Hướng tới mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi

Công ty CP Bao bì PP là một trong những doanh nghiệp của Hải Phòng sớm tham gia thị trường chứng khoán, góp phần huy động nguồn vốn sản xuất-kinh doanh hiệu quả cao. Ảnh: Phương Duy

Vinamilk, Vingroup, Sabeco, Vietjet Air, Petrolimex… và hàng loạt doanh nghiệp có quy mô tài sản, giá trị vốn hóa hàng tỷ USD nhờ sự tiếp sức của thị trường chứng khoán. Trong đó, Công ty CP Tập đoàn Vingroup (VIC) được coi là điển hình thành công. Sau 10 năm niêm yết, vốn điều lệ của tập đoàn tăng gấp gần 32 lần, từ 800 tỷ đồng lên 26.377 tỷ đồng, thông qua nhiều đợt chào bán cổ phiếu, phát hành huy động vốn. Công ty CP Sữa Việt Nam – Vinamilk (VNM) tăng vốn điều lệ hơn 8 lần từ mức 1.590 tỷ đồng ngày chào sàn (19-1-2006) lên 14.514 tỷ đồng tính đến cuối tháng 6-2017.

VNM và VIC cũng là 2 trong số 19 doanh nghiệp niêm yết- đăng ký giao dịch có giá trị vốn hóa hơn 1 tỷ USD hiện nay. Trong đó, tài sản của VIC đạt hơn 8 tỷ USD, vốn chủ sở hữu gần 2 tỷ USD. Tài sản của VNM cũng gần chạm ngưỡng 1,5 tỷ USD, vốn chủ sở hữu hơn 1 tỷ USD.

Cũng là một hiện tượng trên TTCK Việt Nam, ngày 28-2-2017, cổ phiếu của Công ty Cổ phần Hàng không VietJet (VietJet Air – mã chứng khoán: VJC) chính thức lên Sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE). Giá khởi điểm trong ngày chào sàn của VJC là 90.000đồng/cổ phần, tuy nhiên, ngay trong ngày đầu tiên, cổ phiếu VJC đóng cửa ở giá 108.000 đồng/cổ phiếu, tăng biên độ kịch trần. Từ đó tới nay, cổ phiếu VJC liên tục tăng trưởng, hiện tại đạt khoảng 123.000 đồng/ CP cho thấy thương hiệu VJC ngày càng nổi, giá trị lớn hơn sau khi tham gia TTCK.

Đầu tháng 7-2017, Tạp chí Forbes Việt Nam công bố danh sách 40 thương hiệu giá trị nhất, trong đó, Vinamilk xếp ở vị trí đầu tiên, được định giá 1,7 tỷ USD; Vingroup đứng thứ 3 với giá trị 299,3 triệu USD. Giới chuyên gia nhận định, các doanh nghiệp này có được thứ hạng và kết quả như vậy chính là phần lớn nhờ TTCK.

Quy mô TTCK ngày càng lớn

TTCK phát triển thúc đẩy một loạt doanh nghiệp lớn lên sàn như Habeco, Sabeco, Novaland, Petrolimex, Vietnam Airlines... Dự báo, quy mô TTCK Việt Nam sẽ tăng nhanh từ mức 42%/GDP (năm 2016) lên mức 46,5%/GDP (năm 2017) và 56,3%/GDP (năm 2018), hướng tới mục tiêu tỷ lệ vốn hóa/GDP là 70% vào năm 2020. Hầu hết chuyên gia nhận định, tiềm năng tăng trưởng về quy mô của TTCK Việt Nam trong 3 - 5 năm tới rất lớn. TTCK thực sự là một kênh huy động vốn vô cùng quan trọng của nền kinh tế, thu hút nguồn vốn không nhỏ vẫn “ngủ yên” trong dân. Từ chỗ còn lạ lẫm, tới nay, phần lớn người dân biết tới và tham gia TTCK.

Không chỉ chú trọng về lượng, Chính phủ, Bộ Tài chính có những chỉ đạo rất riết róng để nâng cao chất lượng của TTCK Việt Nam, cụ thể là hướng tới mục tiêu nâng hạng TTCK Việt Nam lên thị trường mới nổi để thu hút hàng tỷ USD nguồn vốn nước ngoài. Đánh giá một cách tổng quát, TTCK Việt Nam có bước phát triển đột phá, góp phần khơi thông các nguồn vốn, hỗ trợ công cuộc tái cấu trúc nền kinh tế, với 3 nhiệm vụ chính là tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy kinh tế tư nhân và thúc đẩy nền kinh tế thị trường.

Bộ Tài chính đánh giá, 10 năm qua, quy mô huy động vốn qua TTCK đáp ứng khoảng 23% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, đạt tỷ lệ tương đương gần 60% so với cung tín dụng qua thị trường tiền tệ - tín dụng... Để TTCK đảm đương rõ nét hơn vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế trong giai đoạn 2016 – 2020, Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Bộ, ngành liên quan đang triển khai nhiều giải pháp phát triển TTCK theo chiều sâu, hiệu quả và sôi động hơn. Từ đó, gia tăng sức hấp dẫn để thu hút các dòng vốn từ khu vực tư nhân trong và ngoài nước đổ vào thị trường, đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế trong thời gian tới. Trong bối cảnh vốn vay của ngân hàng chiếm hơn 60% tổng cung ứng vốn cho nền kinh tế, cao hơn các nước trong khu vực với tỷ trọng bình quân dưới 50%; dư nợ tín dụng của hệ thống ngân hàng/GDP lên tới 110%, cho thấy sự quá tải của hệ thống ngân hàng trong cung cấp vốn cho nền kinh tế. Việc đẩy mạnh phát triển thị trường vốn, đặc biệt là TTCK để san sẻ gánh nặng vốn cho ngành ngân hàng là quan trọng và cấp bách.

Thanh Hiệp