"Chìa khoá" xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Đối thoại định kỳ tại Công ty TNHH Lihit Lab Việt Nam (Khu công nghiệp Nomura Hải Phòng).

Mới đây, người lao động Công ty cổ phần Lisemco (trụ sở phường Hùng Vương, quận Hồng Bàng) ngừng việc tập thể phản đối công ty nợ tiền lương và chưa thực hiện một số chính sách liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Theo anh Lê Đình D., công nhân xưởng 1, công ty nợ tiền lương tháng 10, tháng 11-2016. Lương các tháng 4, 5, 6-2017 của người lao động chưa được thanh toán.… Mặc dù, hằng tháng, công ty trừ tiền BHXH, BHYT của người lao động, nhưng vẫn nợ cơ quan BHXH thành phố gây ảnh hưởng đến quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT, BHTN, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp của người lao động. Để xảy ra sự việc đáng tiếc này, có phần do công đoàn cơ sở chưa phát huy vai trò cầu nối giữa người sử dụng lao động và người lao động để giải quyết khúc mắc. Ngay sau đó, giám đốc công ty tổ chức hội nghị đối thoại với người lao động để giải quyết những xung đột trong quan hệ lao động, tránh những hậu quả xấu do tranh chấp lao động và ngừng việc tập thể. Mặc dù vụ ngừng việc được giải quyết ổn thỏa, công nhân sớm trở lại làm việc, tuy nhiên ít nhiều ảnh hưởng xấu đến tiến độ sản xuất của doanh nghiệp cũng như thu nhập của người lao động.

Từ những vụ việc tương tự, nhận thức rõ ý nghĩa quan trọng của việc đối thoại tại nơi làm việc đối với việc xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, các cấp công đoàn luôn quan tâm chú trọng thực hiện hoặc chỉ đạo thực hiện các hoạt động này. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo xây dựng giai cấp công nhân thành phố, tình hình tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể những năm gần đây có xu hướng giảm. Cụ thể, trong 7 tháng năm 2017, trên địa bàn thành phố xảy ra 6 vụ ngừng việc tập thể với 1.610 lao động tham gia, giảm 7 cuộc và 5.260 lao động so với cùng kỳ năm 2016...

Theo Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng, trước đây, nhiều doanh nghiệp ít quan tâm và chưa thực hiện tốt việc tổ chức đối thoại tại nơi làm việc, hoặc có tổ chức nhưng nội dung và chất lượng chưa bảo đảm; thành phần tham gia chưa đầy đủ theo quy định. Một số công đoàn cơ sở chưa phát huy hết vai trò trong việc phối hợp doanh nghiệp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc. Những năm gần đây nhiều doanh nghiệp nhận thức rõ ý nghĩa quan trọng của việc đối thoại tại nơi làm việc tổ chức đối thoại, hội nghị người lao động. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp thực hiện tốt đối thoại, giải quyết kịp thời, thỏa đáng các kiến nghị, yêu cầu của người lao động, nơi đó đời sống của người lao động được cải thiện, hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp có nhiều thuận lợi.

Tăng cường đối thoại hơn nữa

Ðể tiếp tục xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, giảm thiểu các vụ ngừng việc tập thể, thời gian qua, các cấp công đoàn, nhất là công đoàn cơ sở tích cực phối hợp đơn vị, doanh nghiệp tổ chức đối thoại với người lao động, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng, ký kết thỏa ước lao động tập thể.

Theo Phó chủ tịch Thường trực LĐLĐ thành phố Tống Văn Băng, nửa đầu năm 2017, 712 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố tổ chức đối thoại định kỳ 3 tháng/lần với người lao động, đạt tỷ lệ 61% (tăng 3% so với cùng kỳ năm 2016). Liên đoàn Lao động thành phố chỉ đạo gần 700 công đoàn cơ sở phối hợp lãnh đạo doanh nghiệp tổ chức hội nghị người lao động, ký kết 750 thỏa ước lao động tập thể (đạt gần 40%). Thông qua đối thoại định kỳ và ký kết thỏa ước lao động tập thể, quyền lợi, lợi ích hợp pháp của người lao động được bảo đảm, người lao động yên tâm sản xuất, gắn bó với doanh nghiệp.

Điển hình, Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng (Khu công nghiệp Nomura) duy trì và tổ chức tốt hoạt động đối thoại tại doanh nghiệp định kỳ 3 tháng/lần. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Yazaki Đào Xuân Thu cho biết: “Ngoài đối thoại định kỳ, thông qua hình thức lấy ý kiến trực tiếp người lao động từ tổ công đoàn, phát phiếu thăm dò tới người lao động, công đoàn công ty tổng hợp ý kiến, nguyện vọng chính đáng của người lao động để phối hợp người sử dụng lao động tổ chức đối thoại đột xuất. Qua các buổi đối thoại định kỳ và đột xuất, chúng tôi xây dựng, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể với nhiều nội dung có lợi cho người lao động như các ngày nghỉ trong năm, các ngày nghỉ đặc biệt được hưởng lương, chế độ lao động nữ, đưa công nhân lao động đi du lịch, nghỉ hè…. Ngoài ra, công đoàn thương lượng với công ty điều chỉnh tiền ăn giữa ca, tiền ăn tăng ca phù hợp tình hình sản xuất-kinh doanh hiện tại, lắp đặt hệ thống điều hòa mới, xe buýt cho người lao động..”.

Hiện, việc tổ chức đối thoại tại doanh nghiệp còn một số khó khăn. Cụ thể, theo Nghị định 60 của Chính phủ, người sử dụng lao động phải đứng ra chủ trì đối thoại, nhưng ở nhiều doanh nghiệp, công đoàn cơ sở thuyết phục doanh nghiệp mới đồng ý đối thoại hoặc phải đứng ra tổ chức đối thoại. Một số doanh nghiệp chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của đối thoại định kỳ, chỉ tổ chức đối thoại khi xảy ra tranh chấp lao động, ngừng việc; tổ chức đối thoại không đúng trình tự, lúng túng về nội dung…

Để khắc phục, tháo gỡ những vướng mắc trên, thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố tích cực hỗ trợ, tư vấn, bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ, hướng dẫn công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp trong tuyên truyền, vận động và phối hợp doanh nghiệp duy trì tổ chức đối thoại định kỳ, kịp thời giải đáp tâm tư, nguyện vọng, bức xúc của người lao động. Ðây là mấu chốt quan trọng để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, doanh nghiệp và người lao động trở nên thông hiểu, chia sẻ lẫn nhau, đồng thuận chung tay phát triển sản xuất, kinh doanh. Từ đó, hạn chế các vụ ngừng việc tập.

Mai Dung