Không để "ai tham cứ dùng"

Phía trước dãy nhà ở tổ 23, lô 22, đường Lê Hồng Phong phường Đông Khê, quận Ngô Quyền) đường dây điện, dây cáp chằng chịt như mạng nhện. Trong khi, ở nhiều dãy nhà cận kề, các loại dây này nằm “gọn gàng” trong khe kỹ thuật. Lý giải điểm khác biệt này, chị Nguyễn Thị Nhung, người dân sống tại lô 22) phản ánh: “Vì một số nhà lợp tôn quây chắn lối đi ở khe kỹ thuật nên thợ điện không có lối vào, các gia đình đành phải kéo dây phía trước nhà vừa mất mỹ quan vừa không bảo đảm an toàn”.

Ở cùng dãy nhà với chị Nhung, dù trên tờ bản đồ địa chính, diện tích khoảng đất rộng 2m x 4m sau nhà chị Hoàng Mai Linh (lô 22 Lê Hồng Phong) là đất công, nhưng hàng xóm nhà chị vẫn ngang nhiên biến thành bếp nấu nhà mình. Chị Linh cho hay: “Khe kỹ thuật được xây cổng có khóa ở các đầu dãy nhà để tránh kẻ gian, nhưng không hiểu sao nhiều gia đình vẫn quây chắn lối vào khe kỹ thuật. Họ lấy lý do để bảo vệ tài sản riêng, nhưng thực chất chiếm dụng làm nơi để bếp than tổ ong và chứa đồ. Không có lỗ thoáng, mùi thức ăn bay vào nhà ngột ngạt, bức bối, khó chịu. Dù chúng tôi góp ý nhiều lần nhưng người ta vẫn bỏ ngoài tai”.

Khe kỹ thuật biến thành khu chứa đồ ở một số khu nhà tái định cư.

Không chỉ ở lô 22, tại một số khu tái định cư trên đường Lê Hồng Phong như lô 26, 26D, 27... tình trạng tương tự cũng diễn ra nhiều năm nay. Chị Trần Thu Hảo (lô 26D) lo lắng khi nhà chị nhiều lần quá tải điện, nhưng đường ra cây cột điện bị chặn lại, phải chờ nhà hàng xóm “mở lối” khiến ngày hôm sau “điện mới về nhà”. Nỗi lo của chị Hảo không chỉ là bất tiện trong sinh hoạt. Nếu chập điện hoặc xảy ra sự cố như cháy nổ, hỏa hoạn, những người sống ở 2 dãy nhà này khó có thể xoay xở khi lối thoát hiểm bị bít kín bởi những “công trình phụ” tự phát của mấy hộ gia đình.

Không để tình át lý

Không ít vụ hỏa hoạn để lại hậu quả đau lòng khi khu dân cư không có lối thoát hiểm hoặc lối thoát hiểm bị rào chắn kín. Vì lẽ đó, yêu cầu then chốt trong công tác phòng cháy ở các khu nhà cao tầng luôn bảo đảm hành lang an toàn cho lối thoát hiểm đề phòng sự cố. Việc “tận dụng tấc đất công” ở khe kỹ thuật không chỉ gây mâu thuẫn, mất đoàn kết nội bộ ở nhiều khu dân cư mà còn vi phạm nghiêm trọng hành lang an toàn phòng, chống cháy nổ. Tuy nhiên, vì tâm lý “nể nang” tình làng nghĩa xóm, nhiều nơi những mâu thuẫn, bất đồng về việc sử dụng khe kỹ thuật diễn ra ngấm ngầm, dai dẳng, gây khó chịu cho người dân nhưng chưa được giải quyết dứt điểm.

Ông Nguyễn Đắc Lục, tổ trưởng tổ dân phố 23 (lô 22, đường Lê Hồng Phong) cho biết: “Tổ có gần 100 hộ, thành phần khá phức tạp, có nhiều hộ buôn bán kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều nhà cho thuê làm văn phòng... Từ năm 2014, khe kỹ thuật của tổ 23 được hình thành, dựng cổng có khóa ở 2 đầu dãy nhà nhằm bảo đảm an ninh. Thời gian qua, trong khu vực từ số nhà 209 đến 266 với gần 40 hộ dân, có vài gia đình lợp mái tôn, làm cửa xếp chắn lối ra ở khe kỹ thuật, gây bức xúc cho bà con. Nhận được phản ánh của người dân, tôi đến các gia đình để vận động, tuyên truyền yêu cầu dỡ bỏ những công trình cơi nới trái phép, lấn chiếm đất ở khe kỹ thuật, nhưng đến nay chưa có sự chuyển biến”.

Theo luật sư Nguyễn Văn Xứng (Trưởng Văn phòng luật sư Gia đình & Xã hội, trụ sở tại đường Lê Hồng Phong), việc lấn chiếm khe kỹ thuật phá vỡ quy hoạch tại khu tái định cư. Đây có thể xem như hành vi lấn chiếm đất công. Theo quy định của pháp luật, người nào có một trong các hành vi như: cho phép xây nhà, công trình hoặc tự ý xây nhà, công trình trong phạm vi hành lang bảo vệ an toàn công trình... vi phạm Điều 12 Luật Đất đai năm 2013, hình thức và mức xử phạt hành chính thực hiện theo quy định tại Điều 3 Nghị định 102/2014/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực về hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản.

Xét trách nhiệm của các bên liên quan trong việc lấn chiếm đất ở khe kỹ thuật, luật sư Xứng phân tích: “Một phần thuộc trách nhiệm của Ban quản lý dự án khi bàn giao hạ tầng cơ sở chưa đầy đủ, đồng nhất. Bên cạnh đó còn có sự buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương, nhất là ý thức cộng đồng của người dân chưa cao. Khe kỹ thuật không phục vụ riêng ai và khi xảy ra sự cố sẽ ảnh hưởng đến cả dãy nhà”.

Trước khi có sự thay đổi trong nhận thức của người dân để phòng tránh các nguy cơ mất an toàn tiềm ẩn từ thực trạng lấn chiếm khe kỹ thuật. Cùng với đó, cần sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền sở tại. Cùng với đó, siết chặt công tác quản lý nhà ở tại các khu tái định cư. Có như vậy mới mong tránh tình trạng “ai tham cứ dùng” như hiện nay.

Tuyết Mai