Chủ động kiểm tra, giám sát tại nơi giết mổ

Chị Phạm Thanh Huệ ở 364 phố Tô Hiệu (quận Lê Chân) cho biết, các món ăn chế biến từ thịt lợn luôn được mọi gia đình ưa thích trong bữa ăn hằng ngày. Từ hôm có thông tin vụ việc tiêm thuốc an thần vào lợn tại thành phố Hồ Chí Minh, gia đình lo lắng nên cũng tạm "chuyển" sang thực phẩm khác như tôm, cá. Chính phản ứng tiêu cực này cũng ảnh hưởng tới lượng thịt lợn tiêu thụ. Nhiều sạp thịt lợn tại các chợ rơi vào cảnh thừa, ế thịt vào cuối ngày.

Đến nay, trên địa bàn thành phố, cơ quan chức năng chưa phát hiện trường hợp nào tiêm thuốc an thần vào lợn trước khi giết mổ. Trạm trưởng Trạm kiểm dịch thú y Lê Chân Phạm Văn Hồng cho biết, tại phường Vĩnh Niệm có điểm giết mổ gia súc tập trung của Công ty cổ phần thực phẩm Hải Phòng. Đây là một trong những điểm giết mổ lớn, tập trung, cung cấp thịt lợn cho các chợ trên địa bàn thành phố. Trung bình mỗi ngày tại đây giết mổ từ 250 đến 300 con lợn, với 14 lò giết mổ tư nhân. Thực tế, các cơ sở giết mổ hoạt động tập trung vào hai khung giờ chính: Từ 2 giờ đến 6 giờ và 13 giờ đến 15 giờ hằng ngày. Tại cơ sở giết mổ tập trung Trạm kiểm dịch thú ý các quận, huyện đều bố trí cán bộ thú y duy trì cơ chế giám sát chặt chẽ 24/24 giờ. Hiện tại, Công ty cổ phần thực phẩm Hải Phòng đầu tư về cơ sở vật chất và mới chỉ tập trung các hộ giết mổ gia súc nhỏ lẻ tập trung về đây, chứ chưa thể thực hiện giết mổ theo dây chuyền. Và đây là thực trạng chung của nhiều cơ sở giết mổ tập trung khác trên địa bàn thành phố, phần nào khó khăn cho các Trạm kiểm dịch thú y. Trong khi lực lượng cán bộ, nhân viên thiếu, song đơn vị bố trí giờ làm việc của các kiểm dịch viên chia thành 2 ca: Từ 10 giờ đến 20 giờ và từ 22 giờ đến 10 giờ ngày hôm sau và luôn phải tăng cường thêm kiểm dịch viên vào "giờ cao điểm".

Theo quy trình, các kiểm dịch viên giám sát việc giết mổ gia súc suốt quá trình từ đầu vào, trong quá trình giết mổ và đầu ra sản phẩm. Các xe khi chở lợn đến điểm giết mổ đều được kiểm dịch viên tiến hành kiểm tra lâm sàng phát hiện các dấu hiệu của các nhóm bệnh chính như lở mồm long móng, ba bệnh đỏ, tai xanh... Đối với những phương tiện vận chuyển lợn từ các tỉnh ngoài bắt buộc phải có giấy tờ kiểm dịch thú y. Trước khi lợn được đưa vào lò mổ đều được vệ sinh sạch sẽ. Ngay khi chuẩn bị đưa lợn vào các lò giết mổ lại được kiểm dịch viên kiểm tra lâm sàng lần nữa và thực hiện đóng dấu kiểm dịch thú y sau khi đã hoàn tất quy trình giết mổ.

Kéo dài thời gian cho lợn nghỉ ngơi trước khi giết mổ

Theo một cán bộ kiểm dịch thú y, trước đây, có quy định khi giết mổ, gia súc phải có thời gian nghỉ ngơi từ 6 giờ trở lên. Quy định này để tránh cho gia súc quá bị kích ứng trước khi giết mổ, từ đó bảm đảm chất lượng thịt thành phẩm. Lý do tiêm thuốc an thần cho lợn trước khi giết mổ để hạn chế hạn chế sự vận động của lợn, thịt sẽ giữ được màu đỏ tươi, tránh việc bị màu thâm, giảm giá trị sản phẩm. Chính vì vậy, mặc dù biết rõ tác hại, ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng, nhưng một số người vẫn cố tình tiêm thuốc an thần vào lợn trước khi giết mổ.

Bác sĩ Nguyễn Quang Chính, Giám đốc Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe cho biết, các thuốc an thần có thời gian tồn dư kéo dài. Thông thường phải sau tiêm 36 giờ, thuốc mới được đào thải ra ngoài. Nếu sử dụng thịt lợn có tồn dư thuốc an thần trong thời gian dài dễ bị giãn nở các mạch máu, hạ huyết áp, hô hấp chậm, rối loạn giấc ngủ. Triệu chứng càng nghiêm trọng hơn đối với người bệnh, người già và trẻ em.

Nguy hiểm là vậy, nhưng không thể phát hiện ra lợn tồn dư thuốc an thần bằng mắt thường. Do đó, để ngăn chặn hiệu quả tình trạng lạm dụng thuốc an thần trước khi giết mổ, cơ quan chức năng cần duy trì nghiêm cơ chế giám sát trực tiếp quá trình giết mổ gia súc tại các điểm giết mổ tập trung. Theo quy định Luật Thú y, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý đối với các điểm giết mổ nhỏ lẻ, việc kinh doanh thực phẩm tại các chợ. Do đó, chính quyền địa phương cần chủ động phối hợp tăng cường quản lý hoạt động giết mổ tại địa bàn quản lý, không để tái diễn các lò mổ tự phát, gây khó khăn trong quản lý việc chấp hành các quy định an toàn vệ sinh, kiểm dịch thú y trong quá trình giết mổ. Mặt khác, theo Trạm trưởng Trạm kiểm dịch thú y Lê Chân Phạm Văn Hồng, mục tiêu cuối cùng của sử dụng thuốc an thần trước khi giết mổ vẫn là nâng cao chất lượng thịt, do đó, nên tính đến phương án bắt buộc thực hiện quy định kéo dài thời gian gia súc nghỉ ngơi trước khi bị giết mổ.

Đỗ Tuấn