Hương sấu

Đầu tháng năm, hoa sấu bắt đầu nở rộ. Ngửa mặt lên thấy trời mùa hạ cao xanh, thấy hoa sấu trắng li ti rụng đầy vai gầy tóc rối. Những trận gió khiến hoa sấu rụng nhiều, tôi vẫn gọi đó là mưa hoa, ngất ngây trong mùi thơm dìu dịu. Rồi từng chùm quả sấu lúc lỉu trên cành thỏa lòng mong đợi của con trẻ. Cuối tháng sáu quả sấu đã chua ròn, chỉ chờ bão về để rụng đầy vườn, nhặt vào cho mẹ dầm nước mắm hay làm canh chua đều ngon tuyệt. Mỗi hôm mẹ làm một món. Hôm nấu canh chua thịt nạc, hôm dầm vào nồi nước canh rau muống tạo nên vị chua riêng biệt, đậm, mát và có mùi thơm. Nhưng có lẽ tôi thích nhất vẫn là món sấu ngâm mắm ớt. Món này làm bằng sấu bao tử, loại còn non, chỉ bé bằng hòn bi ve, hạt còn mềm là ngon nhất. Hoặc già rửa sạch, thái lát rồi ngâm vào bát mắm có lẫn ớt chỉ thiên, có thể để vài ba ngày cũng có thể sau vài tiếng là ăn được. Thứ nước này còn làm nước chấm rau muống hoặc cho vào nấu canh, còn quả sấu thì ăn với cơm trắng thay cà. Quả sấu ngâm nước mắm vừa có vị chua của sấu, vị cay của ớt và chút mặn của nước mắm nguyên chất càng giúp bữa cơm gia đình thêm ngon miệng.

Bây giờ, người ta còn làm món sấu ngâm đường. Đây là loại nước uống mùa hè được nhiều người ưa thích. Mẹ tôi bao giờ cũng làm một hũ sấu ngâm đường thật to để uống quanh năm. Mẹ thường chọn những quả cùi dày và không bị bầm dập. Sau đó lấy dao tách cùi và hạt rồi đem ngâm với nước vôi trong hoặc nước pha phèn chua. Thời gian ngâm đủ độ sẽ giữ được vị thơm, chua và cùi sấu giòn. Sau khi ngâm, vớt sấu ra rửa sạch lại bằng nước đun sôi để nguội, để quả khô ráo rồi cho vào lọ ngâm với nước đường và gừng đập dập đã đun sôi, để nguội. Nước sấu uống lạnh có vị chua ngọt thanh mát, thơm mùi sấu quện mùi gừng. Ngâm bằng đường hoa mai vàng, nước sấu có màu sắc vàng đẹp, nhìn đã thấy ngon miệng. Nhiều nơi còn làm thêm món tương sấu để mùa đông mang kho với cá tạo hương vị riêng.

Đến tháng chín, trời se lạnh, trên cây sấu còn sót lại những quả chín vàng cũng là dấu hiệu biết mùa sấu đã đi qua. Người ta có thể tìm mua nào ô mai sấu, sấu dầm, sấu xào gừng cay, sấu chua cay… trong các hiệu ô mai. Nhưng tôi vẫn nhớ mùi vị quả sấu tươi và những chùm hoa trắng li ti tô điểm bầu trời mùa hạ và khu vườn tuổi thơ trong dòng sông ký ức…