnh vực chuyên ngành. Đầu tư trang thiết bị, phương tiện, cơ sở vật chất cho lực lượng thực thi công vụ, quản lý nhà nước về XLVPHC; đồng thời sớm triển khai và đưa vào hoạt động cơ sở dữ liệu quốc gia về XLVPHC nâng cao chất lượng XLVPHC, góp phần bảo đảm hiệu lực quản lý, điều hành của các cơ quan Nhà nước trong phát triển kinh tế và xã hội.

Bích Hà