Bằng cấp cao, vẫn lao đao tìm việc

Hiện tại, nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đang tăng cao, lượng sinh viên có nhu cầu tìm việc cũng nhiều hơn, ấy vậy mà không ít doanh nghiệp đang trong tình trạng “dài cổ” để tuyển lao động. Ông Yamakawa, Giám đốc Công ty TNHH chế tạo máy EBA (Khu công nghiệp Nomura Hải Phòng) cho biết, suốt 3 tháng nay, đơn vị “đỏ mắt” tìm nhân sự cho vị trí kỹ thuật viên quản trị mạng dù mức lương, chế độ đãi ngộ hấp dẫn. Tương tự, chị Vũ Thị Thanh Nhàn, cán bộ nhân sự Công ty TNHH JellyfishHR Việt Nam (đơn vị tuyển dụng) cho biết, mỗi ngày công ty tiếp nhận 10-15 hồ sơ xin việc. Quá trình xét duyệt hồ sơ, phỏng vấn, mới chọn ra 1-2 ứng viên phù hợp, thậm chí có lần không ứng viên nào đạt yêu cầu.

Ngày hội việc làm tại Trường đại học Hàng hải Việt Nam thu hút đông sinh viên tham gia.

Doanh nghiệp khó tuyển dụng, sinh viên ra trường thiếu việc làm nhưng vẫn không “tìm thấy nhau”. Lý do được nhiều doanh nghiệp đưa ra: kỹ năng giao tiếp yếu, thiếu kiến thức xã hội, thiếu kỹ năng làm việc nhóm…, khiến nhiều sinh viên không thể đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng. Chị Vũ Thị Thanh Nhàn bức xúc cho biết, có ứng viên dù chưa có kinh nghiệm nhưng câu hỏi đầu tiên là mức lương nhận được bao nhiêu. Nên mong muốn tìm công việc với mức lương khởi điểm không dưới 9 triệu đồng, ứng viên này lý giải, mất 4 năm đại học, 2 năm cao học chuyên ngành quản trị kinh doanh nên mức lương cũng phải tương xứng với trình độ. Hay có ứng viên khi được thông báo trúng tuyển lần đầu, lại từ chối phỏng vấn lần 2, lần 3 vì lý do… công ty xa nhà. Trong khi, đơn vị tuyển dụng mất rất nhiều thời gian xét duyệt hồ sơ, liên kết với doanh nghiệp để tổ chức phỏng vấn, thi năng lực. Ngoài ra, nhiều trường hợp đến phỏng vấn muộn giờ, trang phục chưa phù hợp, khai báo hồ sơ thiếu sót, chưa trung thực… Với những lỗi này, một số đơn vị tuyển dụng có thể châm chước, bỏ qua, song nhiều doanh nghiệp nước ngoài thường đánh trượt dù ứng viên đó đạt yêu cầu về nghiệp vụ.

Hai năm nay, sau khi tốt nghiệp Trường đại học Hải Phòng với tấm bằng loại khá, chị Lê Vân Anh (ở đường Miếu Hai Xã, quận Lê Chân) vẫn thường xuyên đi dạy tại Trung tâm Ngoại ngữ, trong lúc đang chờ xin vào vị trí phiên dịch trong doanh nghiệp nước ngoài. Ngoài thời gian lên lớp, chị Vân Anh theo học các khóa đào tạo chuyên môn và kỹ năng mềm như: quản trị doanh nghiệp, tài chính-kế toán, quản lý hồ sơ, vi tính văn phòng… Chị Vân Anh bộc bạch: sở dĩ chị học nhiều như vậy bởi từng 3 lần bị đánh trượt lúc xin việc. Lần thì chị không thể đánh máy xong văn bản trong thời gian ngắn; lần khác ấp úng khi dịch hợp đồng tiếng Anh thương mại. “Cứ nghĩ có bằng đại học là đủ, nhưng đi xin việc mới thấy có người đến 2, 3 bằng, chứng chỉ vẫn không ăn thua”- chị Vân Anh thừa nhận.

Không chỉ cần kiến thức sách vở

Các chuyên gia cho rằng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến số lượng sinh viên thất nghiệp tăng bất thường. Không chỉ xuất phát từ đòi hỏi khắt khe của doanh nghiệp, cần thẳng thắn nhìn nhận tâm lý ham “việc nhẹ, lương cao”, lười biếng, ngại khó, ngại khổ khiến không ít bạn trẻ khó xin việc. Cùng với đó, tác phong làm việc thiếu chuyên nghiệp; thái độ ứng xử, giao tiếp hoặc tự ti, nhút nhát hoặc huênh hoang, phô trương thái quá cùng đòi hỏi vô lý về mức lương vô hình chung “giết chết” cơ hội của bản thân.

Nhận thấy những hạn chế đó, từ năm 2016 đến nay, Thành Đoàn phối hợp các đơn vị tuyển dụng tổ chức 3 ngày hội việc làm tại các trường đại học của thành phố. Cuối tháng 5-2017, tại Trường đại học Hải Phòng, gần 50 hồ sơ vượt qua vòng xét duyệt, tiếp tục bước vào vòng phỏng vấn. Đó là tin vui không chỉ cho sinh viên mà còn đối với nhà tuyển dụng. Theo chị Trần Thị Thu Hằng, Trưởng Phòng Hành chính-Nhân sự, Công ty TNHH dầu nhờn Idemitsu Việt Nam, doanh nghiệp sẵn sàng nhận ứng viên chưa đạt chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ, nhưng có ý chí cầu tiến, ham học hỏi, tác phong nhanh nhẹn, trung thực, kỹ năng mềm tốt để tiếp tục đào tạo, nâng cao trình độ. Do đó, trình độ, kinh nghiệm không phải là yếu tố quyết định mà thái độ tự tin, cầu tiến, năng động, sáng tạo mới là “chìa khoá” mở ra cơ hội việc làm.

Phó bí thư Thường trực Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên thành phố Bùi Thị Ngọc cho biết, ngày hội việc làm tạo cầu nối giữa nhà tuyển dụng với người có nhu cầu tìm việc, nhất là sinh viên mới tốt nghiệp. Các bạn có thể chưa tìm được công việc ưng ý, nhưng đây là cơ hội quý báu để mỗi bạn trẻ đánh giá bản thân, xem mình cần gì, thiếu gì sau 4, 5 năm ngồi trên giảng đường. Từ đó, các bạn tự trau dồi kiến thức để bù đắp lỗ hổng như: ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm… phục vụ quá trình xin việc cũng như công việc sau này.

Nguyên Nguyên